Hồ sơ học tập nguyên bản — đọc trước các nhiệm vụ. Các diễn giải, ví dụ và dữ liệu minh hoạ dưới đây được viết mới; không phải bản chép nguồn lịch sử hoặc lời thơ.
Từ tầm nhìn đến cộng đồng
Ý tưởng tăng gắn kết xuất hiện trong quá trình phát triển ASEAN, được định hình rõ trong Tầm nhìn ASEAN 2020 năm 1997. Tuyên bố Ba-li II năm 2003 xác định xây dựng Cộng đồng với ba trụ cột. Năm 2007, các nước quyết định đẩy nhanh thời hạn và kí Hiến chương. Ngày 31–12–2015, Cộng đồng ASEAN chính thức hình thành. Mỗi mốc là bước trong một quá trình, không nói Cộng đồng đã hoàn chỉnh ngay khi có ý tưởng.
Ba trụ cột gồm Cộng đồng Chính trị – An ninh, Cộng đồng Kinh tế, Cộng đồng Văn hoá – Xã hội. Chúng liên quan nhau: môi trường ổn định hỗ trợ kinh tế; giáo dục, y tế, an sinh và môi trường giúp phát triển bao trùm. Không hiểu Cộng đồng Chính trị – An ninh như một liên minh quân sự tự động, hay Cộng đồng Kinh tế như xoá mọi quy định quốc gia và cho mọi lao động tự do làm nghề không điều kiện.
Nội dung, triển vọng và trách nhiệm của Việt Nam
Cộng đồng hướng tới khu vực hoà bình, hợp tác, liên kết kinh tế và lấy người dân làm trung tâm, song vẫn tôn trọng chủ quyền. Cơ hội gồm thị trường, đầu tư, giao lưu văn hoá – giáo dục và hợp tác giải quyết thiên tai, dịch bệnh. Chênh lệch phát triển, chất lượng nhân lực, bất đồng và cạnh tranh quốc tế là các thách thức. Hội nhập cần năng lực thực hiện cam kết, không chỉ tuyên bố tham gia.
Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 là khuôn khổ của giai đoạn sau 2015; không dùng năm 2025 như một dự báo tương lai chưa đến. Hội nghị cấp cao 2025 thông qua định hướng ASEAN 2045 và các kế hoạch tiếp theo theo nguồn ASEAN chính thức. Đây là mục tiêu, định hướng, không phải bằng chứng mọi mục tiêu 2045 đã đạt. Việt Nam cần vừa đóng góp đoàn kết, luật lệ, hợp tác vừa nâng năng lực doanh nghiệp, lao động và bảo vệ môi trường; học sinh rèn ngoại ngữ, chuyên môn, giao tiếp, kiểm chứng nguồn và tôn trọng khác biệt.
Ví dụ đã giải
Tình huống: Hợp tác cứu trợ thiên tai chỉ thuộc một trụ cột không?
Lời giải: Không nhất thiết. Nó có trọng tâm con người và xã hội, đồng thời cần phối hợp an ninh, vận tải, tài chính và chuỗi cung ứng. Phân loại theo trọng tâm giúp học nhưng không nên chia cắt quan hệ thực tế.
Ghi nhớ: Cộng đồng hình thành 31–12–2015 với 3 trụ cột; cơ hội đi cùng chênh lệch, cam kết và năng lực; tầm nhìn tương lai không phải thành tựu đã đạt.
