Lịch sử và Địa lí 7
Lịch sử và Địa líLớp 7Phần 2. Lịch sử · Chương 2: Trung Quốc và Ấn Độ thời trung đại

Bài 4. Trung Quốc từ thế kỉ III TCN đến giữa thế kỉ XIX

Mục tiêu bài học

  • Lập được trục thời gian chọn lọc Tần, Hán, Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh từ thế kỉ III TCN đến giữa thế kỉ XIX; phân biệt thứ tự với sự tiếp nối liên tục.
  • Đọc tình huống, phân biệt dữ kiện với suy luận và trình bày kết luận có căn cứ.

Bài giảng

Phạm vi hiện hành và trục thời gian từ thế kỉ III TCN

Phụ lục II Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT mở phạm vi nội dung này về thế kỉ III TCN, bổ sung Tần và Hán; vì vậy tên cũ bắt đầu ở thế kỉ VII không còn đủ phạm vi học tập hiện hành. Năm 221 TCN, Tần thống nhất Trung Quốc, xây dựng nhà nước quân chủ tập quyền; Hán tiếp nối sau Tần. Chuỗi chọn lọc theo yêu cầu chương trình là Tần → Hán → Đường → Tống → Nguyên → Minh → Thanh. Khoảng cách thời gian giữa Hán và Đường có nhiều triều đại, giai đoạn chia cắt và thống nhất; mũi tên chỉ thứ tự, không khẳng định hai triều giáp nhau. Các triều đại còn thay đổi phạm vi kiểm soát, không thể lấy đường biên Trung Quốc hiện nay áp nguyên cho mọi thời. Khung bài kết thúc giữa thế kỉ XIX, không có nghĩa nhà Thanh chấm dứt ở mốc đó.

Kiến thức và mối liên hệ

Nhà Đường (618–907) phát triển bộ máy quan lại, khoa cử, nông nghiệp và giao thương. Các triều Tống, Nguyên, Minh, Thanh tiếp nối trong những hoàn cảnh khác nhau. Thời Minh–Thanh kinh tế hàng hóa và đô thị phát triển nhưng chế độ quân chủ vẫn được duy trì; không gọi mọi triều đại giống nhau.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Tư tưởng Nho giáo có vị trí quan trọng; thơ Đường, tiểu thuyết chương hồi, sử học, kiến trúc và kĩ thuật là thành tựu tiêu biểu. La bàn, in, thuốc súng và giấy có lịch sử phát triển khác nhau, không cùng ra đời dưới một vua.

Khái niệm chính

Nhà Đường
Triều đại 618–907
Khoa cử
Tuyển quan qua thi cử
Thơ Đường
Thành tựu văn học
Minh–Thanh
Giai đoạn duy trì quân chủ, kinh tế hàng hóa phát triển

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một bảng chọn lọc viết Tần → Hán → Đường → Tống → Nguyên → Minh → Thanh, không ghi các thời kì xen giữa. Bảng đặt Tần ở thế kỉ III TCN, còn đoạn khảo sát của bài kết thúc giữa thế kỉ XIX.

    Nêu công dụng và giới hạn của bảng.

    Xem lời giải

    Bảng giúp nhớ thứ tự các triều lớn, nhưng lược bỏ giai đoạn xen giữa, phân liệt và thay đổi phạm vi. Cần ghi chọn lọc, không hiểu tất cả chuyển tiếp liên tục, hòa bình hoặc lãnh thổ không đổi.

Ghi nhớ

Phạm vi hiện hành từ thế kỉ III TCN: Tần → Hán → Đường → Tống → Nguyên → Minh → Thanh (chuỗi chọn lọc, có giai đoạn bị lược). Thời Đường thịnh đạt; thời Minh–Thanh kinh tế hàng hóa phát triển; văn hóa có Nho giáo, thơ, tiểu thuyết, sử học, kiến trúc và kĩ thuật.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “Nhà Đường”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai nhận xét về trục thời gian chọn lọc trong bài.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)Nhà Đường: Triều đại 618–907.
    b)Khoa cử: Thành tựu văn học.
    c)Thơ Đường: Tuyển quan qua thi cử.
    d)Minh–Thanh: Giai đoạn duy trì quân chủ, kinh tế hàng hóa phát triển.
  5. Đọc ngữ liệu

    Một bảng chọn lọc viết Tần → Hán → Đường → Tống → Nguyên → Minh → Thanh, không ghi các thời kì xen giữa. Bảng đặt Tần ở thế kỉ III TCN, còn đoạn khảo sát của bài kết thúc giữa thế kỉ XIX.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu công dụng và giới hạn của bảng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Khoa cử mở cơ hội nhưng vì sao không tự đồng nghĩa bình đẳng cho mọi cư dân?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Triều nào đứng ngay trước Minh trong chuỗi triều đại chọn lọc của bài?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Phân biệt thơ Đường với tiểu thuyết chương hồi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao không thể kết luận nhà Thanh kết thúc giữa thế kỉ XIX từ tên bài?