Bài 43. Ôn tập hình học và đo lường

16. Ba điểm A, M, B thẳng hàng; M nằm trong đoạn AB thì M ở giữa A và B. Nếu M ở giữa và AM = MB thì M là trung điểm của AB. Hai điều kiện đều cần thiết.

17. Hình tròn có tâm O. Đoạn nối tâm với một điểm trên đường tròn là bán kính. Đoạn nối hai điểm trên đường tròn và đi qua tâm là đường kính.

18. Góc có một đỉnh và hai cạnh cùng xuất phát từ đỉnh. Dùng góc vuông của ê-ke để kiểm tra: đặt đỉnh góc vuông của ê-ke trùng đỉnh góc cần kiểm tra, một cạnh trùng một cạnh góc.

19. Hình tam giác có 3 cạnh, 3 đỉnh. Hình tứ giác có 4 cạnh, 4 đỉnh. Hình chữ nhật có 4 góc vuông, hai cạnh dài bằng nhau và hai cạnh ngắn bằng nhau. Hình vuông có 4 góc vuông và 4 cạnh bằng nhau.

21. Khối lập phương và khối hộp chữ nhật đều có 6 mặt, 8 đỉnh, 12 cạnh. Khối lập phương có 6 mặt đều là các hình vuông bằng nhau; khối hộp chữ nhật có 6 mặt là các hình chữ nhật.

30. mm dùng để đo độ dài nhỏ. Quan hệ cần nhớ: 1 cm = 10 mm. Đổi từ cm sang mm, nhân với 10; đổi ngược lại khi chia hết, chia cho 10.

31. g dùng để đo khối lượng. Quan hệ cần nhớ: 1 kg = 1000 g. Đổi từ kg sang g, nhân với 1000; đổi ngược lại khi chia hết, chia cho 1000.

32. ml dùng để đo dung tích. Quan hệ cần nhớ: 1 l = 1000 ml. Đổi từ l sang ml, nhân với 1000; đổi ngược lại khi chia hết, chia cho 1000.

33. Nhiệt độ cho biết mức độ nóng, lạnh. Đơn vị thường dùng là độ C, viết °C. Dụng cụ đo là nhiệt kế. Đọc số tại vị trí cột chất lỏng hoặc số hiện trên nhiệt kế điện tử.

Tự ôn theo ba lượt: (1) nhắc lại cách làm và đơn vị; (2) giải độc lập không nhìn đáp án; (3) kiểm tra bằng phép tính ngược, dụng cụ hoặc dữ kiện.

Trong hình, AM = 4 cm, MB = 4 cm nên AB = 8 cm và M là trung điểm AB. Một điểm ở giữa chưa chắc là trung điểm. Muốn tìm trung điểm đoạn dài 10 cm, đo từ một đầu 5 cm rồi đánh dấu.

Các bán kính của cùng một hình tròn dài bằng nhau. Đường kính dài gấp 2 lần bán kính; bán kính bằng đường kính chia 2. Hình minh hoạ có OC = 3 cm, AB đi qua tâm nên AB = 6 cm. Để vẽ, đặt mũi nhọn com-pa tại tâm, mở đúng bán kính và quay một vòng.

Nếu cạnh còn lại cũng trùng, đó là góc vuông; nếu không trùng, đó là góc không vuông. Hướng quay của hình không làm thay đổi loại góc. Không kết luận chỉ vì một cạnh nằm ngang hoặc hình trông giống mái nhà.