Giáo án Bài 9b · LUA-CHON-B. Các chức năng chính của phần mềm làm video

HS huy động kiến thức sẵn có về video và nhận biết nhiệm vụ của bài: làm video từ nhiều cảnh tự tạo và phân biệt các thành phần trong phần mềm.

GV chiếu một đoạn video ngắn gồm ba cảnh nối tiếp và đặt câu hỏi: Đoạn video này được ghép từ những thành phần nào? Muốn ghép ba cảnh thành một đoạn video dài 20 giây, cần làm những việc gì và theo thứ tự nào? HS trả lời miệng, GV ghi các ý lên bảng và giới thiệu nhiệm vụ của tiết học.

Danh sách các ý HS nêu được trên bảng, ví dụ: các cảnh, thứ tự cảnh, độ dài cảnh, chữ và âm thanh, chuyển cảnh, xuất tệp. HS xác định được mục tiêu tiết học: tạo video 20 giây từ ba cảnh $C_1$ = 5 giây, $C_2$ = 8 giây, $C_3$ = 7 giây.

HS nêu được vai trò của thư viện tư liệu, dòng thời gian và chức năng xuất tệp; phân biệt được việc nhập tư liệu vào thư viện với việc đưa cảnh lên dòng thời gian.

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1. Nhiệm vụ: (1) Đọc mục "Hiểu cách hoạt động" trong bài giảng hoặc trang NeoEdu. (2) Điền vào bảng gồm ba thành phần: thư viện, dòng thời gian, xuất video, ghi chức năng và điều kiện để tư liệu xuất hiện trong phim. (3) Trả lời câu hỏi: Nhập ba tệp vào thư viện thì ba cảnh đã có trong phim chưa? Vì sao? (4) Lưu dự án khác xuất video ở điểm nào?

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành với nội dung chính xác:

• Thư viện: nơi chứa các tư liệu đã nhập; nhập vào thư viện chưa có nghĩa là đã xuất hiện trong phim.
• Dòng thời gian: nơi đặt cảnh theo thứ tự và độ dài; cảnh xuất hiện trong phim khi được đặt lên dòng thời gian.
• Xuất video: tạo tệp video để phát, là sản phẩm cuối cùng.
• Lưu dự án: giữ khả năng chỉnh sửa tiếp; xuất video: tạo sản phẩm để phát.
  Kết luận HS rút ra: Muốn tư liệu có trong phim phải đưa lên dòng thời gian; lưu dự án và xuất video là hai thao tác khác mục đích.

HS giải thích được tệp dự án tham chiếu tệp nguồn và cần giữ cấu trúc thư mục; đọc và kiểm tra được mô hình mốc thời gian 0–5, 5–13, 13–20 cho video 20 giây.

HS làm việc theo nhóm 4 người với Phiếu học tập số 2. Nhiệm vụ: (1) Giải thích vì sao tệp dự án thường tham chiếu tệp nguồn và điều gì xảy ra nếu xóa hoặc đổi vị trí tệp nguồn. (2) Điền các mốc thời gian của ba cảnh vào bảng liệt kê: C1 từ giây nào đến giây nào, C2, C3. (3) Tính tổng thời gian và kiểm tra cảnh đầu có bắt đầu từ giây 0 hay không, các cảnh có nối liền không khoảng trống hay không.

Phiếu học tập số 2 hoàn thành với nội dung:

• Tệp dự án tham chiếu tệp nguồn; nếu xóa tệp nguồn có thể mất liên kết tư liệu. Nên giữ tệp nguồn cùng cấu trúc thư mục với dự án.
• $C_1$: từ 0 đến 5 giây (độ dài 5 giây).
• $C_2$: từ 5 đến 13 giây (độ dài 8 giây).
• $C_3$: từ 13 đến 20 giây (độ dài 7 giây).
• Tổng: 5 + 8 + 7 = 20 giây; các cảnh nối liền, không khoảng trống, không chồng chuyển cảnh.
  Kết luận HS rút ra: Muốn video đủ 20 giây, mốc kết thúc của cảnh trước phải bằng mốc bắt đầu của cảnh sau.

HS vận dụng kiến thức về mốc thời gian, phân biệt lưu dự án với xuất video và nhận biết ảnh hưởng của việc xóa tệp nguồn qua các câu hỏi trắc nghiệm và đúng/sai.

GV chiếu lần lượt các câu hỏi, HS giơ thẻ hoặc trả lời bằng phiếu nhanh (bảng con). Câu hỏi:
(1) Tổng $5 + 8 + 7$ giây bằng bao nhiêu?
(2) $C_2$ bắt đầu lúc nào? A. 5 giây; B. 8 giây; C. 13 giây; D. 0 giây.
(3) Nhập tệp vào thư viện luôn tự đặt đủ lên dòng thời gian. Đúng hay sai?
(4) Lưu dự án và xuất video là hai thao tác khác mục đích. Đúng hay sai?
(5) Ghép thành phần: Thư viện; Dòng thời gian; Xuất video với các mô tả: Thứ tự và độ dài cảnh; Các tư liệu đã nhập; Tạo tệp video để phát.
(6) Xóa tệp nguồn của dự án có thể gây gì? A. Mất liên kết tư liệu; B. Tự tăng chất lượng; C. Tự đổi tỉ lệ; D. Không bao giờ ảnh hưởng.
(7) Nếu đổi thứ tự thành $C_3$, $C_1$, $C_2$ khi không chồng cảnh, tổng thời gian có đổi không?

Đáp án và kiến thức HS rút ra:
(1) 20 giây (5 + 8 = 13; 13 + 7 = 20).
(2) A. 5 giây, vì $C_1$ kéo dài 5 giây.
(3) Sai. Cần đưa cảnh vào dòng thời gian mới xuất hiện trong phim.
(4) Đúng. Lưu dự án để chỉnh tiếp; xuất video để phát sản phẩm.
(5) Thư viện – Các tư liệu đã nhập; Dòng thời gian – Thứ tự và độ dài cảnh; Xuất video – Tạo tệp video để phát.
(6) A. Mất liên kết tư liệu, vì nhiều dự án tham chiếu tệp nguồn bên ngoài.
(7) Không đổi, vẫn 7 + 5 + 8 = 20 giây; nhưng mạch kể của video có thể thay đổi.

HS vận dụng quy trình: tạo dự án đúng tỉ lệ 16:9, nhập ba tệp, đặt cảnh đúng mốc, lưu dự án và xuất bản xem thử; tự kiểm tra và giải thích được kết quả.

Nhiệm vụ nguyên bản: Lập video 20 giây từ ba cảnh tự tạo: $C_1$ = 5 giây, $C_2$ = 8 giây, $C_3$ = 7 giây, không chồng chuyển cảnh.
Quy trình: Tạo dự án đúng tỉ lệ 16:9 → Nhập ba tệp tự tạo vào thư viện → Đặt cảnh theo thứ tự trên dòng thời gian → Lưu dự án và xuất bản xem thử.
Trong tiết, HS thực hiện đến bước đặt cảnh và kiểm tra mốc 0–5–13–20. Bước xuất video và hoàn thiện báo cáo giao về nhà.

Sản phẩm HS nộp gồm:

• Dự án đúng tỉ lệ 16:9, có ba cảnh đúng thứ tự C1, C2, C3.
• Dòng thời gian đúng mốc: C1 từ 0–5, C2 từ 5–13, C3 từ 13–20; tổng 20 giây.
• Giải thích ngắn: vì sao cần lưu dự án trước khi xuất video; vì sao không dùng hình ảnh hoặc tiếng nói của người khác khi chưa được đồng ý.
  Thang chấm (1 điểm): thứ tự ba cảnh 0,25; mốc 0–5–13–20 là 0,35; phân biệt dự án và video xuất 0,2; giữ nguồn, quyền sử dụng và kiểm tra 0,2. Chấp nhận phương án tương đương đúng, có lí giải và an toàn.