Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 11Chủ đề 5. Đạo đức kinh doanh

Bài 7. Đạo đức kinh doanh

Mục tiêu bài học

  • Giải thích trung thực và trách nhiệm với các bên bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Đạo đức kinh doanh là những nguyên tắc, chuẩn mực hướng dẫn đánh giá và điều chỉnh hành vi của người kinh doanh. Trung thực về chất lượng, giá, nguồn gốc; giữ cam kết; tôn trọng khách hàng, người lao động, đối tác, môi trường và lợi ích cộng đồng là các biểu hiện quan trọng. Lợi nhuận cần cho hoạt động nhưng không biện minh gây hại hoặc che giấu rủi ro. Tuân thủ pháp luật là nền tảng, không thay thế mọi yêu cầu đạo đức trong tình huống chưa có quy tắc thật chi tiết.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Đạo đức tạo lòng tin, uy tín và hợp tác lâu dài nhưng không phải phép tính bảo đảm doanh số tăng ngay. Khi phát hiện lỗi, cần xác định lô, ngừng hành vi gây rủi ro, thông tin rõ, xử lí với người bị ảnh hưởng và sửa quy trình. Trách nhiệm phải dựa dữ kiện và vai trò từng bên, không vu cáo đối thủ. Giải pháp nên xem cả tổn thất khách hàng và sức ép nhân viên, tránh chỉ đổ hết lỗi cho người yếu thế.

Tình huống giả định để học: Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

Phân tích: Có bằng chứng lỗi nắp nên phải ngăn nguy cơ và xử lí trung thực. Chưa có dữ kiện bỏng nên không được bịa hậu quả, cũng không che lỗi vì chưa có tai nạn.

Khái niệm chính

Đạo đức kinh doanh
Nguyên tắc, chuẩn mực điều chỉnh hành vi kinh doanh có trách nhiệm với các bên.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giải thích mâu thuẫn lợi ích ngắn hạn và dài hạn trong quyết định của quản lí.

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Xem lời giải

    Trộn 10 bình lỗi có thể giữ doanh thu trước mắt nhưng chuyển rủi ro cho khách, làm mất niềm tin và phát sinh chi phí xử lí. Tách lỗi giảm số có thể bán ngay nhưng bảo vệ khách và uy tín; không thể tính mức lợi nhuận thật khi chưa có giá, chi phí và trách nhiệm hợp đồng.

Ghi nhớ

Trung thực về lỗi sản phẩm giúp khách ra quyết định có thông tin và là biểu hiện trách nhiệm. Đạo đức tạo lòng tin, uy tín và hợp tác lâu dài nhưng không phải phép tính bảo đảm doanh số tăng ngay.

Dễ nhầm

  • Chỉ khi khách đã bị thiệt hại nặng mới cần quan tâm lỗi phát hiện trước bán.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Cách giải quyết nào phù hợp nhất với dữ kiện?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Trung thực về lỗi sản phẩm giúp khách ra quyết định có thông tin và là biểu hiện trách nhiệm.
    b)Chỉ khi khách đã bị thiệt hại nặng mới cần quan tâm lỗi phát hiện trước bán.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    10 bình lỗi trong 100 bình đã kiểm tra là tỉ lệ bao nhiêu?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Chỉ tiêu nào kiểm tra được việc sửa quy trình hiệu quả hơn?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Giải thích mâu thuẫn lợi ích ngắn hạn và dài hạn trong quyết định của quản lí.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Viết thông báo nguyên bản gửi khách đã mua một bình cùng lô, không gây hoảng loạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống giả định: cửa hàng nhận 100 bình giữ nhiệt, kiểm tra phát hiện 10 bình nắp rò. Quản lí định trộn vào hàng tốt vì khách khó phát hiện ngay; nhân viên đề nghị tách lỗi, báo nhà cung cấp và giải thích rõ với khách. Chưa có bằng chứng ai bị bỏng.

    Đề xuất cách đánh giá thay đổi đạo đức kinh doanh sau xử lí, không chỉ đếm áp phích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay