Bài 47. Di truyền học với con người – Khoa học tự nhiên 9 Kết nối tri thức

Mục tiêu bài học

Phân biệt phả hệ, tư vấn di truyền, bệnh di truyền.
Giải quyết tình huống: Trong mô hình bệnh lặn đơn gene, Aa×Aa. Xác suất con aa mỗi lần sinh bao nhiêu; có nghĩa bốn con phải có một bệnh không?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Phả hệ. sơ đồ quan hệ và tính trạng qua thế hệ hỗ trợ phân tích di truyền.

Tư vấn di truyền. cung cấp thông tin nguy cơ và lựa chọn trên cơ sở chuyên môn, tôn trọng quyền riêng tư.

Bệnh di truyền. có thể liên quan gene hoặc NST, mức biểu hiện và môi trường khác nhau.

Phân biệt: Người dị hợp có thể mang allele mà không biểu hiện tính trạng lặn; phải phân biệt kiểu gene và kiểu hình, không tự chẩn đoán.

Phân tích tình huống

Trong mô hình bệnh lặn đơn gene, Aa×Aa. Xác suất con aa mỗi lần sinh bao nhiêu; có nghĩa bốn con phải có một bệnh không?

Cách giải: 1/4 theo sơ đồ lai; không bắt buộc đúng một trong bốn, vì mỗi lần là sự kiện xác suất trong mô hình. Cần tư vấn riêng cho thực tế.

Vì sao không công khai phả hệ bệnh của bạn học để làm bài tập?

Vận dụng: Dữ liệu sức khỏe/gia đình riêng tư, có nguy cơ kì thị; dùng gia đình giả định, không thu thông tin nhận dạng hay chẩn đoán bạn.

Khái niệm chính

Phả hệ: sơ đồ quan hệ và tính trạng qua thế hệ hỗ trợ phân tích di truyền
Tư vấn di truyền: cung cấp thông tin nguy cơ và lựa chọn trên cơ sở chuyên môn, tôn trọng quyền riêng tư
Bệnh di truyền: có thể liên quan gene hoặc NST, mức biểu hiện và môi trường khác nhau

Ví dụ

Ví dụ 1
Trong mô hình bệnh lặn đơn gene, Aa×Aa. Xác suất con aa mỗi lần sinh bao nhiêu; có nghĩa bốn con phải có một bệnh không?
Xem lời giảiẨn lời giải
1/4 theo sơ đồ lai; không bắt buộc đúng một trong bốn, vì mỗi lần là sự kiện xác suất trong mô hình. Cần tư vấn riêng cho thực tế.

Ghi nhớ

Phả hệ: sơ đồ quan hệ và tính trạng qua thế hệ hỗ trợ phân tích di truyền. Tư vấn di truyền: cung cấp thông tin nguy cơ và lựa chọn trên cơ sở chuyên môn, tôn trọng quyền riêng tư. Bệnh di truyền: có thể liên quan gene hoặc NST, mức biểu hiện và môi trường khác nhau.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Trong bài này, phả hệ có đặc điểm nào?
Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Trong bài này, tư vấn di truyền có đặc điểm nào?
Câu 3Mức 1Ghép nối
Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Câu 4Mức 2Đúng / Sai
Người mang allele lặn gây bệnh chắc chắn biểu hiện bệnh trong mô hình trội hoàn toàn.
Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống
Chọn thuật ngữ phù hợp: “có thể liên quan gene hoặc NST, mức biểu hiện và môi trường khác nhau” mô tả .
Câu 6Mức 3Tự luận
Trong mô hình bệnh lặn đơn gene, Aa×Aa. Xác suất con aa mỗi lần sinh bao nhiêu; có nghĩa bốn con phải có một bệnh không?
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay
Câu 7Mức 3Tự luận
Vì sao không công khai phả hệ bệnh của bạn học để làm bài tập?
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay
Câu 8Mức 4Tự luận
Một bạn khẳng định: “Người mang allele lặn gây bệnh chắc chắn biểu hiện bệnh trong mô hình trội hoàn toàn.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay