Công nghệ 12 — Công nghệ Điện–Điện tử / Lâm nghiệp–Thuỷ sản (hai nhánh lựa chọn)
Công nghệLớp 12Phần 2. Nhánh Điện–Điện tử (lựa chọn) · Phần một. Công nghệ điện · Chương II. Hệ thống điện quốc gia

Bài 4. Hệ thống điện quốc gia

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được nguồn điện, trạm biến áp, phụ tải điện trong đúng điều kiện của bài.
  • Hoàn thành nhiệm vụ: Giải thích vì sao không thể bỏ các trạm biến áp để cấp thẳng điện áp truyền tải cho hộ gia đình.

Bài giảng

Nguyên lí, phân biệt và điều kiện áp dụng

Hệ thống điện quốc gia gồm nguồn điện, lưới điện và các hộ tiêu thụ liên kết với nhau. Nhà máy tạo điện; trạm biến áp thay đổi điện áp; lưới truyền tải đưa lượng công suất lớn đi xa; lưới phân phối cấp đến phụ tải. Lưới liên kết cho phép chia sẻ nguồn và hỗ trợ khi một khu vực thiếu điện, nhưng sự cố phải được phát hiện và cô lập để tránh lan rộng.

Phân tích nhiệm vụ, kiểm soát và thực hành an toàn

Truyền cùng công suất, tăng điện áp giúp giảm dòng điện; tổn hao nhiệt trên đường dây tỉ lệ I²R. Đây là lí do cần nâng áp rồi hạ áp, không có nghĩa tăng áp làm tổn hao bằng không. Vận hành phải cân bằng phát–tiêu thụ và giữ chất lượng điện. Theo cập nhật sách hiện hành 2026, tên đơn vị được dùng là Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia; không dùng mô tả cũ đường dây Bắc–Nam đi qua 14 tỉnh như địa giới hiện nay. Sơ đồ học tập không phải bản đồ lưới thực.

Khái niệm chính

Nguồn điện
Bộ phận sản xuất điện năng
Trạm biến áp
Bộ phận biến đổi mức điện áp xoay chiều
Phụ tải điện
Thiết bị hoặc hộ tiêu thụ điện năng

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mô hình đường dây có I=20 A và R=2 Ω. Công suất tổn hao nhiệt bằng bao nhiêu W?

    Xem lời giải

    P_hao=I²R=20²×2=800 W; không lấy IR là công suất.

  2. Ví dụ 2

    Giải thích vì sao không thể bỏ các trạm biến áp để cấp thẳng điện áp truyền tải cho hộ gia đình.

    Xem lời giải

    Điện áp truyền tải được chọn cao để giảm dòng và tổn hao trên tuyến xa. Thiết bị gia đình có điện áp định mức thấp hơn nhiều nên cần trạm hạ áp và mạng phân phối phù hợp. Cấp thẳng điện áp cao gây nguy hiểm và phá hủy cách điện. Trạm cùng bảo vệ là bộ phận thiết yếu, không phải khâu thừa.

Ghi nhớ

Nguồn điện: Bộ phận sản xuất điện năng; Trạm biến áp: Bộ phận biến đổi mức điện áp xoay chiều; Phụ tải điện: Thiết bị hoặc hộ tiêu thụ điện năng.

Ứng dụng

  • Sản phẩm học tập của bài: Giải thích vì sao không thể bỏ các trạm biến áp để cấp thẳng điện áp truyền tải cho hộ gia đình. Dùng dữ liệu hoặc mô hình trong phạm vi được giao, không coi kết quả giả định là quan sát thật.

Dễ nhầm

  • Tăng gấp đôi điện áp truyền tải luôn làm tổn hao đường dây tăng gấp đôi. Giữ công suất và hệ số công suất không đổi, dòng giảm một nửa nên I²R giảm còn một phần tư.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong chủ đề hệ thống điện quốc gia, Nguồn điện được hiểu đúng là gì?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các khái niệm với ý nghĩa phân biệt đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Đánh giá nhận định: Tăng gấp đôi điện áp truyền tải luôn làm tổn hao đường dây tăng gấp đôi.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ đúng với mô tả“Bộ phận biến đổi mức điện áp xoay chiều”: .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình học tập/phân tích này theo trình tự hợp lí.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Cấp điện cho phụ tải
    2. 2Nâng điện áp phục vụ truyền tải
    3. 3Sản xuất điện ở nguồn
    4. 4Hạ điện áp qua lưới phân phối
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Mô hình đường dây có I=20 A và R=2 Ω. Công suất tổn hao nhiệt bằng bao nhiêu W?

  7. Đọc ngữ liệu

    Dữ kiện mô hình dùng cho hai câu vận dụng tiếp theo (không phải kết quả đã thực hiện):

    Mô hình đường dây có I=20 A và R=2 Ω.

  8. Câu 7Mức 3Nhiều đáp án

    Với nhiệm vụ: Giải thích vì sao không thể bỏ các trạm biến áp để cấp thẳng điện áp truyền tải cho hộ gia đình. Chọn các yêu cầu phù hợp với lập luận/sản phẩm cần nộp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Giải thích vì sao không thể bỏ các trạm biến áp để cấp thẳng điện áp truyền tải cho hộ gia đình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay