Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian do cơ quan có thẩm quyền quyết định để bảo đảm nhiệm vụ Nhà nước. Phân biệt dự toán, chấp hành và quyết toán; ngân sách không phải quỹ riêng của người quản lí. Thuế là nguồn thu quan trọng, không phải mọi khoản thu đều là thuế.
Đọc đúng năm ngân sách, đơn vị, phạm vi và trạng thái số liệu; đối chiếu nhiệm vụ chi và thẩm quyền, công khai/giám sát. Không gọi mọi chênh thu–chi đơn giản là bội chi pháp lí vì luật có phạm vi và cách loại trừ riêng.
**Tình huống giả định để học: ** Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
**Phân tích: ** 300−280=20 triệu chênh so kế hoạch; 250+30=280. Giảm chi không chứng minh đúng mục đích hay đầy đủ chứng từ.
Luật Ngân sách nhà nước 89/2025/QH15 có hiệu lực từ năm ngân sách 2026, trừ một số nội dung khoản 3 Điều 77 thực hiện từ 01/07/2025. Điều 78 quy định riêng quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024 và quy trình, yêu cầu lập dự toán năm 2026 tiếp tục theo Luật 83/2015 đã được sửa đổi bởi Luật 59/2020 và 56/2024. Vì vậy cần phân biệt thời điểm, nghiệp vụ và chuyển tiếp, không phủ nhận giá trị áp dụng của luật cũ đối với mọi hồ sơ quá khứ. Các số tiền ở bài là giả định, không phải số ngân sách thực tế.
Ngân sách huy động và phân bổ nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ công như giáo dục, y tế, hạ tầng, quốc phòng, an sinh; góp phần điều tiết kinh tế và phân phối lại theo pháp luật. Phân biệt chi đầu tư tạo công trình với chi duy trì hoạt động; không suy khoản nào thấp hơn dự toán cũng hiệu quả. Công dân thực hiện nghĩa vụ với ngân sách, bảo vệ tài sản công, sử dụng kinh phí được giao đúng mục đích, trung thực với chứng từ; có thể tìm thông tin công khai, phản ánh và giám sát qua kênh hợp pháp. Cố ý lập chứng từ giả hoặc dùng kinh phí công cho lợi ích riêng cần được kiểm tra, xử lí theo căn cứ và thẩm quyền, không tự suy mức phạt từ một bảng số.
Ví dụ 1
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Giải thích 20 triệu và 30 triệu trong bảng, không tự gọi 30 triệu là bị chiếm đoạt.
20 triệu là chênh 300−280, không tự chứng minh hiệu quả; 30 triệu là phần thực chi chưa đối chiếu, không đủ kết luận chiếm đoạt. Cần hồ sơ, mục đích, thẩm quyền và kiểm tra; không bịa kết quả kiểm toán.
Cần phân biệt dự toán, thực chi và quyết toán được kiểm tra. Đọc đúng năm ngân sách, đơn vị, phạm vi và trạng thái số liệu; đối chiếu nhiệm vụ chi và thẩm quyền, công khai/giám sát.
Đã đúng 0/6 câu
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong tình huống/bài học.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Kết luận có trách nhiệm nhất?
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Đánh giá hai nhận định.
Chọn tên nội dung phù hợp với mô tả: Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian do cơ quan có thẩm quyền quyết định để bảo đảm nhiệm vụ Nhà nước. Nội dung đó là .
Một đơn vị được giao kinh phí ngân sách mua sách thư viện. Lựa chọn nào đáp ứng trách nhiệm với ngân sách?
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Giải thích 20 triệu và 30 triệu trong bảng, không tự gọi 30 triệu là bị chiếm đoạt.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Bảng giả định một đơn vị cho biết kế hoạch chi 300 triệu đồng, thực chi 280 triệu, có chứng từ 250 triệu và 30 triệu chưa đối chiếu. Nhóm muốn báo tiết kiệm 20 triệu là đủ, khoản chưa đối chiếu không cần xem.
Vì sao tài liệu luật ngân sách 2015 không được áp nguyên cho năm 2026?
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Lập bảng đọc thông tin ngân sách đã điền cho một đơn vị hoàn toàn giả định trong năm 2026: dự toán chi 300 triệu, thực chi 280 triệu, chứng từ đã đối chiếu 250 triệu, chưa đối chiếu 30 triệu. Ghi trạng thái quyết toán và tính chất nguồn.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Hành vi nào cần phê phán vì trái nguyên tắc trung thực, đúng mục đích trong sử dụng ngân sách?
