Giáo án Bài 12. Định dạng đối tượng trên trang chiếu

HS nhận ra định dạng đối tượng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đọc và tính thẩm mỹ của trang chiếu, từ đó xác định nhiệm vụ học tập của bài.

GV chiếu hai trang A và B. Trang A có chữ nhỏ, nền vàng nhạt, chữ trắng, ảnh bị kéo giãn một chiều. Trang B có tiêu đề rõ, chữ đen nền trắng, ảnh giữ đúng tỉ lệ. GV đặt câu hỏi: (1) Trang nào dễ đọc hơn? Vì sao? (2) Ảnh ở trang nào bị méo? (3) Theo em, cần làm gì để trang A dễ đọc hơn?

HS nêu được: trang B dễ đọc hơn vì chữ đen tương phản với nền trắng, cỡ chữ đủ lớn và tiêu đề rõ; ảnh ở trang A bị méo do kéo giãn một chiều; để sửa trang A cần đổi màu chữ và nền để tăng tương phản, tăng cỡ chữ, giữ tỉ lệ ảnh. Kết luận ban đầu: định dạng đối tượng phục vụ người xem.

HS nêu được bốn loại đối tượng trên trang chiếu và giải thích được vì sao cần chọn đối tượng trước khi định dạng và giữ tỉ lệ khi đổi kích thước ảnh.

HS làm việc theo cặp đôi, đọc mục “Hiểu cách hoạt động” trong bài học, sau đó ghép bốn đối tượng (hộp văn bản, hình, ảnh, bảng) với tác dụng tương ứng. Hai câu hỏi thảo luận: (1) Vì sao phải chọn đối tượng trước khi đổi màu hay kích thước? (2) Giữ tỉ lệ ảnh có tác dụng gì? (3) Vì sao nên để cỡ chữ đủ lớn thay vì thêm nhiều hiệu ứng?

HS ghép được: Hộp văn bản – chứa chữ; Hình – hình vẽ được tạo từ các hình dạng có sẵn; Ảnh – hình ảnh chụp hoặc chèn từ tệp; Bảng – trình bày dữ liệu theo hàng và cột. Kiến thức HS rút ra: (a) Lệnh định dạng chỉ áp dụng lên đối tượng đang được chọn, nên phải chọn đối tượng trước; (b) Giữ tỉ lệ giúp ảnh không bị méo hình; (c) Cỡ chữ đủ lớn, tương phản tốt và khoảng trống hợp lí quan trọng hơn nhiều hiệu ứng.

HS thực hiện được quy trình tạo trang chiếu có tiêu đề, nội dung và hình sách tự vẽ, chỉnh tương phản và lưu tệp đúng tên.

HS làm theo bốn bước trong bài học, ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1: (1) Chọn bố cục có tiêu đề và nội dung. (2) Nhập hai ý “Chọn sách phù hợp” và “Ghi một điều em học được”. (3) Tạo hình quyển sách từ hai hình chữ nhật cân đối bên cạnh chữ. (4) Chỉnh tương phản, xem từ xa rồi lưu tệp với tên rõ nghĩa. HS dùng trang NeoEdu để xem ví dụ khi cần.

Trang chiếu có tiêu đề “Đọc 15 phút mỗi ngày” rõ ràng; hai ý ngắn gọn; hình quyển sách gồm hai hình chữ nhật cân đối, đặt bên cạnh chữ và không che chữ; nền sáng, chữ tối, cỡ chữ đủ lớn để đọc từ xa; tệp được lưu với tên rõ nghĩa, ví dụ “Doc15phut_HoTen”. HS hoàn thành đủ các ô trong Phiếu học tập số 1.

HS vận dụng kiến thức về định dạng đối tượng để làm đúng các câu hỏi trắc nghiệm, đúng sai và ghép khái niệm với tác dụng.

HS làm năm câu sau: (1) Khi đổi kích thước ảnh nên làm gì? A. Giữ tỉ lệ nếu không có chủ ý biến dạng; B. Luôn kéo ngang gấp đôi; C. Che chữ bằng ảnh; D. Xóa tiêu đề. (2) Cặp màu nào thường dễ đọc hơn? A. Chữ vàng nhạt nền trắng; B. Chữ đen nền trắng; C. Chữ trắng nền trắng; D. Chữ xám nhạt nền trắng. (3) Cần chọn đối tượng trước định dạng nó. Đúng hay sai? (4) Dùng nhiều hiệu ứng bất kể nội dung luôn tốt hơn. Đúng hay sai? (5) Ghép: Hộp văn bản, Giữ tỉ lệ, Tương phản với các tác dụng: Chứa chữ, Tránh méo hình, Phân biệt nội dung với nền.

Đáp án: (1) A; (2) B; (3) Đúng, vì lệnh định dạng chỉ áp dụng lên đối tượng đang chọn; (4) Sai, vì hiệu ứng quá nhiều làm phân tán và khó theo dõi; (5) Hộp văn bản – Chứa chữ; Giữ tỉ lệ – Tránh méo hình; Tương phản – Phân biệt nội dung với nền.

HS vận dụng tiêu chí đánh giá để kiểm tra sản phẩm, giải thích kết quả và đề xuất cách sửa khi trang có quá nhiều chữ.

HS làm việc theo nhóm 4 người, đánh giá trang “Đọc 15 phút mỗi ngày” của bạn theo tiêu chí: (1) Hình không che chữ, chữ đủ lớn và tương phản với nền; (2) Ảnh (nếu có) giữ tỉ lệ nếu không có chủ ý biến dạng; (3) Đánh giá lựa chọn: “Càng nhiều hiệu ứng càng bảo đảm người xem hiểu” có đúng không? Sau đó trả lời tình huống: Trang có quá nhiều chữ khiến phải giảm cỡ chữ rất nhỏ thì sửa thế nào?

Tiêu chí đúng là (1) và (2); (3) sai vì hiệu ứng phải phục vụ thông điệp và không thay thế nội dung rõ ràng. Cách sửa trang quá nhiều chữ: rút thành các ý chính, chuyển phần giải thích sang bài nói hoặc tách thành hai trang, giữ cỡ chữ đủ lớn và kiểm tra lại khi trình chiếu. Thang chấm tham khảo 1 điểm: nội dung 0,3; hình và vị trí 0,3; tương phản và cỡ chữ 0,3; lưu tệp 0,1.