Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 10Chủ đề 9. Hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Bài 22. Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

Mục tiêu bài học

  • Giải thích tư pháp và công tố, kiểm sát bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Tòa án là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp; Viện kiểm sát thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Hai chức năng liên hệ bảo vệ pháp luật, quyền/lợi ích hợp pháp nhưng không thay nhau. Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập, chỉ tuân pháp luật; tranh tụng/quyền bào chữa được bảo đảm theo Hiến pháp.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Phân biệt buộc tội, xét xử và kiểm sát; không coi cáo buộc là bản án. Đọc cơ cấu theo luật hiện hành sau sắp xếp 2025, không tự ghi hệ thống cấp huyện cũ. Bài dùng chức năng hiến định, không tư vấn vụ án hoặc đoán hình phạt.

**Tình huống giả định để học: ** Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

**Phân tích: ** Điều 31 bảo đảm suy đoán vô tội; Điều 102/103 về Tòa và 107 về Viện kiểm sát. Không gộp cáo buộc, xét xử và thông tin mạng.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Điều 31,102,103,107 Hiến pháp về suy đoán vô tội, xét xử độc lập, công tố/kiểm sát. Cơ cấu Tòa/Viện có thay đổi 2025; không sao chép danh sách cấp cũ hoặc tự xác định thẩm quyền vụ án thực tế. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Tổ chức sau sắp xếp, không nhầm với hai cấp hành chính

Theo Điều 4 Luật Tổ chức TAND hợp nhất 111/VBHN-VPQH năm 2025, tổ chức gồm TAND tối cao, TAND cấp tỉnh, TAND khu vực, Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế và các Tòa án quân sự theo luật. Theo Điều 40 Luật Tổ chức VKSND hợp nhất 14/VBHN-VPQH năm 2026, hệ thống gồm VKSND tối cao, VKSND tỉnh/thành phố, VKSND khu vực và VKS quân sự các cấp. Không giữ hệ thống cấp huyện/cấp cao cũ làm sơ đồ hiện hành sau sắp xếp 2025; cũng không suy hai cấp đơn vị hành chính có nghĩa mọi hệ thống tư pháp chỉ có hai cấp. Tòa xét xử theo thẩm quyền; Viện kiểm sát công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, không thay Tòa tuyên bản án.

Khái niệm chính

Tư pháp và công tố, kiểm sát
Tòa án là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp; Viện kiểm sát thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Hai chức năng liên hệ bảo vệ pháp luật, quyền/lợi ích hợp pháp nhưng không thay nhau. Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập, chỉ tuân pháp luật; tranh tụng/quyền bào chữa được bảo đảm theo Hiến pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Viết lại thông tin của Bình đúng mức.

    Xem lời giải

    Vụ việc đang có cáo buộc theo bản tin, không đủ kết luận đã có bản án có hiệu lực. Tòa phải xét xử độc lập trên căn cứ, trình tự luật định; bị cáo có quyền bào chữa. Không tự thêm kết quả án.

Ghi nhớ

Buộc tội và xét xử là chức năng khác nhau, quyền bào chữa phải được bảo đảm. Phân biệt buộc tội, xét xử và kiểm sát; không coi cáo buộc là bản án.

Dễ nhầm

  • Viện kiểm sát và Tòa án có chức năng hoàn toàn giống nhau.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong tình huống/bài học.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Điểm nào cần sửa?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Buộc tội và xét xử là chức năng khác nhau, quyền bào chữa phải được bảo đảm.
    b)Viện kiểm sát và Tòa án có chức năng hoàn toàn giống nhau.
  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Hoạt động buộc tội của Nhà nước trong tố tụng hình sự được gọi là .

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tên nào thuộc tổ chức TAND sau sắp xếp được nêu trong Điều 4 bản hợp nhất 111/VBHN-VPQH năm 2025?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Viết lại thông tin của Bình đúng mức.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Bản tin nêu Viện kiểm sát đưa cáo buộc trong vụ án. Bình viết người đó đã có tội từ lúc bị cáo buộc và Tòa chỉ làm thủ tục ký lại.

    Có thể gây áp lực bằng mạng để quyết định tội thay phiên xử không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Điền bảng đọc trạng thái bản tin của tình huống, ghi điều biết và điều chưa biết; phân biệt với bản án đã có hiệu lực.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 9Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo Điều 40 Luật Tổ chức VKSND hợp nhất 14/VBHN-VPQH năm 2026, tên hệ thống nào đúng?