Giáo án Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 14. Chương XIII. Di truyền học với con người và đời sống

Giáo án Bài 48. Ứng dụng công nghệ di truyền vào đời sống

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được khái niệm công nghệ di truyền: can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể, có kiểm soát.
  • Nêu được khái niệm DNA tái tổ hợp: DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật.
  • Phân biệt được công nghệ di truyền, DNA tái tổ hợp và đánh giá an toàn; nêu được đánh giá an toàn cần dựa trên sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức.
  • Giải thích được vì sao sản phẩm công nghệ gene (ví dụ protein người do vi khuẩn sản xuất) vẫn cần tinh sạch và kiểm định, không thể coi là an toàn chỉ vì đã có protein mục tiêu.
  • Vận dụng được kiến thức để nhận xét so sánh chọn giống thông thường với công nghệ gene ở mức khái quát và đánh giá một nhận định về sản phẩm công nghệ gene.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc phiếu học tập, quan sát mô phỏng 3D trên NeoEdu để tự rút ra khái niệm và tự kiểm tra đáp án bài tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS thảo luận theo nhóm 4 người, trình bày ngắn gọn kết quả nhóm và phản biện nhận định của bạn bằng lập luận khoa học.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân tích tình huống vi khuẩn sản xuất insulin, đề xuất các bước cần làm trước khi đưa sản phẩm vào sử dụng.

b) Năng lực đặc thù

  • Nhận thức khoa học tự nhiên: nêu đúng khái niệm công nghệ di truyền, DNA tái tổ hợp và đánh giá an toàn; giải thích được vai trò của tinh sạch và kiểm định sản phẩm.
  • Tìm hiểu tự nhiên: quan sát mô phỏng quá trình cắt gene insulin và plasmid bằng cùng một enzyme, nối thành DNA tái tổ hợp, đưa vào E. coli; tính toán số tế bào sau 8 giờ.
  • Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: áp dụng khái niệm đã học để đánh giá tình huống thực tế và so sánh chọn giống thông thường với công nghệ gene.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nhận thức được cần kiểm định và đánh giá kỹ sản phẩm công nghệ gene trước khi dùng, không tự ý dùng sản phẩm chưa qua kiểm định.
  • Trung thực: không khẳng định sản phẩm công nghệ gene là an toàn tuyệt đối khi chưa có kết quả đánh giá; ghi nhận đúng kết quả thảo luận của nhóm.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy chiếu hoặc màn hình, bảng phụ, bút dạ.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 48 (neoedu.vn/learn/9/natural_science/bai-48-ung-dung-cong-nghe-di-truyen-vao-doi-song) và mô phỏng 3D tương tác: plasmid, gene insulin người, enzyme cắt giới hạn và enzyme nối, vi khuẩn E. coli, nồi lên men.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2, Phiếu học tập số 3 (in đủ cho các nhóm).
  • Thẻ khái niệm (3 bộ thẻ: tên khái niệm và nội dung khái niệm) để ghép nhóm.

2. Học sinh

  • Vở ghi, bút, thước kẻ.
  • Giấy A3 hoặc tờ giấy khổ lớn, bút dạ để làm khăn trải bàn nhóm.
  • Thiết bị có kết nối mạng (nếu lớp có điều kiện) để truy cập trang bài học NeoEdu; nếu không có thì quan sát mô phỏng trên màn hình chung.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Insulin từ nồi lên men

a) Mục tiêu

Huy động kiến thức nền về gene và vi khuẩn; nêu được vấn đề cần giải quyết: có protein người do vi khuẩn sản xuất thì đã an toàn để dùng chưa?

b) Nội dung

GV chiếu mô phỏng nồi lên men (dịch nuôi đậm dần theo số tế bào) và nêu câu hỏi: “Vì sao vi khuẩn E. coli có thể tạo ra insulin người? Có insulin trong nồi lên men thì đã dùng được chưa?”. HS trả lời nhanh cá nhân, sau đó ghi câu hỏi trọng tâm của bài vào vở.

c) Sản phẩm

Vấn đề bài học được ghi trên bảng: Sản phẩm protein từ vi khuẩn tạo ra bằng công nghệ gene cần được xử lý và đánh giá như thế nào trước khi dùng?
Dự kiến HS trả lời: vi khuẩn nhận được gene insulin người nên tạo được insulin; có insulin chưa chắc đã an toàn vì có thể còn lẫn tạp chất và cần kiểm tra.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu mô phỏng nồi lên men, nêu câu hỏi: “Vì sao vi khuẩn có thể tạo insulin người? Có insulin trong nồi là đã dùng được chưa?”. Yêu cầu HS suy nghĩ 1 phút.

    Học sinh

    HS quan sát mô phỏng, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ cá nhân.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV gọi 2–3 HS trả lời nhanh; không nhận xét ngay, chỉ ghi các ý chính lên bảng.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: vi khuẩn được đưa gene insulin nên tạo được insulin; chưa chắc an toàn vì có thể lẫn tạp, chưa được kiểm tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời HS đọc các ý trên bảng và hỏi: “Ý kiến nào cần kiểm chứng bằng kiến thức của bài?”.

    Học sinh

    Một vài HS nêu ý cần làm rõ: khái niệm công nghệ gene, DNA tái tổ hợp, đánh giá an toàn.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: Bài học sẽ làm rõ ba khái niệm công nghệ di truyền, DNA tái tổ hợp, đánh giá an toàn và lý do sản phẩm công nghệ gene phải tinh sạch, kiểm định. GV ghi vấn đề bài học lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi vấn đề bài học vào vở.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 12 phút

Công nghệ di truyền và DNA tái tổ hợp

a) Mục tiêu

Nêu được khái niệm công nghệ di truyền và DNA tái tổ hợp; mô tả được các bước tạo DNA tái tổ hợp và đưa vào vi khuẩn qua mô phỏng.

b) Nội dung

HS hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn, quan sát mô phỏng 3D trên NeoEdu (gene insulin người và plasmid cùng được cắt bằng một enzyme cắt giới hạn; enzyme nối tạo DNA tái tổ hợp; đưa vào E. coli). Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1, gồm 3 câu:

  • Câu 1: Nêu khái niệm công nghệ di truyền.
  • Câu 2: Nêu khái niệm DNA tái tổ hợp và cho biết trong mô phỏng đoạn nào là gene insulin, đoạn nào là plasmid, enzyme nào cắt và enzyme nào nối.
  • Câu 3: Vi khuẩn nhân đôi 20 phút một lần; sau 8 giờ một tế bào cho khoảng bao nhiêu tế bào? Biết t=8 giờ=480 phuˊtt = 8\ \text{giờ} = 480\ \text{phút}, số lần nhân đôi là 480:20=24480 : 20 = 24, số tế bào 2242^{24} khoảng 16,816{,}8 triệu.

c) Sản phẩm

Kết quả Phiếu học tập số 1 của nhóm:

  • Công nghệ di truyền: can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể, có kiểm soát.
  • DNA tái tổ hợp: DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật; trong mô phỏng, gene insulin người (đoạn màu cam) và plasmid được cắt bằng cùng một enzyme cắt giới hạn, rồi nối bằng enzyme nối thành DNA tái tổ hợp.
  • Số tế bào: 2242^{24} khoảng 16,816{,}8 triệu tế bào; tất cả đều mang gene và cùng tạo insulin.
    Kiến thức HS rút ra: DNA tái tổ hợp là sản phẩm của kĩ thuật công nghệ di truyền, được đưa vào vi khuẩn để vi khuẩn nhân lên và tạo sản phẩm mong muốn.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát khăn trải bàn (giấy A3) và Phiếu học tập số 1. Hướng dẫn HS xem mô phỏng 3D trên NeoEdu hoặc trên màn hình chung, thảo luận và ghi kết quả vào khăn trải bàn ở ô trung tâm và ô của từng thành viên.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công: một bạn đọc mô phỏng, một bạn ghi chép, hai bạn còn lại tính toán và kiểm tra lại.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát các nhóm, gợi ý: “Enzyme nào cắt? Enzyme nào nối? Vì sao cần cắt cả gene và plasmid bằng cùng một enzyme?”. Nhắc nhóm kiểm tra phép tính 8 giờ đổi ra 480 phút.

    Học sinh

    HS quan sát mô phỏng, thảo luận, ghi kết quả. Dự kiến: enzyme cắt giới hạn là hình kéo, enzyme nối là chấm sáng ở chỗ nối; cùng một enzyme để hai đoạn có đầu tương hợp và nối được với nhau.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả câu 2 và câu 3, các nhóm khác bổ sung hoặc phản biện.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: DNA tái tổ hợp gồm đoạn gene insulin và plasmid; số lần nhân đôi là 24 lần; số tế bào khoảng 16,8 triệu. Nhóm khác nhận xét về cách tính.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt khái niệm công nghệ di truyền và DNA tái tổ hợp, nhấn mạnh tính kiểm soát của công nghệ và việc nhân lên của vi khuẩn khiến mọi tế bào đều mang gene. GV yêu cầu HS ghi hai khái niệm vào vở.

    Học sinh

    HS ghi khái niệm và công thức tính số tế bào vào vở, sửa lại kết quả nếu cần.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 8 phút

Đánh giá an toàn và lý do cần tinh sạch, kiểm định

a) Mục tiêu

Nêu được khái niệm đánh giá an toàn; giải thích được vì sao sản phẩm công nghệ gene cần tinh sạch và kiểm định; phân biệt được vai trò của công nghệ và vai trò của kiểm định.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi trong nhóm, đọc khái niệm đánh giá an toàn trong trang bài học và thảo luận Phiếu học tập số 2 gồm 2 câu:

  • Câu 1: Đánh giá an toàn cần dựa trên những yếu tố nào?
  • Câu 2: Có insulin trong nồi lên men thì đã an toàn chưa? Vì sao cần tinh sạch và kiểm tra cấu trúc, hoạt tính, an toàn trước khi dùng?

c) Sản phẩm

Đáp án Phiếu học tập số 2:

  • Câu 1: Đánh giá an toàn cần theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức; cần đánh giá từng sản phẩm, liều hoặc cách dùng, đối tượng và môi trường.
  • Câu 2: Chưa an toàn. Có protein mục tiêu không có nghĩa sản phẩm thô an toàn; sản phẩm trong nồi còn lẫn tạp, cần loại tạp, kiểm tra cấu trúc, hoạt tính và chất lượng theo chuyên môn mới được dùng.
    Kiến thức HS rút ra: đánh giá an toàn là bước riêng, không thể thay thế bằng việc tạo được sản phẩm; mỗi sản phẩm công nghệ gene cần được đánh giá riêng.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 2, yêu cầu cặp đôi đọc khái niệm đánh giá an toàn và trả lời hai câu trong 4 phút.

    Học sinh

    HS đọc khái niệm trong trang bài học hoặc sách, trao đổi với bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, lắng nghe và gợi ý: “Sản phẩm đó dùng cho ai? Dùng trong điều kiện nào? Có thể còn chất nào lẫn vào không?”.

    Học sinh

    HS thảo luận. Dự kiến: đánh giá theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro và đạo đức; không an toàn ngay vì còn tạp, cần kiểm tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 1–2 cặp trình bày câu 2 và yêu cầu cả lớp so sánh với ý “công nghệ tạo được protein là an toàn”.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày: có protein mục tiêu chưa đủ để kết luận an toàn; cần tinh sạch và kiểm định. Các cặp khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: Công nghệ di truyền tạo được sản phẩm nhưng không thay thế kiểm định. Cần đánh giá từng sản phẩm, liều hoặc cách dùng, đối tượng và môi trường. GV nêu quan niệm sai “sản phẩm công nghệ gene tự động an toàn cho mọi mục đích” và yêu cầu HS ghi nhận đây là nhận định sai.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: Đánh giá an toàn và kiểm định là bước bắt buộc; quan niệm sai cần được bác bỏ.

Hoạt động 3: Luyện tập · 12 phút

Luyện tập nhận biết và bác bỏ nhận định

a) Mục tiêu

Vận dụng được khái niệm công nghệ di truyền, DNA tái tổ hợp và đánh giá an toàn để chọn đáp án, ghép khái niệm và nhận xét nhận định đúng sai.

b) Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 3 (phần A, bài 1 đến 5) cá nhân trong 5 phút, sau đó đối chiếu đáp án theo cặp và chữa bài chung. Đề bài:

  • Bài 1: Trong bài này, công nghệ di truyền có đặc điểm nào? A. can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể, có kiểm soát; B. chỉ là bón phân để cây cao hơn; C. mọi kỹ thuật đều tạo cùng kết quả.
  • Bài 2: DNA tái tổ hợp có đặc điểm nào? A. protein gồm hai amino acid; B. DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật; C. mọi DNA tự nhiên đều gọi là tái tổ hợp vì có hai mạch.
  • Bài 3: Ghép khái niệm với đặc điểm: (1) Công nghệ di truyền; (2) DNA tái tổ hợp; (3) Đánh giá an toàn. Các đặc điểm: a) cần theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức; b) DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật; c) can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể có kiểm soát.
  • Bài 4: Nhận định “Sản phẩm có nguồn gốc công nghệ gene tự động an toàn cho mọi mục đích” là đúng hay sai?
  • Bài 5: Chọn thuật ngữ phù hợp: “cần theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức” mô tả ?
    Sau đó cả lớp thảo luận nhanh bài 4 để củng cố.

c) Sản phẩm

Đáp án:

  • Bài 1: A (công nghệ di truyền là can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể, có kiểm soát; công nghệ không thay kiểm định).
  • Bài 2: B (DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật).
  • Bài 3: (1) – c; (2) – b; (3) – a.
  • Bài 4: Sai. Cần đánh giá từng sản phẩm, liều hoặc cách dùng, đối tượng và môi trường; công nghệ không thay kiểm định.
  • Bài 5: Đánh giá an toàn.
    Kiến thức HS củng cố: ba khái niệm được phân biệt bằng đặc điểm riêng; nhận định tuyệt đối hóa về an toàn là sai.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 3 (phần A), nêu yêu cầu làm cá nhân 5 phút, sau đó đối chiếu theo cặp.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát, nhắc HS đọc kỹ từng đáp án, đặc biệt bài 1 và bài 2 có đáp án gây nhiễu.

    Học sinh

    HS làm bài và đối chiếu với bạn cùng cặp. Dự kiến: HS có thể nhầm đáp án C ở bài 2 vì nhớ nhầm 'hai mạch' của DNA tự nhiên.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 3 HS đọc đáp án bài 1, bài 3 và bài 4; yêu cầu HS khác nhận xét và giải thích lý do.

    Học sinh

    HS trả lời: bài 1 là A; bài 3 ghép (1)–c, (2)–b, (3)–a; bài 4 là sai vì sản phẩm cần đánh giá riêng.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án đúng và nhấn mạnh: không được khẳng định sản phẩm công nghệ gene an toàn chỉ vì nguồn gốc kỹ thuật của nó.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong vở và ghi nhớ đáp án.

Hoạt động 4: Vận dụng · 8 phút

Phân tích tình huống insulin và so sánh chọn giống

a) Mục tiêu

Giải quyết được tình huống thực tế về sản phẩm protein người do vi khuẩn sản xuất; so sánh được chọn giống thông thường với công nghệ gene ở mức khái quát.

b) Nội dung

HS làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 3 (phần B), gồm:

  • Tình huống: Vi khuẩn được đưa gene phù hợp để sản xuất protein người. Vì sao vẫn cần tinh sạch và kiểm định?
  • So sánh: Chọn giống thông thường và công nghệ gene giống nhau và khác nhau ở điểm nào? (mức khái quát)
  • Nhận định: Một bạn khẳng định “Sản phẩm có nguồn gốc công nghệ gene tự động an toàn cho mọi mục đích”. Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

c) Sản phẩm

Đáp án mẫu:

  • Tình huống: Có protein mục tiêu không có nghĩa sản phẩm thô an toàn; cần loại tạp, kiểm tra cấu trúc, hoạt tính và chất lượng theo chuyên môn. Không tự chuyển gene hoặc dùng sản phẩm lớp.
  • So sánh: Cả hai đều thay đổi đặc điểm qua nguồn di truyền nhưng cách tạo hoặc chọn khác nhau; công nghệ gene có thể tác động vào đoạn gene xác định. Không suy ra kỹ thuật tự quyết định mọi lợi, hại của sản phẩm.
  • Bác bỏ: Lí do: cần đánh giá từng sản phẩm, liều hoặc cách dùng, đối tượng và môi trường; công nghệ không thay kiểm định. Hệ quả: người dùng bỏ qua tinh sạch, tạp nhiễm và kiểm định vì tin nhãn công nghệ. Kết luận đúng: Sản phẩm công nghệ gene cần được đánh giá riêng trước khi sử dụng.
    Cách chấm: 40% xác định đúng dữ kiện và quan hệ khoa học; 40% suy luận; 20% kết luận và điều kiện.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 3 (phần B) cho các nhóm, nêu thời gian 4 phút làm việc nhóm và 2 phút trình bày.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công người đọc, người ghi, người trình bày.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi, gợi ý nhóm nào bế tắc: “Nếu chỉ có protein đúng mà còn tạp thì sao?”.

    Học sinh

    HS thảo luận và ghi đáp án. Dự kiến: chọn giống thông thường dựa trên các thế hệ lai, chọn lọc; công nghệ gene tác động trực tiếp vào đoạn gene xác định, nhưng cả hai đều cần kiểm tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày phần tình huống và phần bác bỏ nhận định; các nhóm khác phản biện.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: Sản phẩm công nghệ gene luôn cần tinh sạch và kiểm định; không khẳng định an toàn tuyệt đối. Nhắc HS vận dụng cách lập luận này khi đọc thông tin về thực phẩm, thuốc hoặc sản phẩm sinh học.

    Học sinh

    HS ghi kết luận đúng vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Công nghệ di truyền và DNA tái tổ hợp
Nhóm: …… Thành viên: ……
Quan sát mô phỏng 3D trên NeoEdu và trả lời:

  • Câu 1: Nêu khái niệm công nghệ di truyền.
  • Câu 2: Nêu khái niệm DNA tái tổ hợp. Trong mô phỏng:
    • Đoạn gene insulin người và plasmid được cắt bằng enzyme nào?
    • Enzyme nào tạo chỗ nối?
    • DNA tái tổ hợp được đưa vào vi khuẩn nào?
  • Câu 3: Vi khuẩn nhân đôi 20 phút một lần. Sau 8 giờ, một tế bào cho khoảng bao nhiêu tế bào?
    • Đổi 8 giờ = 480 phút.
    • Số lần nhân đôi = 480 : 20 = 24.
    • Số tế bào = 2242^{24} khoảng 16,816{,}8 triệu.
    • Kết luận: tất cả tế bào con đều mang gene và cùng tạo insulin.

Phiếu học tập số 2

Đánh giá an toàn
Cặp đôi: ……

  • Câu 1: Đánh giá an toàn cần dựa trên những yếu tố nào?
  • Câu 2: Trong nồi lên men có insulin thì đã an toàn chưa? Vì sao cần tinh sạch và kiểm tra cấu trúc, hoạt tính, an toàn trước khi dùng?

Phiếu học tập số 3

Phần A: Luyện tập

  • Bài 1: Công nghệ di truyền có đặc điểm nào? A. can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể, có kiểm soát; B. chỉ là bón phân để cây cao hơn; C. mọi kỹ thuật đều tạo cùng kết quả.
  • Bài 2: DNA tái tổ hợp có đặc điểm nào? A. protein gồm hai amino acid; B. DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật; C. mọi DNA tự nhiên đều gọi là tái tổ hợp vì có hai mạch.
  • Bài 3: Ghép khái niệm với đặc điểm.
    (1) Công nghệ di truyền; (2) DNA tái tổ hợp; (3) Đánh giá an toàn.
    a) cần theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức; b) DNA kết hợp các đoạn từ nguồn phù hợp bằng kỹ thuật; c) can thiệp hoặc sử dụng thông tin, vật liệu di truyền cho mục tiêu cụ thể có kiểm soát.
  • Bài 4: Nhận định “Sản phẩm có nguồn gốc công nghệ gene tự động an toàn cho mọi mục đích” là đúng hay sai? Vì sao?
  • Bài 5: Chọn thuật ngữ phù hợp: “cần theo sản phẩm, mục tiêu, rủi ro sinh thái và đạo đức” mô tả ……

Phần B: Vận dụng (làm theo nhóm)

  • Tình huống: Vi khuẩn được đưa gene phù hợp để sản xuất protein người. Vì sao vẫn cần tinh sạch và kiểm định?
  • So sánh chọn giống thông thường với công nghệ gene ở mức khái quát: giống nhau và khác nhau ở điểm nào?
  • Một bạn khẳng định: “Sản phẩm có nguồn gốc công nghệ gene tự động an toàn cho mọi mục đích.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

Hướng dẫn về nhà

  • Ôn lại khái niệm công nghệ di truyền, DNA tái tổ hợp và đánh giá an toàn; viết lại mỗi khái niệm bằng một câu theo cách hiểu của em.
  • Hoàn thành phần B của Phiếu học tập số 3 vào vở, trình bày đầy đủ lập luận cho tình huống vi khuẩn sản xuất protein người.
  • Tìm hiểu trên trang bài học NeoEdu Bài 48 phần ví dụ và bài tập tương tác; tự kiểm tra đáp án và ghi lại câu chưa hiểu để hỏi GV ở tiết sau.
  • Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 đến 7 câu) giải thích vì sao không nên tin một sản phẩm chỉ vì ghi nguồn gốc công nghệ gene, đưa ra ít nhất một lí do khoa học.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.