Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 5. Lịch sử – Chương 5. Thế giới từ năm 1991 đến nay

Châu Á từ năm 1991 đến nay

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Đông Bắc Á; Đông Nam Á và hợp tác khu vực.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Các mốc liên kết và xã hội có niên đại

ASEAN tăng liên kết qua AFTA năm 1992, Hiến chương ASEAN năm 2007, Cộng đồng thành lập 31-12-2015. RCEP kí năm 2020, có hiệu lực từ 2022 với các đối tác theo điều kiện hiệp định. Cập nhật có ngày: Timor-Leste trở thành thành viên ASEAN thứ 11 ngày 26-10-2025, theo Báo Điện tử Chính phủ; do đó “ASEAN 10” chỉ là mốc lịch sử từ 1999, không phải số hiện hành. Hàn Quốc chuyển mạnh sang công nghệ cao, tuổi thọ theo bảng SGK tăng 72 tuổi (1991) lên 84 (2021); Trung Quốc tăng quy mô, thu nhập và y tế nhưng chịu chênh lệch, ô nhiễm; Nhật Bản duy trì mức phát triển cao dù tăng trưởng chậm. Phân biệt số liệu 2021 với hiện tại.

Đông Bắc Á

Trung Quốc tiếp tục cải cách, mở cửa, tăng quy mô kinh tế và ảnh hưởng quốc tế; phát triển đồng thời đặt ra vấn đề môi trường, chênh lệch và quan hệ quốc tế. Nhật Bản duy trì vai trò trung tâm kinh tế, công nghệ nhưng đối mặt tăng trưởng chậm, già hoá; Hàn Quốc phát triển công nghiệp và văn hoá. Bán đảo Triều Tiên vẫn có vấn đề an ninh. Không dùng nhãn phát triển để phủ nhận khó khăn hoặc đánh đồng các nước.

Đông Nam Á và hợp tác khu vực

ASEAN mở rộng sau 1991: Việt Nam 1995, Lào và Mi-an-ma 1997, Cam-pu-chia 1999; Cộng đồng ASEAN hình thành năm 2015. Hợp tác bao gồm chính trị - an ninh, kinh tế, văn hoá - xã hội; tôn trọng độc lập, chủ quyền và giải quyết tranh chấp hoà bình. Danh sách thành viên phải gắn thời điểm: bảng các mốc mở rộng 1995–1999 không tự là số thành viên hiện tại. Không bổ sung một sự kiện mới nếu chưa kiểm tra nguồn có ngày.

Phát triển, hội nhập và thách thức

Châu Á tăng vai trò trong sản xuất, thương mại, đổi mới; đồng thời chịu tác động khủng hoảng tài chính, dịch bệnh, thiên tai, bất bình đẳng và tranh chấp. Hội nhập tạo cơ hội thị trường, công nghệ, việc làm nhưng đòi hỏi năng lực cạnh tranh, an toàn dữ liệu và bảo vệ môi trường. So sánh cần cùng chỉ tiêu, thời gian và đơn vị, không đồng nhất GDP lớn với mức sống bình quân cao nhất.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích một cơ hội và một thách thức của hội nhập đối với học sinh Việt Nam.

    Xem lời giải

    Hợp tác khu vực mở cơ hội học ngoại ngữ, trao đổi tri thức, tiếp cận công nghệ và nghề nghiệp mới. Tuy nhiên cạnh tranh yêu cầu kĩ năng, thông tin không kiểm chứng và khác biệt văn hoá có thể gây hiểu lầm. Học sinh cần nâng năng lực chuyên môn, ngoại ngữ, làm việc nhóm, kiểm chứng nguồn và tôn trọng đa dạng. Hội nhập không có nghĩa bỏ bản sắc hay chấp nhận mọi thông tin từ ngoài; cần lựa chọn có trách nhiệm và giữ nguyên tắc hợp tác bình đẳng.

Ghi nhớ

1995: Việt Nam gia nhập ASEAN; 1999: Cam-pu-chia gia nhập ASEAN; 2015: Cộng đồng ASEAN hình thành.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Châu Á từ năm 1991 đến nay

    Các mốc liên kết và xã hội có niên đại

    ASEAN tăng liên kết qua AFTA năm 1992, Hiến chương ASEAN năm 2007, Cộng đồng thành lập 31-12-2015. RCEP kí năm 2020, có hiệu lực từ 2022 với các đối tác theo điều kiện hiệp định. Cập nhật có ngày: Timor-Leste trở thành thành viên ASEAN thứ 11 ngày 26-10-2025, theo Báo Điện tử Chính phủ; do đó “ASEAN 10” chỉ là mốc lịch sử từ 1999, không phải số hiện hành. Hàn Quốc chuyển mạnh sang công nghệ cao, tuổi thọ theo bảng SGK tăng 72 tuổi (1991) lên 84 (2021); Trung Quốc tăng quy mô, thu nhập và y tế nhưng chịu chênh lệch, ô nhiễm; Nhật Bản duy trì mức phát triển cao dù tăng trưởng chậm. Phân biệt số liệu 2021 với hiện tại.

    Đông Bắc Á

    Trung Quốc tiếp tục cải cách, mở cửa, tăng quy mô kinh tế và ảnh hưởng quốc tế; phát triển đồng thời đặt ra vấn đề môi trường, chênh lệch và quan hệ quốc tế. Nhật Bản duy trì vai trò trung tâm kinh tế, công nghệ nhưng đối mặt tăng trưởng chậm, già hoá; Hàn Quốc phát triển công nghiệp và văn hoá. Bán đảo Triều Tiên vẫn có vấn đề an ninh. Không dùng nhãn phát triển để phủ nhận khó khăn hoặc đánh đồng các nước.

    Đông Nam Á và hợp tác khu vực

    ASEAN mở rộng sau 1991: Việt Nam 1995, Lào và Mi-an-ma 1997, Cam-pu-chia 1999; Cộng đồng ASEAN hình thành năm 2015. Hợp tác bao gồm chính trị - an ninh, kinh tế, văn hoá - xã hội; tôn trọng độc lập, chủ quyền và giải quyết tranh chấp hoà bình. Danh sách thành viên phải gắn thời điểm: bảng các mốc mở rộng 1995–1999 không tự là số thành viên hiện tại. Không bổ sung một sự kiện mới nếu chưa kiểm tra nguồn có ngày.

    Phát triển, hội nhập và thách thức

    Châu Á tăng vai trò trong sản xuất, thương mại, đổi mới; đồng thời chịu tác động khủng hoảng tài chính, dịch bệnh, thiên tai, bất bình đẳng và tranh chấp. Hội nhập tạo cơ hội thị trường, công nghệ, việc làm nhưng đòi hỏi năng lực cạnh tranh, an toàn dữ liệu và bảo vệ môi trường. So sánh cần cùng chỉ tiêu, thời gian và đơn vị, không đồng nhất GDP lớn với mức sống bình quân cao nhất.

  2. Đọc ngữ liệu

    Các mốc liên kết và xã hội có niên đại

    ASEAN tăng liên kết qua AFTA năm 1992, Hiến chương ASEAN năm 2007, Cộng đồng thành lập 31-12-2015. RCEP kí năm 2020, có hiệu lực từ 2022 với các đối tác theo điều kiện hiệp định. Cập nhật có ngày: Timor-Leste trở thành thành viên ASEAN thứ 11 ngày 26-10-2025, theo Báo Điện tử Chính phủ; do đó “ASEAN 10” chỉ là mốc lịch sử từ 1999, không phải số hiện hành. Hàn Quốc chuyển mạnh sang công nghệ cao, tuổi thọ theo bảng SGK tăng 72 tuổi (1991) lên 84 (2021); Trung Quốc tăng quy mô, thu nhập và y tế nhưng chịu chênh lệch, ô nhiễm; Nhật Bản duy trì mức phát triển cao dù tăng trưởng chậm. Phân biệt số liệu 2021 với hiện tại.

  3. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ba trụ cột Cộng đồng ASEAN gồm những lĩnh vực nào?

  4. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Cộng đồng ASEAN có ba trụ cột, không chỉ kinh tế.
    b)Cam-pu-chia gia nhập 1999, Việt Nam 1995.
    c)Số thành viên ASEAN luôn là 10 kể cả sau 26-10-2025.
    d)GDP lớn nhất tự chứng minh mức sống bình quân cao nhất.
  6. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thông tin hoàn thành cặp: 1999 → .

  7. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích một cơ hội và một thách thức của hội nhập đối với học sinh Việt Nam.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Đông Nam Á và hợp tác khu vực” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục 1995, 1999, 2015; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân tích một cơ hội và một thách thức của hội nhập đối với học sinh Việt Nam.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay