Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 11Chủ đề 8. Một số quyền dân chủ cơ bản của công dân

Bài 13. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội

Mục tiêu bài học

  • Giải thích tham gia có thông tin và trách nhiệm bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Công dân có quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, thảo luận, kiến nghị với cơ quan nhà nước về vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước theo Điều 28 Hiến pháp. Việc tham gia có thể trực tiếp qua góp ý, phản ánh, thảo luận hoặc gián tiếp thông qua cơ quan đại diện và các hình thức luật định. Nhà nước có trách nhiệm tạo điều kiện, công khai, minh bạch việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến. Quyền tham gia không chỉ là có mặt hoặc đồng ý sẵn với mọi đề xuất.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Công dân cần trung thực, tôn trọng lợi ích chung và quyền người khác, dùng căn cứ, tuân thủ thủ tục và giám sát việc giải quyết phù hợp. Góp ý khác quan điểm không tự là gây rối; cũng không được bịa chứng cứ hoặc đe dọa để ép quyết định. Khi học qua ví dụ bộ máy cũ, cần lưu ý chính quyền địa phương đã tổ chức hai cấp từ 2025; không gửi kiến nghị theo một cơ quan cấp huyện đã chấm dứt hoạt động chỉ vì sách cũ nêu như vậy. Tra cứu đầu mối hiện hành của vấn đề cụ thể.

Tình huống giả định để học: Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

Phân tích: Số hộ là một tiêu chí, không đủ cho an toàn. Góp ý có dữ kiện, chỉ rõ thông tin thiếu giúp quyết định có trách nhiệm.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Đối chiếu ngày 03/11/2026: các căn cứ Hiến pháp trong bài lấy từ Văn bản hợp nhất 52/VBHN-VPQH năm 2025, Hiến pháp 2013 đã được sửa đổi năm 2025. Ví dụ trong sách cũ về cơ quan cấp huyện không được áp nguyên cho tổ chức chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Bài cung cấp kiến thức học tập, không xác định chế tài hoặc tư vấn xử lí hồ sơ cá nhân. Khi áp dụng việc thật cần tra văn bản chuyên ngành hiện hành và đầu mối có thẩm quyền. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

Tham gia quản lí nhà nước và xã hội
Tham gia thảo luận, kiến nghị, giám sát theo hình thức và quy định phù hợp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết kiến nghị ngắn có vấn đề, căn cứ, yêu cầu và cách phản hồi.

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Xem lời giải

    Chúng tôi đề nghị chưa kết luận phương án B an toàn chỉ từ số hộ gần điểm rác. B gần lối trường nên cần đo lưu lượng xe, giờ thu gom, khoảng cách và đánh giá mùi, nước rỉ. Đề nghị công khai so sánh A/B, lấy ý kiến người chịu tác động và trả lời bằng kênh đã thông báo. Đây là dữ liệu cần làm rõ, không là khẳng định đã có tai nạn.

Ghi nhớ

Kiến nghị có thể nêu bất đồng và vẫn tôn trọng quyền người khác, lợi ích chung. Công dân cần trung thực, tôn trọng lợi ích chung và quyền người khác, dùng căn cứ, tuân thủ thủ tục và giám sát việc giải quyết phù hợp.

Dễ nhầm

  • Đã được lấy ý kiến nghĩa là mọi đề xuất của từng cá nhân bắt buộc phải được chấp nhận.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Ý kiến nào có căn cứ và hữu ích nhất?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Kiến nghị có thể nêu bất đồng và vẫn tôn trọng quyền người khác, lợi ích chung.
    b)Đã được lấy ý kiến nghĩa là mọi đề xuất của từng cá nhân bắt buộc phải được chấp nhận.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Số hộ gần điểm rác đủ xác định điều nào?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Khi đề xuất chưa được chấp nhận, việc nào tiếp tục quyền tham gia phù hợp?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Viết kiến nghị ngắn có vấn đề, căn cứ, yêu cầu và cách phản hồi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Vì sao quyền tham gia không đồng nghĩa tự quyết thay cơ quan có thẩm quyền?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống giả định: địa phương lấy ý kiến bố trí điểm tập kết rác. Phương án A gần 40 hộ, B xa nhà dân hơn nhưng gần lối trường học; chưa có số đo tiếng ồn, lưu lượng xe hay đánh giá an toàn. Một nhóm muốn khẳng định B an toàn tuyệt đối chỉ vì ít hộ gần.

    Sửa cách làm của bạn định gửi ý kiến năm 2026 đến “UBND huyện” chỉ vì ví dụ cũ ghi vậy.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay