Giáo án Bài 12. Chăn nuôi gà thịt trong nông hộ

Huy động kiến thức nền của HS và xác định được vấn đề cần giải quyết: để nuôi gà thịt hiệu quả trong nông hộ cần chuẩn bị và kiểm soát những yếu tố nào.

GV trình chiếu tình huống: Gia đình bác Hòa mới nuôi một đàn gà thịt trong vườn. Sau vài ngày, một số con bỏ ăn, xù lông, đi lại chậm chạp. Bác muốn biết nguyên nhân có thể đến từ đâu và cần chuẩn bị gì trước khi nuôi đàn mới.
Câu hỏi GV đặt ra: (1) Theo em, những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đàn gà? (2) Nếu được tư vấn trước khi nuôi, em sẽ khuyên bác Hòa chuẩn bị những gì?

HS nêu được tối thiểu bốn yếu tố: giống khỏe và có nguồn rõ; chuồng khô, sạch, thông thoáng và giữ ấm phù hợp; thức ăn và nước uống an toàn; kế hoạch theo dõi và phòng bệnh. GV ghi các ý lên bảng và chốt vấn đề bài học: Nuôi gà thịt hiệu quả cần kiểm soát từ giống, chuồng, thức ăn – nước đến phòng bệnh và tính toán kinh tế.

Phân tích được các yêu cầu khi chọn giống gà thịt, các điều kiện chuồng nuôi, thức ăn – nước; giải thích được vì sao các thông số phải theo giống, tuổi và hướng dẫn địa phương.

HS hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép. Mỗi nhóm được giao một nội dung: (1) Chọn và nhận giống; (2) Chuồng nuôi, chất độn và thông gió; (3) Thức ăn, nước uống và khẩu phần; (4) Kiểm soát người ra vào và nguồn bệnh.
Nhiệm vụ chung: đọc phần bài giảng tương ứng trên NeoEdu, trả lời câu hỏi nhóm mình và chuẩn bị giải thích cho bạn ở các nhóm khác.
Câu hỏi GV đặt ra: (a) Vì sao khi chọn gà giống nên ưu tiên nguồn rõ và tình trạng khỏe mạnh hơn giá thấp nhất? (b) Vì sao không thể có một con số mật độ hay khẩu phần dùng cho mọi đàn?

Kiến thức HS rút ra:

• Chọn giống: giống khỏe, nguồn rõ ràng giúp giảm rủi ro; con yếu không nên chọn chỉ vì dễ bắt. Vẫn cần chăm sóc và phòng bệnh sau khi nhận giống.
• Chuồng nuôi: chất độn khô, sạch giúp giảm ẩm bẩn ở nền; chuồng cần giữ ấm cho gà con và thông gió cho gà sinh trưởng.
• Thức ăn, nước: nước uống phù hợp đáp ứng nhu cầu nước; khẩu phần thay đổi theo giai đoạn con non và sinh trưởng.
• Người và nguồn bệnh: kiểm soát người ra vào và tránh để nguồn bệnh tiếp cận đàn.
  Kết luận chung: mật độ, giữ ấm, thông gió và khẩu phần phải theo giống, tuổi và hướng dẫn địa phương, không có một con số dùng cho mọi đàn.

Trình bày được quy trình quản lí đàn gà thịt theo bốn giai đoạn; phân biệt được chi phí, doanh thu và lợi nhuận; tính được tổng chi và chênh lệch trong tình huống mẫu.

HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1. Cặp đôi thực hiện ba nhiệm vụ: (A) sắp xếp bốn giai đoạn quản lí đàn theo đúng trình tự; (B) phân loại các khoản: thức ăn, tiền bán gà, giống, chi phí chăm sóc, số ảnh đàn; (C) tính tổng chi và chênh lệch với dữ liệu mẫu.
Câu hỏi GV đặt ra: Vì sao số tiền bán gà chưa phải là lợi nhuận? Nếu chỉ tính tiền giống và thức ăn, kết quả tính toán còn thiếu ở đâu?

Kết quả phiếu học tập số 1:

• A. Thứ tự: Chuẩn bị chuồng và vật tư → Nhận giống phù hợp → Nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng bệnh → Đánh giá kết quả và thu sản phẩm theo hướng dẫn.
• B. Chi phí: giống, thức ăn, chăm sóc. Doanh thu: tiền bán gà. Số ảnh đàn không phải khoản chi.
• C. Tổng chi: 200 000 + 600 000 + 100 000 = 900 000 đồng. Chênh lệch với doanh thu 1 100 000 đồng: 1 100 000 − 900 000 = 200 000 đồng.
  Kết luận: Lợi nhuận phải trừ đủ các chi phí; số liệu 200 000 đồng chỉ là kết quả trong phạm vi các khoản đã tính. Nếu chưa tính công chăm sóc, khấu hao hay hao hụt thì phải ghi rõ, không suy ra lãi thực tế.

Vận dụng kiến thức đã học để chọn đúng phương án, xếp đúng trình tự và tính đúng chênh lệch thu – chi trong các câu hỏi trắc nghiệm và tính toán.

HS làm bài tập tương tác trên NeoEdu, sau đó đối chiếu với bạn cùng bàn. Bài tập gồm: (1) chọn gà giống; (2) khoản tính vào chi phí nuôi; (3) xếp giai đoạn quản lí đàn; (4) ghép điều kiện với mục đích; (5) nhận định doanh thu và lợi nhuận; (6) tính tổng chi; (7) tính chênh lệch và nêu giới hạn.
Câu hỏi GV đặt ra: Vì sao câu 5 là sai? Nêu một lí do khiến kết quả câu 7 chưa thể coi là lãi thực tế.

Đáp án:

1. A – Giống khỏe, nguồn tin cậy giúp giảm rủi ro, vẫn cần chăm sóc và phòng bệnh.
2. A – Thức ăn là chi phí; tiền bán thuộc doanh thu.
3. Chuẩn bị chuồng và vật tư → Nhận giống phù hợp → Nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng bệnh → Đánh giá kết quả và thu sản phẩm.
4. Chất độn khô sạch – giảm ẩm bẩn tại nền; nước uống phù hợp – đáp ứng nhu cầu nước; kiểm soát người ra vào – giảm đưa mầm bệnh vào đàn.
5. Sai – lợi nhuận còn phải trừ các chi phí và xét phạm vi tính.
6. 900 000 đồng (200 000 + 600 000 + 100 000).
7. Chênh lệch 200 000 đồng; giới hạn: chỉ là lợi nhuận trong phạm vi đã tính đủ chi phí nêu, chưa tính công, khấu hao, hao hụt thì phải ghi rõ.

Giải quyết tình huống thực tế trong nông hộ, nhận diện đường lây bệnh và đề xuất biện pháp, phân công an toàn có căn cứ, phù hợp với phạm vi học sinh được làm.

Tình huống: Gia đình bác Hòa dự định mở cửa chuồng để khách đến tham quan tự do và định dùng chung dụng cụ cho cả đàn gà của hàng xóm vừa có dấu hiệu bệnh.
Nhiệm vụ nhóm đôi: (1) nêu các đường lây bệnh có thể xảy ra; (2) đề xuất 3 biện pháp an toàn và phân công người phụ trách; (3) nêu việc nào HS không được làm và cần báo cho người có chuyên môn.
Câu hỏi GV đặt ra: Nếu chỉ cần một biện pháp để giảm nguy cơ ngay lập tức, em chọn biện pháp nào và vì sao?

Phương án mẫu:

• Đường lây: người ra vào và dụng cụ có thể mang mầm bệnh vào đàn; đàn lạ có thể là nguồn bệnh.
• Biện pháp: kiểm soát người ra vào, hạn chế khách vào khu chuồng; dùng dụng cụ riêng cho từng đàn hoặc vệ sinh dụng cụ theo phân công của người phụ trách; tách khu vực có nguy cơ, ghi chép theo dõi đàn.
• Không làm: HS không tự pha sát trùng, không xử lí đàn bệnh, không làm thịt, tiêm thuốc hay tiếp xúc con bệnh hoặc phân tươi; chỉ lập kế hoạch và báo cáo cho người lớn hoặc cán bộ thú y địa phương.
  Lí giải hợp lí và an toàn được xem là đạt yêu cầu, các phương án khác có căn cứ cũng được chấp nhận.