Giáo án Ôn tập Chương III

Kích hoạt kiến thức nền về nhu cầu vật nuôi, phòng bệnh và quản lí chi phí, đồng thời xác định nhiệm vụ ôn tập của tiết học.

GV chiếu 4 nhận định ngắn. HS giơ tay hoặc viết nhanh Đ/S vào giấy nháp: (1) Phòng bệnh chỉ cần vaccine, không cần vệ sinh. (2) Nhu cầu dinh dưỡng có thể thay đổi theo giai đoạn sinh sản. (3) Không nuôi nữa có thể thả vật ra môi trường. (4) Kế hoạch nuôi cần người chăm sóc khi gia đình đi vắng. GV hỏi thêm: Vì sao một khẩu phần không dùng được cho mọi loài và mọi giai đoạn?

Đáp án: (1) S, vaccine không thay thế vệ sinh và an toàn sinh học. (2) Đ, cơ thể có nhu cầu khác nhau ở từng giai đoạn. (3) S, cần chuyển giao có trách nhiệm để tránh hại vật nuôi và môi trường. (4) Đ, vật nuôi vẫn cần nước, thức ăn, môi trường và theo dõi. HS nêu được: mỗi loài và mỗi giai đoạn có nhu cầu dinh dưỡng, nhiệt độ và cách phòng bệnh khác nhau nên phải lập kế hoạch riêng.

Hệ thống hoá các nội dung chính của chương: kế hoạch nuôi, dinh dưỡng, môi trường và phòng bệnh, chăm sóc con non và xử lí vật nuôi giảm ăn, quản lí chi phí và doanh thu.

HS làm việc nhóm 4 người, hoàn thành Phiếu học tập số 1 bằng cách điền các nội dung còn trống vào sơ đồ tư duy trên giấy khổ lớn. Nhóm có 3 nhiệm vụ: (a) Nêu các yếu tố cần xem xét khi lập kế hoạch nuôi. (b) Nêu cách phối hợp dinh dưỡng, môi trường và phòng bệnh; nêu lưu ý với con non. (c) Nêu việc cần làm khi vật nuôi giảm ăn và cách tính chi phí, doanh thu, tỉ lệ sống.

Sơ đồ tư duy của nhóm gồm các nhánh chính: (1) Kế hoạch nuôi: loài vật nuôi, nhu cầu dinh dưỡng theo loài và giai đoạn, điều kiện môi trường, người chăm hằng ngày, phương án đi vắng, chi phí ban đầu và thường xuyên. (2) Dinh dưỡng, môi trường, phòng bệnh phối hợp với nhau; con non cần giữ ấm phù hợp và vệ sinh; vaccine không thay thế vệ sinh. (3) Vật nuôi giảm ăn: ghi lại thay đổi so với thường ngày và báo người lớn hoặc thú y, không tự dùng thuốc. (4) Doanh thu là khoản tiền bán sản phẩm trước khi trừ chi; lợi nhuận cần xét doanh thu trừ chi phí trong phạm vi tính; tỉ lệ sống = số con sống chia số con ban đầu nhân 100%.

Vận dụng được cách tính tổng chi phí trong ba tháng, chênh lệch doanh thu và tỉ lệ sống từ số liệu cho sẵn.

GV viết lên bảng ví dụ: Đồ dùng ban đầu 600 000 đồng; dự trù 800 000 đồng mỗi tháng cho ba tháng đầu, đồ dùng không mua lại. Mẫu bán sản phẩm: doanh thu 2 000 000 đồng, chi đã liệt kê 1 600 000 đồng. Đàn có 60 con, đến thời điểm ghi còn 54 con sống. HS tính theo nhóm và ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1 (mục Bảng tính chi phí, doanh thu, tỉ lệ sống).

Tổng chi phí: 600 000 + 3 × 800 000 = 3 000 000 đồng. Chênh lệch doanh thu và chi đã ghi: 2 000 000 − 1 600 000 = 400 000 đồng, đây chỉ là chênh lệch trong phạm vi bảng, chưa khẳng định lợi nhuận đầy đủ. Tỉ lệ sống: $\dfrac{54}{60} \times 100 = 90\%$.

Củng cố kiến thức về xử lí vật nuôi giảm ăn, con non, chi phí và nhu cầu theo giai đoạn qua bài tập trắc nghiệm và đúng/sai.

Bài tập 1: Một con giảm ăn cần xử lí đầu tiên theo hướng nào? A. Ghi dấu hiệu và báo người lớn/thú y; B. Tự thử kháng sinh; C. Bán ngay; D. Tiêm theo video. Bài tập 2: Con non thường cần chú ý gì? A. Giữ ấm phù hợp và vệ sinh; B. Càng nóng càng tốt; C. Bỏ nước uống; D. Ăn cùng mọi lượng như con lớn. Bài tập 3: Khoản tiền bán sản phẩm gọi là gì trước khi trừ chi? A. Doanh thu; B. Lợi nhuận chắc chắn; C. Tỉ lệ sống; D. Mật độ. Bài tập 9: Doanh thu mẫu 2 000 000 đồng, chi đã liệt kê 1 600 000 đồng. Chênh lệch là bao nhiêu đồng? Bài tập 10: Đàn có 60 con, 54 con sống đến thời điểm ghi. Tỉ lệ sống là bao nhiêu phần trăm? GV có thể chiếu thêm bài tập tương tác trên NeoEdu để HS tự kiểm tra.

Đáp án: Bài 1: A (cần đánh giá chuyên môn, không tự dùng thuốc hoặc làm lan bệnh). Bài 2: A (điều hòa thân nhiệt và sức đề kháng còn hạn chế, cần phù hợp loài). Bài 3: A (lợi nhuận cần xét doanh thu trừ chi phí trong phạm vi tính). Bài 9: 400 000 đồng. Bài 10: 90%. Đúng/sai: Phòng bệnh chỉ cần vaccine, không cần vệ sinh: Sai. Nhu cầu dinh dưỡng có thể đổi theo giai đoạn sinh sản: Đúng. Không nuôi nữa có thể thả vật ra môi trường tùy ý: Sai. Kế hoạch cần người chăm khi gia đình đi vắng: Đúng.

Giải quyết tình huống có dữ kiện: lập kế hoạch nuôi phù hợp điều kiện gia đình, kiểm tra đồng thời loài, người chăm, phương án đi vắng và chi phí.

Tình huống: Gia đình bạn Lan có khu vườn nhỏ, một người lớn đi làm cả ngày, ngân sách ban đầu 600 000 đồng cho đồ dùng và dự trù 800 000 đồng mỗi tháng trong 3 tháng đầu. Nhóm chọn một loài vật nuôi phù hợp điều kiện gia đình (ví dụ gà hoặc thỏ), lập bảng kế hoạch gồm: loài và lí do chọn; nhu cầu dinh dưỡng và chỗ ở theo giai đoạn; lịch chăm sóc hằng ngày; người chăm khi gia đình đi vắng; dấu hiệu cần báo người lớn; tổng chi phí 3 tháng. Mỗi nhóm đánh giá kế hoạch theo 4 tiêu chí: loài, người chăm, đi vắng, chi phí.

Bảng kế hoạch hoàn chỉnh gồm: loài vật nuôi có lí do phù hợp; khẩu phần và điều kiện môi trường riêng cho loài và giai đoạn; lịch chăm sóc; người chăm thay thế khi đi vắng; dấu hiệu giảm ăn và cách báo người lớn hoặc thú y; tổng chi phí 3 000 000 đồng cho ba tháng (600 000 + 3 × 800 000), không mua lại đồ dùng. Kế hoạch không yêu cầu mua con thật hay tự cho thuốc.