Giáo án Bài 5. Dự án: Tự đánh giá mức độ phù hợp của bản thân với một số ngành nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ

Kích hoạt hiểu biết ban đầu của HS về việc tự đánh giá mức độ phù hợp với nghề và xác định nhiệm vụ học tập của bài.

GV chiếu tình huống Minh thích nghề kĩ thuật nhưng chưa biết mình có phù hợp không. HS trả lời nhanh các câu hỏi: (1) Để biết mình có phù hợp với một nghề, em cần biết những thông tin gì? (2) Khi kể về bản thân với thầy cô hay bạn bè, điều gì nên giữ kín? (3) Bạn nào có thể giúp em sửa bài làm, và góp ý như thế nào thì hữu ích?

Danh sách ý kiến ban đầu của lớp, ví dụ: cần biết yêu cầu công việc, cần biết năng lực của bản thân, cần có bằng chứng như sản phẩm hoặc bài làm; giữ kín bệnh án và hoàn cảnh gia đình; góp ý cần có căn cứ và chỉ rõ cách sửa. GV ghi các ý này lên bảng để đối chiếu sau khi học.

Phân biệt được Hồ sơ tự đánh giá, Phản hồi và Thông tin riêng tư qua hoạt động cặp đôi và kĩ thuật khăn trải bàn.

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo cặp: đọc khái niệm, ghép với ví dụ đúng và giải thích lí do. Bảng cần điền: Thuật ngữ | Khái niệm | Ví dụ trong tình huống của Minh | Lưu ý khi sử dụng. Đồng thời trả lời câu hỏi: Nhận xét 'bản vẽ đúng ba hình chiếu nhưng còn nhầm thang đo' là Phản hồi hay Thông tin riêng tư? Vì sao?

Bảng ghép đúng: Hồ sơ tự đánh giá là bảng đối chiếu yêu cầu nghề với bằng chứng và kế hoạch phát triển; Phản hồi là nhận xét có căn cứ giúp sửa sản phẩm hoặc cách thực hiện; Thông tin riêng tư là dữ liệu cá nhân không nên công khai khi chưa được đồng ý. Ví dụ đúng: 'Bản vẽ đúng ba hình chiếu nhưng còn nhầm thang đo' là Phản hồi vì có căn cứ và chỉ ra cách sửa. Bệnh án của bạn là Thông tin riêng tư, không đưa vào hồ sơ công khai.

Trình bày được quy trình lập Hồ sơ tự đánh giá và phân biệt việc chắc chắn có bằng chứng với việc chưa biết hoặc chưa có bằng chứng.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép. Mỗi nhóm nhận một trong bốn bước của quy trình (chọn hai nghề và tra yêu cầu; lập bảng đối chiếu bằng chứng cá nhân; viết kế hoạch cho khoảng trống năng lực; nhận phản hồi rồi sửa hồ sơ). Nhiệm vụ: đọc phần Bản chất và điều kiện áp dụng, nêu việc cần làm, bằng chứng cần thu thập và một ví dụ từ hồ sơ của Minh. Câu hỏi: Vì sao phải ghi cả nguồn và ngày tra cứu? Phân biệt 'việc chưa biết' với 'việc chắc chắn không thể học' bằng ví dụ nào?

Quy trình đúng thứ tự: Chọn hai nghề và tra yêu cầu → Lập bảng đối chiếu bằng chứng cá nhân → Viết kế hoạch cho khoảng trống năng lực → Nhận phản hồi rồi sửa hồ sơ. Mỗi bước sử dụng kết quả của bước trước. Hồ sơ phải chọn nghề có nhiệm vụ cụ thể, thu yêu cầu từ cơ sở đào tạo hoặc mô tả nghề đáng tin, ghi nguồn và ngày tra cứu. Chưa biết là chưa có dữ liệu, cần tìm thêm; chắc chắn không thể học cần có căn cứ rõ ràng và phải trao đổi với người hướng dẫn. Bằng chứng có thể là bản vẽ, mô hình hoặc phản hồi của giáo viên.

Củng cố phân biệt khái niệm, nhận biết nguyên tắc bảo vệ thông tin cá nhân và sắp xếp đúng trình tự quy trình.

HS làm bài tập tương tác trên NeoEdu hoặc làm trên bảng nhóm với các câu sau: (1) Mô tả nào đúng về Hồ sơ tự đánh giá? A. Bảng đối chiếu yêu cầu nghề với bằng chứng và kế hoạch phát triển; B. Nhận xét có căn cứ giúp sửa sản phẩm hoặc cách thực hiện; C. Dữ liệu cá nhân không nên công khai khi chưa được đồng ý; D. Để chứng minh phù hợp nghề, phải đăng công khai bệnh án của bản thân và bạn học. (2) Ghép thuật ngữ với ý nghĩa: Hồ sơ tự đánh giá, Phản hồi, Thông tin riêng tư. (3) Đúng hay sai: 'Để chứng minh phù hợp nghề, phải đăng công khai bệnh án của bản thân và bạn học.' (4) Điền từ: Nhận xét có căn cứ giúp sửa sản phẩm hoặc cách thực hiện được gọi là ____. (5) Sắp xếp các bước: Viết kế hoạch cho khoảng trống năng lực; Chọn hai nghề và tra yêu cầu; Nhận phản hồi rồi sửa hồ sơ; Lập bảng đối chiếu bằng chứng cá nhân.

Đáp án: (1) A. (2) Hồ sơ tự đánh giá – Bảng đối chiếu yêu cầu nghề với bằng chứng và kế hoạch phát triển; Phản hồi – Nhận xét có căn cứ giúp sửa sản phẩm hoặc cách thực hiện; Thông tin riêng tư – Dữ liệu cá nhân không nên công khai khi chưa được đồng ý. (3) Sai: chỉ dùng dữ liệu cần thiết, tự nguyện; trao đổi sức khỏe với người có trách nhiệm trong không gian phù hợp. (4) Phản hồi. (5) Chọn hai nghề và tra yêu cầu → Lập bảng đối chiếu bằng chứng cá nhân → Viết kế hoạch cho khoảng trống năng lực → Nhận phản hồi rồi sửa hồ sơ.

Tính đúng tổng điểm bảng tự đánh giá, đọc đúng mức phù hợp và lập được một hàng hồ sơ có đủ yêu cầu, bằng chứng, khoảng trống và hành động.

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 2. Bài 1: Bảng có 10 tiêu chí; 6 trùng hợp, 3 không trùng, 1 đánh cả hai. Mỗi trùng hợp được 1, còn lại 0. Tổng điểm là bao nhiêu và thuộc khoảng nào? Bài 2: Lập một hàng hồ sơ cho Minh còn nhầm thang đo nhưng thích bảo trì theo bốn phần: yêu cầu, bằng chứng, khoảng trống, hành động. Bài 3: Nếu một tiêu chí được 0 điểm cho cả 10 tiêu chí thì xử lí thế nào?

Bài 1: $6\times 1+3\times 0+1\times 0=6$; tổng 6/10 thuộc khoảng 4–6 (mức phù hợp một phần), đây không phải phán quyết cố định. Bài 2: Yêu cầu: chọn thang đo đúng. Bằng chứng: phiếu thực hành còn hai lỗi. Khoảng trống: đọc kí hiệu và chọn thang. Hành động: luyện trên pin dưới giám sát hai buổi, kiểm tra lại; chưa kết luận Minh không thể theo nghề. Bài 3: Nếu 0 điểm thì cần xem lại dữ liệu với người hướng dẫn, không tự gán vào khoảng 1–3. Ghi chú: Mẫu có 6 tiêu chí trùng hợp và 4 chưa có bằng chứng; kế hoạch tập trung bổ sung bằng chứng.

Vận dụng quy trình lập hồ sơ để xây dựng bảng đối chiếu cho hai nghề kĩ thuật, công nghệ mà HS quan tâm, có nguồn và ngày tra cứu.

HS chọn hai nghề có nhiệm vụ cụ thể, tra yêu cầu từ mô tả nghề đáng tin, lập bảng đối chiếu với bằng chứng hiện có (bản vẽ, mô hình, phản hồi của giáo viên). Ghi khoảng trống và kế hoạch hai tuần. Chỉ đưa thông tin cần thiết; không ghi bệnh án hay hoàn cảnh riêng. Sản phẩm sẽ được trao đổi với bạn cùng bàn để nhận phản hồi và hoàn thiện ở nhà.

Một bảng hồ sơ tự đánh giá cho hai nghề gồm: yêu cầu nghề (có nguồn và ngày tra cứu), bằng chứng hiện có, khoảng trống, kế hoạch hai tuần và điều chưa biết. Mỗi nhận định có bằng chứng cụ thể; không kết luận tuyệt đối về khả năng theo nghề.