Công nghệ 11 — Công nghệ cơ khí và Công nghệ chăn nuôi
Công nghệLớp 11Phần 11. Công nghệ chăn nuôi · Chương IV. Phòng, trị bệnh cho vật nuôi

Bài 14. Một số bệnh phổ biến ở trâu, bò và biện pháp phòng, trị

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và phân biệt các nội dung cốt lõi của một số bệnh phổ biến ở trâu, bò và biện pháp phòng, trị.
  • Lập kết luận và sản phẩm hồ sơ cụ thể cho tình huống: Chủ cơ sở nói năm 2026 dùng kháng sinh định kì phòng tụ huyết trùng vì một trang sách cũ khuyên như vậy. Đề xuất chỉnh.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Hai nội dung chính là lở mồm, long móng và tụ huyết trùng trâu, bò. Lở mồm, long móng do virus, có thể ảnh hưởng nhiều động vật móng guốc chẵn; tổn thương vùng miệng và móng là dấu hiệu cần chuyên môn đánh giá, không cho học sinh kiểm trực tiếp. Tụ huyết trùng liên quan vi khuẩn Pasteurella multocida, có thể gây diễn biến nặng với sốt, khó thở, sưng vùng hầu. Dấu hiệu lâm sàng không thay xét nghiệm và chẩn đoán thú y; tên bệnh không phải chỉ dẫn điều trị.

Vận dụng và kiểm soát

Phòng bệnh cần nguồn giống hợp lệ, kiểm dịch theo yêu cầu, điều kiện nuôi phù hợp, kiểm soát vận chuyển và vaccine theo cơ quan thú y. Khi nghi bệnh, báo ngay, không bán chạy, không tự giết mổ hoặc xử lí xác; quyết định cách li, tiêu độc, điều trị và biện pháp dịch do người có trách nhiệm thực hiện. Không kế thừa danh sách thuốc hoặc lịch kháng sinh phòng bệnh từ tài liệu cũ. Cập nhật 2026: không dùng kháng sinh thường quy để phòng bệnh; lộ trình Điều 12 khoản 3 Nghị định 13/2020 trong VBHN 23/VBHN-BNNMT kết thúc chậm nhất 31/12/2025. Thuốc điều trị nếu cần thuộc chỉ định thú y hợp pháp, không có liều hay phác đồ trong trang học.

Khái niệm chính

Lở mồm long móng
Bệnh virus truyền nhiễm ở động vật móng guốc chẵn, có thể gây tổn thương miệng và móng
Tụ huyết trùng trâu bò
Bệnh nhiễm khuẩn liên quan Pasteurella multocida ở trâu bò
Kiểm soát vận chuyển
Biện pháp quản lí di chuyển động vật nhằm hạn chế nguy cơ lây bệnh theo quy định

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Hồ sơ có 40 bò, 2 con được ghi bất thường vùng miệng. Tỉ lệ con được ghi bất thường bao nhiêu phần trăm?

    Xem lời giải

    2/40×100=5%; không phải tỉ lệ đã được chẩn đoán lở mồm long móng.

  2. Ví dụ 2

    Chủ cơ sở nói năm 2026 dùng kháng sinh định kì phòng tụ huyết trùng vì một trang sách cũ khuyên như vậy. Đề xuất chỉnh.

    Xem lời giải

    Không áp dụng kháng sinh thường quy để phòng bệnh theo lời khuyên cũ.

    Lộ trình pháp lí kết thúc chậm nhất 31/12/2025, quy định hiện hành được ưu tiên.

    Phòng bằng quản lí đàn, điều kiện nuôi, an toàn sinh học và vaccine theo thú y; điều trị nếu cần theo chỉ định hợp pháp.

    Không nêu liều hoặc thuốc thay thế, học sinh không can thiệp vào đàn.

Ghi nhớ

Lở mồm long móng: Bệnh virus truyền nhiễm ở động vật móng guốc chẵn, có thể gây tổn thương miệng và móng; Tụ huyết trùng trâu bò: Bệnh nhiễm khuẩn liên quan Pasteurella multocida ở trâu bò; Kiểm soát vận chuyển: Biện pháp quản lí di chuyển động vật nhằm hạn chế nguy cơ lây bệnh theo quy định.

Dễ nhầm

  • Bò có tổn thương miệng chỉ cần học sinh chạm kiểm tra rồi tự bôi thuốc. Tổn thương cần thú y đánh giá, tiếp xúc và tự dùng thuốc có rủi ro; học sinh không khám hoặc điều trị.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong một số bệnh phổ biến ở trâu, bò và biện pháp phòng, trị, mô tả nào giải thích chính xác «Lở mồm long móng»?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép từng khái niệm với vai trò riêng; không coi các vai trò là đồng nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Bò có tổn thương miệng chỉ cần học sinh chạm kiểm tra rồi tự bôi thuốc.

  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp với mô tả: Biện pháp quản lí di chuyển động vật nhằm hạn chế nguy cơ lây bệnh theo quy định. Đó là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình xử lí hồ sơ học tập sau theo quan hệ trước–sau (không phải hướng dẫn tự vận hành thiết bị hay xử lí vật nuôi).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Ghi dấu hiệu được người phụ trách báo
    2. 2Lưu hồ sơ và theo biện pháp được duyệt
    3. 3Liên hệ thú y có thẩm quyền
    4. 4Giữ nguyên kiểm soát di chuyển theo chỉ đạo
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Hồ sơ có 40 bò, 2 con được ghi bất thường vùng miệng. Tỉ lệ con được ghi bất thường bao nhiêu phần trăm?

  7. Câu 7Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai kết luận có căn cứ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Chủ cơ sở nói năm 2026 dùng kháng sinh định kì phòng tụ huyết trùng vì một trang sách cũ khuyên như vậy. Đề xuất chỉnh. Đây là hồ sơ giả định, không yêu cầu thực hiện thao tác vật lí. Trình bày kết luận, bằng chứng và giới hạn an toàn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay