Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 8. Địa lí · Chương 1: Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ, địa hình và khoáng sản Việt Nam

Bài 2. Địa hình Việt Nam

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Địa hình Việt Nam”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Địa hình Việt Nam đa dạng, đồi núi chiếm phần lớn diện tích đất liền nhưng chủ yếu là đồi núi thấp, không phải toàn bộ là núi cao hiểm trở. Hai hướng nổi bật là tây bắc–đông nam và vòng cung; địa hình phân bậc từ núi, đồi xuống đồng bằng, bờ biển, thềm lục địa. Tác động kiến tạo lâu dài kết hợp phong hóa, xâm thực, bồi tụ trong môi trường nhiệt đới ẩm tạo cảnh quan hiện nay. Con người làm đê, hồ, mỏ, đường và thay lớp phủ cũng biến đổi địa hình; không tách tự nhiên khỏi hoạt động sử dụng đất.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Bốn vùng đồi núi thường phân tích là Đông Bắc với các cánh cung, nhiều núi thấp; Tây Bắc giữa sông Hồng và sông Cả, có Hoàng Liên Sơn cao và hướng tây bắc–đông nam; Trường Sơn Bắc có các dãy song song, so le; Trường Sơn Nam gồm khối núi và cao nguyên, sườn đông–tây khác nhau. Đây là phân vùng địa hình, không phải số vùng kinh tế–xã hội hay đơn vị hành chính. Đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long rộng, gắn phù sa; dải đồng bằng miền Trung thường hẹp, bị núi chia cắt. Bờ biển có cửa sông, cồn cát, đầm phá, vũng vịnh; thềm lục địa rộng hơn ở phía Bắc, phía Nam và hẹp hơn ở nhiều đoạn miền Trung. Địa hình ảnh hưởng nước, khí hậu, giao thông và sản xuất: sườn dốc dễ xói mòn khi mất lớp phủ, đồng bằng không đương nhiên tránh lũ hoặc mặn.

Khái niệm chính

Đông Bắc
Nổi bật các cánh cung núi
Tây Bắc
Có Hoàng Liên Sơn, địa hình cao và hướng tây bắc–đông nam
Đồng bằng châu thổ
Gắn quá trình bồi tụ phù sa sông
Địa hình bờ biển
Gồm cửa sông, cồn cát, đầm phá, vũng vịnh

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mô hình tự viết: tuyến A qua sườn dốc có lớp phủ bị phá, tuyến B trên đồng bằng gần cửa sông. Một nhóm cho rằng A chỉ có thuận lợi vì cao, B luôn an toàn vì thấp và bằng.

    Phân tích thuận lợi, nguy cơ và cách chọn thông tin cho hai tuyến.

    Xem lời giải

    A có độ dốc và mất lớp phủ nên cần kiểm nguy cơ xói mòn, sạt lở, không lấy độ cao làm bảo đảm an toàn. B bằng phẳng có thuận lợi bố trí tuyến nhưng gần cửa sông phải xét ngập, nền đất và tác động mặn. Muốn chọn tuyến cần bản đồ, khảo sát an toàn và đánh giá chuyên môn; mô hình không đủ phê duyệt một công trình thật.

Ghi nhớ

Đông Bắc: Nổi bật các cánh cung núi; Tây Bắc: Có Hoàng Liên Sơn, địa hình cao và hướng tây bắc–đông nam; Đồng bằng châu thổ: Gắn quá trình bồi tụ phù sa sông; Địa hình bờ biển: Gồm cửa sông, cồn cát, đầm phá, vũng vịnh.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “Đông Bắc”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)Đông Bắc: Nổi bật các cánh cung núi.
    b)Tây Bắc: Gắn quá trình bồi tụ phù sa sông.
    c)Đồng bằng châu thổ: Có Hoàng Liên Sơn, địa hình cao và hướng tây bắc–đông nam.
    d)Địa hình bờ biển: Gồm cửa sông, cồn cát, đầm phá, vũng vịnh.
  5. Đọc ngữ liệu

    Mô hình tự viết: tuyến A qua sườn dốc có lớp phủ bị phá, tuyến B trên đồng bằng gần cửa sông. Một nhóm cho rằng A chỉ có thuận lợi vì cao, B luôn an toàn vì thấp và bằng.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích thuận lợi, nguy cơ và cách chọn thông tin cho hai tuyến.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Vì sao không lấy bốn vùng núi làm danh sách vùng kinh tế–xã hội hiện hành?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phát biểu nào đúng về đồi núi Việt Nam?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập bảng ứng xử với ba dạng địa hình, có giải thích thay vì chỉ kể tên.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay