NeoEdu
Giáo án Tin học 8
Tin họcLớp 8Phần 6. Lựa chọn b. Làm quen với phần mềm chỉnh sửa ảnh · Không học bắt buộc cùng lựa chọn a

Giáo án Bài 10b · LUA-CHON-B. Thêm văn bản, tạo hiệu ứng cho ảnh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được văn bản đặt trên lớp riêng giúp dễ sửa nội dung, phông chữ và vị trí mà không làm thay đổi ảnh nền.
  • Giải thích được vì sao cần chọn màu chữ tương phản, đặt chữ vào vùng trống và dùng hiệu ứng (bóng, độ mờ, màu) vừa đủ để không làm mất chi tiết cần truyền đạt.
  • Vận dụng được quy trình tạo áp phích: mở ảnh nền tự tạo 600×400600\times400, thêm lớp văn bản, chỉnh tương phản và hiệu ứng nhẹ, lưu dự án rồi xuất ảnh.
  • Nêu được ảnh xuất thường chỉ còn điểm ảnh tổng hợp, không giữ đối tượng chữ chỉnh được như trong dự án.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự thực hiện các bước tạo áp phích theo phiếu hướng dẫn, tự kiểm tra kết quả theo tiêu chí và tự hoàn thiện sản phẩm ở nhà.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc theo cặp, trao đổi và thống nhất lựa chọn màu chữ, vị trí tiêu đề; trình bày kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: xử lí tình huống tiêu đề bị lẫn vào nền bằng cách chuyển chữ sang vùng trống, thêm nền đơn sắc hoặc tăng tương phản mà không đổi nội dung.

b) Năng lực đặc thù

  • NLa: Sử dụng và quản lí được phần mềm chỉnh sửa ảnh để tạo lớp văn bản, chỉnh tương phản, áp dụng hiệu ứng và lưu dự án.
  • NLb: Ứng xử phù hợp trong môi trường số khi chỉ dùng dữ liệu giả định hoặc đã được cho phép, không đưa ảnh người chưa xin phép vào sản phẩm.
  • NLc: Giải quyết được vấn đề tiêu đề khó đọc bằng cách điều chỉnh vùng chữ, màu sắc và hiệu ứng với sự hỗ trợ của phần mềm.
  • NLd: Ứng dụng phần mềm chỉnh sửa ảnh trong học tập; đặt tên tệp rõ nghĩa, giữ bản gốc và kiểm tra lại sau khi mở tệp.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: giữ bản gốc, lưu dự án trước khi xuất ảnh và kiểm tra lại sản phẩm trước khi nộp.
  • Trung thực: tự đánh giá sản phẩm đúng theo thang điểm và báo cáo đúng kết quả đã thực hiện.
  • Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài thực hành, tự hoàn thiện áp phích ở nhà khi chưa xong trên lớp.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính, máy chiếu hoặc màn hình tương tác và phần mềm chỉnh sửa ảnh có chức năng lớp văn bản, tương phản, hiệu ứng bóng và độ mờ.
  • Hai ảnh áp phích mẫu: mẫu A chữ lẫn vào nền nhiều chi tiết; mẫu B nền sáng, chữ xanh đậm, bóng nhẹ, nằm trong vùng trống.
  • Ảnh nền tự tạo kích thước 600×400600\times400 điểm ảnh (không dùng ảnh người).
  • Phiếu học tập số 1, thang đánh giá sản phẩm (chữ đúng 0,3; lớp 0,2; dễ đọc/hiệu ứng 0,3; dự án/xuất 0,2).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/8/informatics/bai-10b-lua-chon-b-them-van-ban-tao-hieu-ung-cho-anh (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Máy tính đã cài phần mềm chỉnh sửa ảnh và thư mục lưu bài riêng.
  • Vở ghi, bút, Phiếu học tập số 1 (in hoặc hiển thị trên máy).

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Nhận xét hai áp phích mẫu

a) Mục tiêu

Huy động kinh nghiệm về việc đọc chữ trên ảnh và xác định nhiệm vụ học tập của bài.

b) Nội dung

HS quan sát hai áp phích mẫu A và B, so sánh độ dễ đọc của tiêu đề. GV đặt câu hỏi: “Vì sao chữ ở mẫu B dễ đọc hơn?” và “Nếu muốn sửa chữ sau khi đã xuất ảnh, em làm thế nào?”

c) Sản phẩm

HS nêu được: mẫu B có nền sáng, chữ xanh đậm và tương phản, bóng nhẹ giúp tách chữ khỏi nền; ảnh đã xuất khó sửa chữ vì chỉ còn điểm ảnh tổng hợp, nên cần giữ dự án gốc. HS xác định nhiệm vụ: tạo áp phích 600×400600\times400 với chữ “Góc đọc xanh”.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu hai áp phích mẫu A và B, nêu hai câu hỏi và yêu cầu HS suy nghĩ 1 phút trước khi trả lời.

    Học sinh

    HS quan sát, suy nghĩ cá nhân và ghi nhanh ý kiến vào vở.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi, gợi ý HS so sánh màu nền, màu chữ và vị trí tiêu đề.

    Học sinh

    HS làm việc cá nhân, so sánh hai mẫu và ghi lý do dự kiến.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2–3 HS trình bày, ghi ý chính lên bảng.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Mẫu B có nền sáng nên chữ nổi hơn.” “Phải mở lại dự án gốc để sửa chữ vì ảnh xuất không còn lớp chữ.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét và nêu nhiệm vụ của bài: tạo áp phích “Góc đọc xanh” trên lớp riêng, dùng tương phản và bóng nhẹ, lưu dự án trước khi xuất.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở và xác định mục tiêu của tiết học.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Lớp văn bản riêng và lưu dự án

a) Mục tiêu

Hình thành kiến thức về việc đặt văn bản trên lớp riêng và vai trò của việc lưu dự án, giữ bản gốc.

b) Nội dung

Theo cặp, HS mở ảnh nền tự tạo 600×400600\times400, thêm một lớp văn bản với tiêu đề “Góc đọc xanh”, thử sửa nội dung, phông và vị trí của chữ. Sau đó trả lời: “Vì sao nên đặt chữ trên lớp riêng?” và “Vì sao phải lưu dự án trước khi xuất ảnh?”

c) Sản phẩm

Kiến thức HS rút ra: văn bản trên lớp riêng dễ sửa nội dung, phông và vị trí mà không làm hỏng ảnh nền; lưu dự án trước khi gộp hoặc xuất để giữ khả năng chỉnh sửa; giữ bản gốc và đặt tên tệp rõ nghĩa, ví dụ “GocDocXanh_duan”.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV hướng dẫn nhanh các thao tác: mở ảnh nền, thêm lớp văn bản, đổi nội dung và vị trí chữ. Nêu yêu cầu: làm thử rồi trả lời hai câu hỏi.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận cặp làm việc và chuẩn bị máy tính.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, nhắc HS sửa thử phông chữ hoặc vị trí rồi hoàn tác để thấy lớp chữ vẫn chỉnh được.

    Học sinh

    Hai HS trong cặp lần lượt thao tác trên máy, cùng thảo luận và ghi lý do vào vở.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một cặp trình bày, yêu cầu cặp khác bổ sung.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Đặt chữ trên lớp riêng để sửa được mà không phải vẽ lại nền.” “Lưu dự án để nếu cần sửa lại thì mở ra là sửa được.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: lớp văn bản riêng giữ nội dung chỉnh sửa; lưu dự án trước khi xuất; giữ bản gốc và đặt tên tệp rõ nghĩa; kiểm tra lại sau khi mở tệp.

    Học sinh

    HS ghi kiến thức vào vở và tự kiểm tra lại tệp đã lưu.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Tương phản, hiệu ứng và vùng đặt chữ

a) Mục tiêu

Hình thành kiến thức về chọn màu chữ tương phản, dùng hiệu ứng vừa đủ và đặt chữ vào vùng trống.

b) Nội dung

Theo nhóm cặp, HS thử thêm bóng nhẹ cho tiêu đề, thử độ mờ và điều chỉnh tương phản, sau đó đặt chữ vào vùng trống để không che chủ thể. HS trả lời: “Hiệu ứng nào nên dùng và dùng đến mức nào?” và “Vì sao chữ cần tương phản với nền?”

c) Sản phẩm

Kiến thức HS rút ra: chữ xanh đậm trên nền sáng tương phản đủ để đọc; bóng nhẹ giúp tách chữ khỏi nền; độ mờ là mức trong hoặc đục khi pha trộn; hiệu ứng chỉ nên hỗ trợ thông điệp và không được lấn át thông tin hay che nội dung.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu yêu cầu: thử ba hiệu ứng (bóng, độ mờ, tương phản) trên tiêu đề, so sánh và chọn cấu hình dễ đọc nhất.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, mỗi cặp chuẩn bị một bảng so sánh ngắn trong vở.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV hướng dẫn HS đặt tiêu đề vào vùng trống, tránh che chủ thể; nhắc HS thử quá mức để nhận ra hiệu ứng rối.

    Học sinh

    HS thử từng hiệu ứng, chụp hoặc ghi nhận xét về độ đọc, rồi chọn cấu hình phù hợp.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời hai cặp trình bày, đặt câu hỏi phản biện về hiệu ứng quá mức.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Bóng nhẹ giúp chữ nổi hơn, bóng quá đậm lại làm chữ mờ.” “Chữ cần tương phản để người đọc không phải nheo mắt.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: chọn màu chữ tương phản, đặt chữ vào vùng trống, dùng hiệu ứng vừa đủ và không làm mất chi tiết cần truyền đạt.

    Học sinh

    HS ghi kết luận vào vở, đối chiếu với cấu hình đã chọn.

Hoạt động 3: Luyện tập · 10 phút

Ghép khái niệm và kiểm tra nhanh

a) Mục tiêu

Củng cố kiến thức về lớp văn bản, hiệu ứng, tương phản và quy trình thực hiện qua bài tập trắc nghiệm và ghép đôi.

b) Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 cá nhân, sau đó đối chiếu trên trang bài tập tương tác NeoEdu. Nội dung gồm các câu 1 đến 6 trong phiếu.

c) Sản phẩm

Đề và đáp án: 1) Để dễ sửa chữ nên đặt trên: A. Lớp văn bản riêng. 2) Hiệu ứng nên dùng khi: B. Hỗ trợ thông điệp và vẫn dễ đọc. 3) Chữ cần tương phản đủ với nền: Đúng. 4) Xuất ảnh luôn giữ đối tượng chữ chỉnh được như dự án: Sai, ảnh xuất thường chỉ còn điểm ảnh tổng hợp. 5) Ghép đúng: Lớp chữ – giữ nội dung văn bản chỉnh sửa; Bóng – tăng cảm giác tách nền; Độ mờ – mức trong/đục khi pha trộn. 6) Thứ tự đúng: Mở ảnh nền tự tạo 600×400600\times400 → Thêm lớp văn bản với tiêu đề → Chỉnh tương phản và hiệu ứng nhẹ không che nội dung → Lưu dự án rồi xuất ảnh.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 1, nêu thời gian 6 phút làm bài cá nhân và yêu cầu ghi đáp án vào vở.

    Học sinh

    HS nhận phiếu và làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS kiểm tra nhanh; theo dõi HS chưa hoàn thành.

    Học sinh

    HS làm bài trên phiếu và đối chiếu với học liệu số NeoEdu.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời HS đọc đáp án câu 4 và câu 6, yêu cầu HS giải thích lý do.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Câu 4 sai vì ảnh xuất không còn lớp chữ.” “Câu 6 phải lưu dự án trước khi xuất.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh các lỗi thường gặp: nhầm việc xuất ảnh với việc giữ dự án, dùng hiệu ứng quá mức.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong vở và ghi nhận kiến thức trọng tâm.

Hoạt động 4: Vận dụng · 10 phút

Thực hành áp phích “Góc đọc xanh”

a) Mục tiêu

Vận dụng quy trình tạo áp phích và tự đánh giá sản phẩm theo tiêu chí, gắn với nhu cầu trang trí góc đọc của lớp.

b) Nội dung

Mỗi HS thực hiện nhanh các bước: mở ảnh nền tự tạo 600×400600\times400, thêm lớp văn bản “Góc đọc xanh”, chỉnh tương phản và bóng nhẹ, lưu dự án rồi xuất ảnh. HS tự kiểm tra theo thang điểm: chữ đúng 0,3; lớp 0,2; dễ đọc/hiệu ứng 0,3; dự án/xuất 0,2. Đồng thời trả lời tình huống: “Tiêu đề bị lẫn vào nền nhiều chi tiết, nêu hai cách sửa không đổi nội dung.”

c) Sản phẩm

Áp phích 600×400600\times400 với tiêu đề “Góc đọc xanh” còn chỉnh được trong dự án, nằm vùng trống; nền sáng, chữ xanh đậm, bóng nhẹ để tách nền; bản xuất đủ 600×400600\times400 và không chứa ảnh người chưa xin phép. Hai cách sửa: chuyển chữ sang vùng trống; thêm nền đơn sắc hoặc tăng tương phản, cỡ chữ hợp lí và giảm hiệu ứng rối.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV giao nhiệm vụ thực hành, nêu thang điểm và yêu cầu lưu tệp bằng tên rõ nghĩa; nhắc HS chỉ dùng ảnh nền tự tạo.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, đọc thang điểm và mở phần mềm.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát, hỗ trợ HS gặp khó khăn khi lưu dự án hoặc xuất ảnh.

    Học sinh

    HS thực hiện các bước, lưu dự án trước khi xuất, sau đó tự chấm theo thang điểm.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 HS giới thiệu sản phẩm và nêu cách sửa khi tiêu đề bị lẫn vào nền.

    Học sinh

    HS trình bày: “Em dùng chữ xanh đậm trên nền sáng, bóng nhẹ, chữ nằm vùng trống.” “Em sẽ chuyển chữ sang vùng trống hoặc thêm nền đơn sắc.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét sản phẩm theo tiêu chí, chốt: giữ dự án để sửa, xuất ảnh đúng kích thước và không dùng ảnh người chưa xin phép. Giao HS hoàn thiện nếu chưa xong.

    Học sinh

    HS ghi nhận xét, hoàn thiện sản phẩm và nộp tệp theo hướng dẫn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Khoanh tròn đáp án đúng hoặc ghi đáp án vào vở.

  • Câu 1. Để dễ sửa chữ nên đặt trên đâu?
    A. Lớp văn bản riêng
    B. Vẽ chữ trực tiếp lên nền đã gộp
    C. Chỉ đặt chữ trong tên tệp ảnh
    D. Chỉ chụp màn hình đoạn chữ
  • Câu 2. Hiệu ứng nên được dùng khi nào?
    A. Dùng mọi bộ lọc có sẵn
    B. Hỗ trợ thông điệp và vẫn dễ đọc
    C. Luôn làm mờ toàn bộ ảnh
    D. Che vùng chữ để giảm số chi tiết
  • Câu 3. Chữ cần tương phản đủ với nền. (Đúng / Sai)
  • Câu 4. Xuất ảnh luôn giữ đối tượng chữ chỉnh được như dự án. (Đúng / Sai)
  • Câu 5. Ghép đúng khái niệm với tác dụng:
    Lớp chữ | Bóng | Độ mờ
    a. Tăng cảm giác tách nền
    b. Giữ nội dung văn bản chỉnh sửa
    c. Mức trong/đục khi pha trộn
  • Câu 6. Sắp xếp các bước theo thứ tự trước – sau khi tạo áp phích:
    (1) Lưu dự án rồi xuất ảnh
    (2) Mở ảnh nền tự tạo 600×400600\times400
    (3) Chỉnh tương phản và hiệu ứng nhẹ không che nội dung
    (4) Thêm lớp văn bản với tiêu đề

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện áp phích “Góc đọc xanh” 600×400600\times400 theo thang điểm (chữ đúng 0,3; lớp 0,2; dễ đọc/hiệu ứng 0,3; dự án/xuất 0,2), nộp tệp dự án và tệp ảnh đã xuất.
  • Đặt tên tệp rõ nghĩa, giữ bản gốc và mở lại tệp để kiểm tra: tiêu đề còn chỉnh được, nằm trong vùng trống và ảnh xuất đủ kích thước.
  • Viết ngắn gọn hai cách sửa khi tiêu đề bị lẫn vào nền nhiều chi tiết, không đổi nội dung (ví dụ: chuyển chữ sang vùng trống; thêm nền đơn sắc hoặc tăng tương phản, giảm hiệu ứng rối).
  • Ôn lại bài trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/8/informatics/bai-10b-lua-chon-b-them-van-ban-tao-hieu-ung-cho-anh) và tự làm lại các bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.