NeoEdu
Công nghệ 11 — Công nghệ cơ khí và Công nghệ chăn nuôi
Công nghệLớp 11Phần 3. Công nghệ cơ khí · Chương III. Các phương pháp gia công cơ khí

Bài 8. Một số phương pháp gia công cơ khí

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và phân biệt các nội dung cốt lõi của một số phương pháp gia công cơ khí.
  • Lập kết luận và sản phẩm hồ sơ cụ thể cho tình huống: Bản vẽ có mặt phẳng rộng và một lỗ xuyên vuông góc mặt. Đề xuất phương pháp và điểm kiểm tra.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Tiện thường tạo bề mặt tròn xoay khi phôi quay và dao có chuyển động chạy dao; phay dùng dao nhiều lưỡi quay phối hợp chuyển động tương đối với phôi, phù hợp mặt phẳng, rãnh và nhiều biên dạng. Khoan tạo lỗ từ phôi đặc; các bước khoét, doa có thể hoàn thiện lỗ khi yêu cầu phù hợp. Đúc tạo hình nhờ vật liệu lỏng điền khuôn và đông đặc; rèn, dập tạo hình bằng biến dạng dẻo; hàn tạo liên kết. Cần phân biệt cơ chế, chuyển động chính và bề mặt tạo được, không nhận diện chỉ bằng tên máy.

Vận dụng và kiểm soát

Ví dụ chi tiết trục có hai bậc và lỗ dọc tâm: tiện các đường kính, khoan lỗ theo phương trục, kiểm đường kính và vị trí. Lựa chọn tốc độ, lượng chạy dao và chiều sâu cắt phải do người có chuyên môn dựa vật liệu, dao, máy; bài học chỉ tính theo dữ liệu đã cho, không ban hành chế độ cắt để tự vận hành. Máy chỉ được chạy khi có che chắn, gá chắc và người hướng dẫn. Hàn, đúc và rèn gây nhiệt, ánh sáng hoặc bụi; học sinh phân tích sơ đồ, không thực hiện tại nhà.

Đúc và hàn khác nhóm cắt gọt

Đúc tạo hình nhờ vật liệu điền vào khuôn rồi đông đặc: sơ đồ chức năng gồm chuẩn bị mẫu/khuôn, tạo trạng thái vật liệu phù hợp, điền khuôn, làm nguội và hoàn thiện/kiểm. Hàn tạo mối liên kết giữa các phần bằng công nghệ phù hợp; có phương pháp dùng nhiệt, áp lực hoặc kết hợp, có thể có hoặc không có vật liệu bổ sung. Sơ đồ chức năng gồm chuẩn bị/định vị mối nối, tạo liên kết rồi kiểm mối hàn. Hai phương pháp không dùng bóc phoi làm cơ chế tạo hình chính, dù sản phẩm có thể được gia công cắt gọt thêm. Tiện thường có phôi quay, phay có dao nhiều lưỡi quay, khoan tạo lỗ nhờ dụng cụ cắt quay và tiến theo trục. Không tự đúc, hàn, nhìn trực tiếp hồ quang hoặc vận hành máy: đây chỉ là phân biệt chức năng và phân tích sơ đồ của người được đào tạo.

Khái niệm chính

Tiện
Gia công thường dùng phôi quay và dao chạy dao tạo bề mặt tròn xoay
Phay
Gia công bằng dao nhiều lưỡi quay phối hợp chuyển động với phôi
Khoan
Tạo lỗ bằng dụng cụ cắt quay và tiến theo trục

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Theo dữ liệu mô hình, mỗi lượt phay mất 2,5 phút; 6 lượt và 3 phút chuẩn bị. Tổng thời gian bao nhiêu phút?

    Xem lời giải

    6×2,5+3=18 phút. Chỉ áp dụng dữ liệu mô hình, không phải chế độ cắt thực.

  2. Ví dụ 2

    Bản vẽ có mặt phẳng rộng và một lỗ xuyên vuông góc mặt. Đề xuất phương pháp và điểm kiểm tra.

    Xem lời giải

    Có thể phay mặt phẳng rồi khoan lỗ theo hồ sơ công nghệ.

    Phay phù hợp mặt; khoan tạo lỗ nhưng cần chuẩn vị trí.

    Kiểm độ phẳng, đường kính và vị trí lỗ; không chỉ kiểm có lỗ hay chưa.

    Không tự gá hay điều chỉnh máy; các thao tác thuộc giáo viên hoặc người chuyên môn.

Ghi nhớ

Tiện: Gia công thường dùng phôi quay và dao chạy dao tạo bề mặt tròn xoay; Phay: Gia công bằng dao nhiều lưỡi quay phối hợp chuyển động với phôi; Khoan: Tạo lỗ bằng dụng cụ cắt quay và tiến theo trục.

Dễ nhầm

  • Tiện và phay luôn giống nhau vì đều để dao quay còn phôi đứng yên. Trong tiện thông dụng phôi quay, còn phay dùng dao quay; chuyển động chính khác nhau.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong một số phương pháp gia công cơ khí, mô tả nào giải thích chính xác «Tiện»?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép từng khái niệm với vai trò riêng; không coi các vai trò là đồng nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Tiện và phay luôn giống nhau vì đều để dao quay còn phôi đứng yên.

  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp với mô tả: Tạo lỗ bằng dụng cụ cắt quay và tiến theo trục. Đó là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình xử lí hồ sơ học tập sau theo quan hệ trước–sau (không phải hướng dẫn tự vận hành thiết bị hay xử lí vật nuôi).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhận diện bề mặt cần tạo
    2. 2Ghi phép đo xác nhận từng bề mặt
    3. 3Chọn chuỗi phương pháp trên hồ sơ
    4. 4Đối chiếu cơ chế tiện phay khoan
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Theo dữ liệu mô hình, mỗi lượt phay mất 2,5 phút; 6 lượt và 3 phút chuẩn bị. Tổng thời gian bao nhiêu phút?

  7. Câu 7Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai kết luận có căn cứ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Bản vẽ có mặt phẳng rộng và một lỗ xuyên vuông góc mặt. Đề xuất phương pháp và điểm kiểm tra. Đây là hồ sơ giả định, không yêu cầu thực hiện thao tác vật lí. Trình bày kết luận, bằng chứng và giới hạn an toàn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay