Giáo án Tin học 9
Tin họcLớp 9Phần 6. Lựa chọn b. Làm quen với phần mềm làm video · Không bắt buộc học cùng lựa chọn a

Giáo án Bài 13b · LUA-CHON-B. Biên tập và xuất video

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được các việc cần chốt và rà soát trước khi xuất video: kịch bản, chính tả, nguồn và quyền sử dụng, chất lượng tiếng, thời lượng.
  • Giải thích được vì sao cần giữ dự án và nguồn để sửa tiếp, không chỉ giữ tệp video đã xuất.
  • Vận dụng được việc chọn độ phân giải 1280×7201280 \times 720 và tỉ lệ 16:916:9 khi xuất video mẫu 22 giây.
  • Giải thích được vì sao độ phân giải đầu ra lớn không làm nguồn mờ trở thành rõ.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đối chiếu sản phẩm với checklist và tự ghi kết quả kiểm tra thực tế sau khi mở tệp xuất.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, trình bày ngắn gọn lập luận về quy trình xuất video và thống nhất đáp án.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra hướng kiểm tra phù hợp khi tệp xuất bị mất tiếng, không suy đoán nguyên nhân khi chưa kiểm tra.

b) Năng lực đặc thù

  • Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông: HS sử dụng phần mềm làm video để lưu dự án, chọn định dạng và xuất video theo đúng thông số.
  • Ứng xử phù hợp trong môi trường số: HS chỉ dùng nguồn tự tạo hoặc nguồn được phép sử dụng, không đưa thông tin cá nhân vào video.
  • Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông: HS mở tệp xuất để kiểm tra hình, tiếng, chữ, thời lượng và xử lí lỗi bằng cách kiểm tra từng bước.
  • Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học: HS dùng trang bài học số NeoEdu để ôn lại kiến thức và kiểm tra đáp án.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: HS rà soát kịch bản, nguồn và quyền sử dụng trước khi xuất, giữ dự án và nguồn để có thể sửa khi cần.
  • Trung thực: HS chỉ ghi “Đạt” trong phiếu kiểm tra sau khi đã mở và xem tệp xuất; ghi đúng số liệu và tình trạng thực tế.
  • Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ quy trình xuất video, kiểm tra và ghi phiếu trong thời gian quy định.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính, máy chiếu, loa; phần mềm làm video đã cài sẵn trên máy của HS (một phần mềm thống nhất trong lớp).
  • Tệp dự án mẫu và tệp nguồn (ảnh, đoạn âm thanh) đã được kiểm tra quyền sử dụng; thư mục lưu sản phẩm đã tạo sẵn.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2 (in hoặc chiếu).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/9/informatics/bai-13b-lua-chon-b-bien-tap-va-xuat-video).
  • Thẻ đáp án A, B, C, D (hoặc phiếu trả lời) cho trò chơi giơ thẻ.

2. Học sinh

  • Máy tính có phần mềm làm video và tai nghe (hoặc loa) để kiểm tra tiếng.
  • Vở ghi, bút, Phiếu học tập số 1 và Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2.
  • Thiết bị kết nối NeoEdu (nếu lớp có) để luyện tập tương tác.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Phát hiện lỗi sau khi xuất video

a) Mục tiêu

HS nhận ra vấn đề: nếu không rà soát trước khi xuất thì lỗi chỉ phát hiện được khi đã xuất xong, và việc sửa lại tốn thời gian.

b) Nội dung

GV chiếu hai tình huống ngắn: (1) video đã xuất có tiêu đề viết sai chính tả; (2) tệp xuất không có tiếng trong khi dự án có tiếng.
Câu hỏi GV đặt ra: Nếu phát hiện lỗi sau khi xuất, em phải làm gì? Điều gì sẽ xảy ra nếu đã xóa dự án?

c) Sản phẩm

HS nêu được: phải xuất lại, mất thời gian; nên rà soát chính tả, tiếng và thời lượng trước khi xuất; nếu xóa dự án thì không thể sửa mà phải làm lại từ đầu. GV ghi nhận nhiệm vụ của tiết: học cách chuẩn bị và kiểm tra trước khi xuất.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu hai tình huống và nêu hai câu hỏi trên, yêu cầu HS suy nghĩ 30 giây trước khi trả lời.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, suy nghĩ và chuẩn bị ý kiến cá nhân.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV mời 2–3 HS chia sẻ nhanh, không cần đánh giá đúng sai ngay.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Phải xuất lại”, “Mất thời gian”, “Nên kiểm tra trước khi xuất”, “Giữ dự án để sửa”.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV ghi các ý của HS lên bảng theo hai cột: “Lỗi phát hiện sau khi xuất” và “Cách phòng tránh”.

    Học sinh

    HS quan sát bảng và bổ sung ý kiến.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: lỗi nên được phát hiện trước khi xuất; dự án và nguồn là tài liệu để sửa, không chỉ giữ video cuối. GV giới thiệu nội dung tiết học.

    Học sinh

    HS ghi tiêu đề bài và nhiệm vụ của tiết vào vở.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Chốt kịch bản, kiểm tra và giữ dự án trước khi xuất

a) Mục tiêu

HS nêu được các việc cần rà soát trước khi xuất; giải thích cách chọn định dạng, độ phân giải, tỉ lệ; giải thích vì sao cần giữ dự án và nguồn.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, đọc mục “Hiểu cách hoạt động” và hoàn thành Phiếu học tập số 1. Các câu hỏi chính:
Câu 1: Kể năm việc cần chốt hoặc rà trước khi xuất video.
Câu 2: Tỉ lệ 16:916:9 ứng với độ phân giải 1280×7201280 \times 720 được tính như thế nào?
Câu 3: Vì sao độ phân giải đầu ra lớn không làm nguồn mờ thành rõ?
Câu 4: Vì sao nên giữ dự án và nguồn sau khi đã xuất?

c) Sản phẩm

Phiếu học tập số 1 đã điền đầy đủ. Kết luận cần đạt:

  • Trước khi xuất: chốt kịch bản, rà chính tả, kiểm tra nguồn và quyền sử dụng, chất lượng tiếng, thời lượng.
  • Chọn định dạng, độ phân giải, tỉ lệ và nơi lưu phù hợp.
  • 1280:7201280 : 720 chia cả hai số cho 8080 được 16:916:9.
  • Thông tin gốc không tự tăng chi tiết khi nâng độ phân giải đầu ra.
  • Giữ dự án và nguồn để sửa tiếp; video đã xuất không thay đổi cấu trúc dự án.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu nội dung mục “Hiểu cách hoạt động”, phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu HS làm theo cặp trong 4 phút.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc nội dung và chuẩn bị ghi đáp án vào phiếu.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, gợi ý khi nhóm gặp khó khăn: “Em hãy thử chia cả 1280 và 720 cho cùng một số.”

    Học sinh

    HS thảo luận cặp đôi. Dự kiến: “Chốt kịch bản, rà chính tả, nguồn và quyền, tiếng, thời lượng”; “1280:80 = 16, 720:80 = 9”; “Độ phân giải chỉ quyết định khung hình, không làm ảnh gốc rõ hơn”; “Để sửa lại khi cần”.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời hai cặp trình bày: một cặp nêu checklist trước khi xuất, một cặp giải thích về tỉ lệ và giữ dự án.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày, các cặp khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt kiến thức: rà soát trước khi xuất để tránh xuất lại; tỉ lệ 16:916:9 có được từ 1280:7201280:720 khi chia cho 8080; độ phân giải lớn không khôi phục chi tiết; giữ dự án và nguồn để sửa. GV nhấn mạnh: phải mở tệp xuất để kiểm tra thực tế.

    Học sinh

    HS sửa và hoàn thiện Phiếu học tập số 1, ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập · 12 phút

Củng cố nhanh bằng trò chơi giơ thẻ

a) Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về tỉ lệ, kiểm tra sản phẩm và giữ dự án để trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm và đúng/sai.

b) Nội dung

GV đọc lần lượt các câu hỏi sau. HS giơ thẻ A, B, C, D hoặc ghi Đúng/Sai vào bảng con.
Câu 1: 1280:7201280:720 rút gọn có mẫu số 99 thì tử số là bao nhiêu?
Câu 2: Sau khi xuất cần làm gì? A. Mở tệp kiểm tra thực tế; B. Chỉ xem tên tệp; C. Xóa nguồn ngay; D. Giả định luôn đúng.
Câu 3: Nâng độ phân giải đầu ra luôn khôi phục chi tiết nguồn thấp. (Đúng/Sai)
Câu 4: Nên giữ dự án và nguồn khi cần sửa tiếp. (Đúng/Sai)
Câu 5: Ghép loại tệp: Dự án; Nguồn; Video xuất với các vai trò: Biên tập tiếp; Tư liệu gốc; Phát/chia sẻ sản phẩm.
Câu 6: Chia sẻ với nhóm nên kiểm tra gì? A. Quyền và dữ liệu riêng; B. Chỉ tên tệp dễ nhớ; C. Chỉ độ phân giải xuất cao nhất; D. Chỉ đủ thời lượng mục tiêu.

c) Sản phẩm

Đáp án:

  • Câu 1: 1616, vì chia cả hai số cho 8080 được 16:916:9.
  • Câu 2: A. Mở tệp kiểm tra thực tế, vì xuất có thể lỗi hoặc khác dự kiến.
  • Câu 3: Sai, thông tin gốc không tự tăng.
  • Câu 4: Đúng, video đã xuất không thay cấu trúc dự án.
  • Câu 5: Dự án – Biên tập tiếp; Nguồn – Tư liệu gốc; Video xuất – Phát/chia sẻ sản phẩm.
  • Câu 6: A. Quyền và dữ liệu riêng, vì công bố cũng là một bước chịu trách nhiệm.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phổ biến luật chơi: GV đọc câu hỏi, HS giơ thẻ hoặc ghi đáp án trong 30 giây mỗi câu; HS đúng nhiều nhất sẽ được khen ngợi.

    Học sinh

    HS chuẩn bị thẻ hoặc bảng con, lắng nghe câu hỏi.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đọc lần lượt từng câu, quan sát và ghi nhanh số HS trả lời đúng.

    Học sinh

    HS giơ thẻ. Dự kiến: Câu 1 – “16”; Câu 2 – A; Câu 3 – Sai; Câu 4 – Đúng; Câu 5 – ghép đúng ba cặp; Câu 6 – A.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV công bố đáp án, nêu lí do ngắn gọn cho các câu sai hoặc còn phân vân.

    Học sinh

    HS đối chiếu với bài làm và sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhấn mạnh: kiểm tra thực tế sau khi xuất và giữ dự án là hai việc quan trọng; kiểm tra quyền sử dụng trước khi chia sẻ. Chuyển sang nhiệm vụ thực hành.

    Học sinh

    HS ghi nhớ các điểm cần lưu ý.

Hoạt động 4: Vận dụng · 18 phút

Xuất phim mẫu 22 giây và kiểm tra sản phẩm

a) Mục tiêu

HS thực hành xuất video mẫu 22 giây, tỉ lệ 16:916:9, độ phân giải 1280×7201280 \times 720, có tiêu đề và lời kết; mở tệp xuất để kiểm tra và ghi phiếu kiểm tra trung thực.

b) Nội dung

Nhiệm vụ: Xuất phim mẫu 22 giây, tỉ lệ 16:916:9, độ phân giải 1280×7201280 \times 720, với tiêu đề “Trả sách đúng chỗ” và lời kết cảm ơn. Ghi kết quả vào Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2.
Quy trình: Lưu dự án cuối cùng → Chọn xuất 1280×7201280 \times 720, 16:916:9 vào thư mục sản phẩm → Chờ hoàn thành và mở tệp xuất → Rà hình, tiếng, chữ, thời lượng và quyền sử dụng.
Lưu ý: Nội dung phiếu mẫu chỉ để tham khảo cách trình bày; HS phải ghi kết quả thực tế của sản phẩm mình, không chép lại mẫu.
Câu hỏi GV đặt ra: Sau khi mở tệp xuất, em thấy đúng thời lượng và khung hình chưa? Nếu tệp không có tiếng, em kiểm tra những gì trước?

c) Sản phẩm

Tệp video mẫu 22 giây, tỉ lệ 16:916:9, 1280×7201280 \times 720 được lưu trong thư mục sản phẩm; dự án và nguồn vẫn được giữ.
Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2 ghi đúng số liệu và tình trạng sau khi mở tệp. Ví dụ đúng: “Thời lượng đo được: 22 giây; khung 1280 × 720; tiêu đề hiển thị đúng; có tiếng.” Không ghi “Đạt” khi chưa xem.
Thang điểm tham khảo (người dạy có thể chấp nhận phương án tương đương đúng, có lí giải và an toàn):

  • Lưu dự án và chọn 1280×7201280 \times 720, 16:916:9: 0,30{,}3 điểm.
  • Nội dung phiếu đầy đủ mục tiêu: 0,250{,}25 điểm.
  • Mở và kiểm tra hình, tiếng, chữ, thời lượng: 0,250{,}25 điểm.
  • Ghi đúng kết quả sau khi kiểm tra và giữ nguồn: 0,20{,}2 điểm.
    Khi tệp xuất mất tiếng: kiểm tra bật/tắt âm ở trình phát, track âm, mức âm và lựa chọn xuất có âm; thử xuất lại sau khi xác định được điểm cần kiểm tra. Không kết luận lỗi khi chưa kiểm tra.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu nhiệm vụ và quy trình, nhắc HS mở đúng dự án mẫu, không sửa nguồn gốc. GV phát Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, đọc quy trình và chuẩn bị máy tính.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV hướng dẫn nhanh các bước chọn xuất, theo dõi HS và nhắc: “Mở tệp xuất từ đầu đến cuối trước khi ghi phiếu.”

    Học sinh

    HS thực hiện theo quy trình: lưu dự án, xuất video, mở tệp và rà hình, tiếng, chữ, thời lượng; ghi kết quả vào phiếu. Dự kiến: “Thời lượng 22 giây”, “Khung 1280 × 720”, “Có tiêu đề và lời kết”.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 3 HS đọc kết quả trong phiếu, yêu cầu cả lớp so sánh và nhận xét; với HS nào báo lỗi âm thanh, GV hướng dẫn kiểm tra theo các bước đã nêu.

    Học sinh

    HS đọc kết quả, các bạn nhận xét và đề xuất cách kiểm tra khi có lỗi.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét chung: nhấn mạnh việc kiểm tra thực tế, ghi đúng số liệu, không đánh “Đạt” khi chưa xem và giữ dự án để sửa; yêu cầu HS nộp phiếu.

    Học sinh

    HS hoàn thiện phiếu, nộp sản phẩm và lưu lại dự án, nguồn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc mục “Hiểu cách hoạt động” và trả lời các câu hỏi sau.

  • Câu 1: Kể năm việc cần chốt hoặc rà soát trước khi xuất video.
  • Câu 2: Tỉ lệ 16:916:9 ứng với độ phân giải 1280×7201280 \times 720 được tính như thế nào?
  • Câu 3: Vì sao độ phân giải đầu ra lớn không làm nguồn mờ thành rõ?
  • Câu 4: Vì sao nên giữ dự án và nguồn sau khi đã xuất?
    Bảng cần điền: Ba loại tệp và vai trò
  • Dự án: ………………………………
  • Nguồn: ………………………………
  • Video xuất: ………………………………

Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2

Họ và tên: ………………………… Lớp: …………
Tên tệp xuất: ………………………… Nơi lưu: …………………………
Thông số cần ghi:

  • Thời lượng đo được (giây): ………
  • Độ phân giải và tỉ lệ khung hình: ………
  • Tiêu đề hiển thị: ………………………… (Đúng/Sai)
  • Lời kết hiển thị: ………………………… (Đúng/Sai)
  • Chính tả trên hình: ………………………… (Đúng/Sai)
  • Âm thanh khi phát: ………………………… (Có/Không, ghi mức nghe được)
  • Thông tin cá nhân hoặc nguồn chưa được phép sử dụng: ………………………… (Không/Có)
    Tình trạng sau khi mở tệp xuất: ………………………………
    Ghi chú: Chỉ ghi “Đạt” hoặc “Chưa đạt” cho từng mục sau khi đã mở và xem tệp xuất thực tế. Nếu chưa kiểm tra, để trống.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện Phiếu kiểm tra sản phẩm số 2 nếu chưa xong; giữ lại dự án và nguồn để có thể sửa tiếp.
  • Ôn lại checklist trước khi xuất video (kịch bản, chính tả, nguồn và quyền, chất lượng tiếng, thời lượng) và viết lại bằng lời của em.
  • Truy cập trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/9/informatics/bai-13b-lua-chon-b-bien-tap-va-xuat-video) làm bài tập tương tác để kiểm tra lại kiến thức.
  • Thực hành thêm: chọn một đoạn video ngắn tự quay hoặc tự tạo, xuất với tỉ lệ 16:916:9 và kiểm tra tệp xuất trước khi chia sẻ; chỉ chia sẻ khi đã chắc chắn không có thông tin cá nhân và nguồn chưa được phép.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.