Bài 15. Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội khu vực Tây Nam Á

Mục tiêu bài học

Phân tích ngã nối ba châu lục và các tuyến vận tải.
Phân tích khô hạn, địa hình và tài nguyên phân hóa.

Bài giảng

Ngã nối ba châu lục và các tuyến vận tải

Tây Nam Á nằm ở vị trí tiếp giáp không gian châu Á, châu Âu và châu Phi, gần các biển và tuyến giao thương quan trọng. Vị trí có thể hỗ trợ trung chuyển, thương mại và giao lưu văn hóa nhưng cũng làm gián đoạn vận tải lan rộng. Phạm vi khu vực phải theo bản đồ SGK hoặc nguồn đang dùng; không mặc nhiên đồng nhất mọi cách gọi Tây Nam Á và Trung Đông trong thống kê dầu khí. Địa Trung Hải, Biển Đỏ, biển A-ráp, vịnh Ba Tư và các cửa ngõ như eo Hoóc-mút liên hệ tuyến giao thương. Sự gián đoạn ở một cửa ngõ có thể ảnh hưởng chi phí và chuỗi cung ứng ngoài khu vực.

Khô hạn, địa hình và tài nguyên phân hóa

Sơn nguyên, núi, hoang mạc và những đồng bằng sông tạo phân hóa không gian. Nhiều nơi khô hạn nên nước là điều kiện quyết định quy mô nông nghiệp và cư trú; đồng bằng Lưỡng Hà, ven biển hay ốc đảo có lợi thế tương đối. Dầu mỏ và khí tự nhiên nổi bật quanh khu vực vịnh Ba Tư và các bể trầm tích, không phải mọi quốc gia đều có cùng mức trữ lượng. Khai thác cần công nghệ, hạ tầng và quản lí ô nhiễm; khử mặn có chi phí năng lượng và tác động nước thải mặn. Đồng bằng Lưỡng Hà gắn hệ sông Ti-grơ và Ơ-phrat; bán đảo A-ráp có nhiều hoang mạc, còn sơn nguyên I-ran và vùng núi phía bắc khác về độ cao và mùa. Ven Địa Trung Hải có điều kiện khác nội địa hoang mạc nên không gán một kiểu canh tác cho toàn vùng.

Dân cư và xã hội trong bối cảnh đa dạng

Dân cư tập trung nhiều hơn ở ven biển, đồng bằng và các đô thị có điều kiện sống/việc làm; vùng hoang mạc thưa hơn. Khu vực có lịch sử và tôn giáo đa dạng, nhiều di sản; không dùng tôn giáo để giải thích đơn tuyến mọi xung đột hay quy bản chất cho một dân tộc. Nhập cư lao động, khác biệt tài nguyên và phát triển tạo cơ hội lẫn thách thức về nhà ở, kĩ năng, nước và việc làm. Hòa bình, đối thoại và tiếp cận dịch vụ có ý nghĩa quan trọng với phát triển.

Ghi nhớ

Tây Nam Á nằm ở vị trí tiếp giáp không gian châu Á, châu Âu và châu Phi, gần các biển và tuyến giao thương quan trọng.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Hạn chế tự nhiên cần chú ý nhất với mở rộng nông nghiệp ở nhiều nơi Tây Nam Á là?
Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Cách dùng phạm vi thống kê dầu khí đúng là?
Câu 3Mức 2Đúng / Sai
Tài nguyên dầu mỏ phân bố đồng đều giữa mọi nước Tây Nam Á.
Câu 4Mức 2Ghép nối
Ghép điều kiện và hệ quả có điều kiện.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Câu 5Mức 2Trả lời ngắn
Đô thị mô hình dùng 120 triệu m³ nước/năm, giảm còn 102. Tiết kiệm bao nhiêu %?
Câu 6Mức 2Trả lời ngắn
Ốc đảo mô hình có 60 nghìn dân trên 200 km² cư trú. Mật độ là bao nhiêu người/km²?
Câu 7Mức 4Tự luận
Vì sao không thể chỉ dựa vào số nhà máy khử mặn để kết luận một đô thị an ninh nước tốt?
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay
Câu 8Mức 4Tự luận
Phân tích ý nghĩa vị trí giao thương của khu vực mà không coi địa lí là nguyên nhân duy nhất của xung đột.
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay