Giáo án Bài 10. Hoàn thiện bảng tính

HS nhận ra vì sao cần kiểm tra dữ liệu, công thức, định dạng và trang in trước khi nộp bảng tính; xác định được nhiệm vụ của bài.

GV chiếu một bảng thu quỹ mẫu có ba nhóm và hàng tổng nhưng cột tiền bị tách sang trang thứ hai khi in. HS quan sát và trả lời câu hỏi: “Nếu gửi ngay bảng này cho người nhận, họ có thể gặp vấn đề gì? Cần kiểm tra những gì trước khi nộp?”

HS nêu được: bảng bị cắt hoặc tách trang nên người đọc không thấy đủ tổng; cần kiểm tra dữ liệu nhập đúng chưa, công thức tính tổng đúng vùng chưa, định dạng và vùng in đã đủ bảng cùng tổng chưa. Kết luận: trước nộp bảng tính cần kiểm tra dữ liệu, công thức, định dạng và trang in.

HS hệ thống hoá kiến thức về vùng in, hướng giấy, lề, co vừa trang, xem trước bản in và lưu bản có công thức; giải thích được tác dụng của từng thao tác.

HS làm việc theo cặp, hoàn thành Phiếu học tập số 1 bằng cách ghép khái niệm với tác dụng và trả lời câu hỏi về việc lưu bản có công thức. GV đặt câu hỏi gợi mở: “Vì sao nên đặt vùng in gồm cả hàng tổng? Vì sao không nên chỉ gửi ảnh chụp bảng?”

Kết quả hoàn thành Phiếu học tập số 1:

• Vùng in: phạm vi dữ liệu được xuất ra giấy.
• Hướng giấy và lề: điều chỉnh để bảng vừa khổ giấy và dễ đọc.
• Co vừa trang: thu nhỏ nội dung để vừa trang nhưng không được làm chữ quá nhỏ.
• Xem trước bản in: kiểm tra bố cục, phát hiện cột bị sang trang khác.
• Lưu bản có công thức: người nhận kiểm tra được cách tính; ảnh chụp chỉ giữ cách hiển thị, không còn ô và công thức.
  Kết luận: vùng in cần bao gồm cả hàng tổng nếu báo cáo cần tổng.

HS vận dụng kiến thức để trả lời đúng các câu hỏi về in ấn, tính tổng, khái niệm và trình tự thao tác; tự đánh giá sản phẩm thực hành theo thang điểm.

HS làm bài tập 1 đến 6 bằng trang bài tập tương tác NeoEdu hoặc phiếu do GV chiếu, sau đó thực hiện bài tập 7 và 8 theo cặp: nhập bảng thu quỹ giả định (Nhóm A 12000, B 15000, C 18000), tính tổng, đặt vùng in, xem trước rồi thêm nhóm D có 10000 và kiểm tra lại. GV hướng dẫn: “Chỉ dùng dữ liệu giả định, không ghi tên thật hay thông tin đóng quỹ cá nhân.”

Đáp án bài tập:

• Câu 1: A. Xem trước bản in. Xem trước phát hiện bảng bị cắt hoặc tách trang.
• Câu 2: B. 45000, vì 12000 + 15000 = 27000 và 27000 + 18000 = 45000.
• Câu 3: Sai. Ảnh chụp chỉ giữ cách hiển thị, không còn ô và công thức.
• Câu 4: Đúng. Nếu không, bản in thiếu kết quả tổng.
• Câu 5: Vùng in là phạm vi xuất trên giấy; Xem trước là kiểm tra bố cục in; Tệp bảng tính là giữ ô và công thức.
• Câu 6: Thứ tự đúng: nhập ba dòng với đơn vị đồng, tính tổng bằng tham chiếu vùng, định dạng và đặt vùng in đủ bảng cùng tổng, xem trước một trang rồi lưu bản có công thức.
• Câu 7 (thực hành, do GV chấm, thang 1 điểm): dữ liệu và tổng 0,4; định dạng 0,2; vùng in và đọc được 0,2; tệp có công thức 0,2. Sản phẩm đúng có tổng $\mathrm{=SUM(B2:B4)}$ cho kết quả $45000$, tiêu đề “Thu quỹ mẫu”, nhãn “Nhóm” và “Tiền (đồng)”, ba dòng và một dòng tổng; vùng in gồm cả tổng và một trang đọc được.
• Câu 8: Khi thêm nhóm D 10000, tổng mở rộng đúng là $55000$. Hai chỗ cần kiểm tra: (1) công thức tổng đã bao gồm dòng nhóm D (0,5 điểm); (2) vùng in và bố cục còn đủ cả dòng mới và tổng (0,5 điểm).

HS vận dụng đầy đủ các bước hoàn thiện bảng tính vào một sản phẩm hoàn chỉnh, tự kiểm tra và giải thích được kết quả.

HS thực hành theo cặp: hoàn thiện bảng thu quỹ giả định gồm nhóm A, B, C và thêm nhóm D có 10000; có tiêu đề “Thu quỹ mẫu”, tổng, và vùng in một trang. Sau đó HS mở lại tệp, kiểm tra và lưu bản có công thức. Nhiệm vụ về nhà: hoàn thiện tệp và viết ngắn gọn các bước đã làm.

Sản phẩm: tệp bảng tính có tiêu đề “Thu quỹ mẫu”, nhãn “Nhóm” và “Tiền (đồng)”, bốn dòng nhóm A, B, C, D với số tiền 12000, 15000, 18000, 10000 và dòng tổng $\mathrm{=SUM(B2:B5)}$ cho kết quả $55000$; vùng in gồm cả dòng tổng và đọc được trên một trang; tệp được lưu với tên rõ nghĩa và giữ công thức. Kiểm tra sau khi mở lại: công thức vẫn hoạt động, kết quả vẫn đúng.