Giáo án Tin học 6
Tin họcLớp 6Phần 3. Chủ đề 3. Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Giáo án Bài 6. Mạng thông tin toàn cầu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được mỗi trang web có một địa chỉ, còn website gồm nhiều trang web liên quan cùng một địa chỉ gốc.
  • Nêu được trình duyệt là phần mềm mở và hiển thị trang web; công cụ tìm kiếm là dịch vụ giúp tìm trang.
  • Giải thích được siêu liên kết dẫn tới vị trí hoặc tài nguyên khác và vì sao cần đọc đầy đủ địa chỉ trước khi đăng nhập.
  • Vận dụng được các thao tác mở trình duyệt, gõ địa chỉ, mở liên kết và nút Quay lại để xem website thư viện do giáo viên cung cấp.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS đọc hướng dẫn, thực hiện các bước theo đúng thứ tự và tự kiểm tra lại bản ghi của mình trước khi nộp.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, trao đổi, nhận xét sản phẩm của bạn và trình bày kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS xử lí tình huống liên kết có chữ “Thư viện trường” nhưng địa chỉ lạ yêu cầu mật khẩu và đề xuất cách làm an toàn.

b) Năng lực đặc thù

  • Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông: mở đúng trình duyệt, gõ đúng địa chỉ đã được giáo viên xác nhận, sử dụng đúng nút Quay lại.
  • Ứng xử phù hợp trong môi trường số: đọc địa chỉ đầy đủ trước khi nhập thông tin; không nhập tài khoản vào trang ngoài phạm vi bài học.
  • Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học: sử dụng trang bài học NeoEdu để luyện bài tập tương tác và tự kiểm tra.
  • Hợp tác trong môi trường số: phối hợp với bạn cùng cặp để hoàn thành bản ghi thực hành chung và kiểm tra kết quả lẫn nhau.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: không nhập mật khẩu hay tài khoản vào trang lạ; báo giáo viên khi nghi ngờ liên kết giả.
  • Chăm chỉ: thực hiện đủ các bước thực hành, kiểm tra lại bản ghi sau khi mở và hoàn thiện phiếu học tập đúng hạn.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính kết nối máy chiếu, trình duyệt web đã cài sẵn trên máy.
  • Địa chỉ website thư viện trường đã được giáo viên xác nhận (ghi sẵn trên bảng hoặc trên slide).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in hoặc chiếu lên màn hình).
  • Học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/6/informatics/bai-6-mang-thong-tin-toan-cau (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).
  • Bảng phụ ghi tình huống: liên kết ghi “Thư viện trường” nhưng địa chỉ lạ yêu cầu mật khẩu.

2. Học sinh

  • Máy tính có trình duyệt web (làm theo cặp đôi), hoặc theo hướng dẫn của giáo viên khi máy không đủ.
  • Vở ghi, bút, giấy nháp để ghi bản ghi thực hành.
  • Phiếu học tập do giáo viên phát.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 4 phút

Trang web đang mở là gì?

a) Mục tiêu

HS nhận biết trang web, địa chỉ trang và siêu liên kết qua một tình huống quen thuộc, từ đó xác định nhiệm vụ học tập của bài.

b) Nội dung

GV chiếu trang chủ của website thư viện trường đã được xác nhận, trên trang có mục “Nội quy” được gạch chân. GV đặt câu hỏi:

  • Trang đang hiển thị là gì, phần mềm nào đang mở nó?
  • Địa chỉ của trang nằm ở đâu trên màn hình?
  • Khi nhấp vào chữ “Nội quy”, điều gì xảy ra?

c) Sản phẩm

HS nêu được: trang đang hiển thị do trình duyệt mở; địa chỉ nằm trên thanh địa chỉ; chữ “Nội quy” gạch chân là siêu liên kết, nhấp vào sẽ dẫn sang trang nội quy. GV ghi tên bài “Mạng thông tin toàn cầu” và ba câu hỏi lên bảng để HS tìm lời giải trong bài học.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu trang chủ website thư viện và nêu ba câu hỏi. GV yêu cầu HS quan sát kĩ thanh địa chỉ và chữ gạch chân.

    Học sinh

    HS quan sát màn hình, suy nghĩ cá nhân khoảng 30 giây.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV gọi ngẫu nhiên HS, theo dõi và gợi ý nếu HS chưa rõ.

    Học sinh

    HS trả lời cá nhân. Dự kiến: “Đó là trang web, máy mở bằng trình duyệt.”; “Địa chỉ nằm trên thanh địa chỉ phía trên.”; “Chữ gạch chân là liên kết, bấm vào sẽ sang trang Nội quy.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 đến 3 HS nhắc lại câu trả lời và hỏi thêm: “Vì sao em biết chữ gạch chân là liên kết?”

    Học sinh

    HS trình bày ngắn gọn. Dự kiến: “Chữ gạch chân và có màu khác, thường là liên kết để chuyển trang.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, chốt: trang web do trình duyệt hiển thị, có địa chỉ và có thể có siêu liên kết. GV giới thiệu nhiệm vụ: tìm hiểu cách hoạt động của mạng thông tin toàn cầu qua trang web.

    Học sinh

    HS ghi tên bài và ba câu hỏi vào vở.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 7 phút

Trang web, website và địa chỉ

a) Mục tiêu

HS nêu được mỗi trang web có một địa chỉ và website gồm nhiều trang liên quan cùng một địa chỉ gốc.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, đọc mục “Hiểu cách hoạt động” trong bài học hoặc trong trang NeoEdu, sau đó hoàn thành câu 1 và câu 2 trong Phiếu học tập số 1:

  • Câu 1: Một trang web có gì? Một website có gì?
  • Câu 2: Trang chủ và trang Nội quy của website thư viện có quan hệ gì về địa chỉ?

c) Sản phẩm

Kiến thức HS rút ra: Mỗi trang web có một địa chỉ. Website là tập hợp nhiều trang web liên quan, các trang này cùng chung một địa chỉ gốc. Ví dụ: trang chủ và trang Nội quy của website thư viện thuộc cùng một website, cùng địa chỉ gốc.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu đọc phần “Hiểu cách hoạt động” và hoàn thành câu 1, câu 2 trong 4 phút. GV hướng dẫn HS đọc thầm, không đọc to.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, chia cặp đôi và đọc tài liệu.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng bằng câu hỏi gợi mở: “Các trang này có chung phần đầu địa chỉ không?”

    Học sinh

    HS thảo luận trong cặp và ghi đáp án. Dự kiến: “Trang web có một địa chỉ; website gồm nhiều trang web liên quan.”; “Trang chủ và trang Nội quy cùng địa chỉ gốc.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp trình bày, các cặp khác bổ sung.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày câu trả lời và lắng nghe, bổ sung ý kiến bạn.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: mỗi trang web có một địa chỉ; website là tập hợp trang liên quan, cùng một địa chỉ gốc. GV yêu cầu HS ghi vào vở ghi nhớ đầu tiên của bài.

    Học sinh

    HS ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 8 phút

Trình duyệt, siêu liên kết và công cụ tìm kiếm

a) Mục tiêu

HS phân biệt được trình duyệt, siêu liên kết và công cụ tìm kiếm, giải thích được tác dụng của từng khái niệm.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, hoàn thành câu 3 trong Phiếu học tập số 1: ghép mỗi khái niệm với tác dụng tương ứng.

  • Trình duyệt
  • Siêu liên kết
  • Công cụ tìm kiếm
    Tác dụng: (a) Dẫn tới vị trí hoặc tài nguyên khác; (b) Là phần mềm mở và hiển thị trang web; (c) Là dịch vụ giúp tìm trang.
    Sau đó, HS dùng học liệu NeoEdu (phần bài giảng) để đối chiếu kết quả.

c) Sản phẩm

Đáp án ghép: Trình duyệt – (b) phần mềm mở và hiển thị trang web; Siêu liên kết – (a) dẫn tới vị trí hoặc tài nguyên khác; Công cụ tìm kiếm – (c) dịch vụ giúp tìm trang. HS rút ra: trình duyệt hiển thị trang, siêu liên kết giúp chuyển sang nơi khác, công cụ tìm kiếm giúp tìm trang. Vì siêu liên kết có thể dẫn đi nơi khác, cần đọc địa chỉ đích trước khi nhấp hoặc đăng nhập.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu nhiệm vụ ghép ở câu 3 của Phiếu học tập số 1 và yêu cầu HS mở trang bài giảng NeoEdu nếu cần đối chiếu.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, mở tài liệu hoặc trang bài học trên máy.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi, hỏi cặp đôi: “Trình duyệt có tự tìm được trang không, hay cần công cụ tìm kiếm?”

    Học sinh

    HS ghép và thảo luận. Dự kiến: “Trình duyệt mở trang; công cụ tìm kiếm giúp tìm trang, nên hai việc khác nhau.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một cặp trình bày kết quả ghép, một cặp khác nhận xét. GV yêu cầu HS giải thích vì sao không nên nhầm công cụ tìm kiếm với trình duyệt.

    Học sinh

    HS trình bày kết quả và giải thích bằng ví dụ của mình.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án ghép và nhấn mạnh: siêu liên kết có thể dẫn đi nơi khác, vì vậy phải đọc địa chỉ đích trước khi đăng nhập. HS ghi vào vở.

    Học sinh

    HS sửa lại phiếu nếu sai và ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 2.3: Hình thành kiến thức mới · 7 phút

An toàn khi mở địa chỉ và liên kết

a) Mục tiêu

HS xử lí được tình huống liên kết giả và nêu được quy tắc an toàn khi truy cập website.

b) Nội dung

HS làm việc theo nhóm 4 (hai cặp), đọc tình huống trên bảng phụ và trả lời câu hỏi trong Phiếu học tập số 2:
Tình huống: Liên kết ghi “Thư viện trường” nhưng địa chỉ lạ yêu cầu mật khẩu. Em sẽ xử lí thế nào?
Gợi ý câu hỏi: Em có nhập mật khẩu không? Em nên mở địa chỉ nào? Em cần báo cho ai?

c) Sản phẩm

Đáp án mẫu: Không nhập mật khẩu; đóng trang lạ và mở địa chỉ đã được nhà trường hoặc giáo viên xác nhận; báo giáo viên nếu nhận được liên kết giả. HS rút ra quy tắc: đọc đầy đủ địa chỉ trước khi đăng nhập; không tin một liên kết chỉ vì chữ hiển thị giống tên trường; không nhập tài khoản vào trang ngoài phạm vi bài học.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV đưa tình huống lên bảng phụ, phát Phiếu học tập số 2 và yêu cầu nhóm thảo luận trong 4 phút.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc tình huống và thảo luận trong nhóm 4.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, nhắc nhóm xem lại mục an toàn trong bài học: “Đọc đầy đủ địa chỉ trước khi đăng nhập.”

    Học sinh

    HS thảo luận và ghi phương án. Dự kiến: “Không nhập mật khẩu, đóng trang, mở địa chỉ thư viện đã được xác nhận, báo thầy cô.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một nhóm trình bày phương án, các nhóm khác bổ sung hoặc phản biện bằng lí do.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày và nhận xét nhóm bạn.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án mẫu và nhấn mạnh: không nhập mật khẩu vào trang lạ; luôn dùng địa chỉ đã được xác nhận; báo giáo viên khi nghi ngờ. GV ghi quy tắc này lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi ba quy tắc an toàn vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập · 10 phút

Luyện tập kiến thức về mạng thông tin toàn cầu

a) Mục tiêu

HS củng cố khái niệm trang web, website, trình duyệt, siêu liên kết, nút Quay lại và quy trình truy cập website.

b) Nội dung

HS làm cá nhân bài tập 1 đến bài tập 6 trong bài học, sau đó đối chiếu theo cặp đôi. Bài tập gồm:

  • Bài 1: Ứng dụng mở và hiển thị trang web gọi là gì? A. Trình duyệt; B. Bàn phím; C. Tệp âm thanh; D. Máy quét.
  • Bài 2: Một website có thể gồm gì? A. Chỉ một bit; B. Nhiều trang web có liên quan; C. Chỉ tệp trên USB; D. Chỉ một thư điện tử.
  • Bài 3: Chữ của liên kết và địa chỉ đích luôn giống nhau. Đúng hay sai?
  • Bài 4: Nút Quay lại thường giúp trở về trang đã xem trước đó. Đúng hay sai?
  • Bài 5: Ghép khái niệm và tác dụng: Trình duyệt; Địa chỉ web; Siêu liên kết.
  • Bài 6: Sắp xếp các bước theo quan hệ trước–sau khi thực hiện nhiệm vụ xem website thư viện.

c) Sản phẩm

Đáp án: Bài 1: A (trình duyệt yêu cầu và hiển thị tài nguyên web). Bài 2: B (website là tập hợp trang liên quan). Bài 3: Sai (chữ hiển thị có thể che một địa chỉ đích khác). Bài 4: Đúng (điều hướng theo lịch sử duyệt). Bài 5: Trình duyệt – phần mềm hiển thị trang; Địa chỉ web – xác định tài nguyên cần mở; Siêu liên kết – dẫn tới tài nguyên hoặc vị trí khác. Bài 6: Mở trình duyệt → Gõ địa chỉ đã được giáo viên xác nhận → Đọc trang chủ rồi mở mục Nội quy → Ghi địa chỉ trang và dùng nút Quay lại để trở về.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu bài tập 1 đến 6 hoặc hướng dẫn HS mở phần bài tập tương tác trên NeoEdu. GV yêu cầu làm cá nhân trong 5 phút.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, ghi đáp án vào vở.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát, nhắc HS đọc kĩ câu hỏi đúng sai, đặc biệt bài 3 và bài 4.

    Học sinh

    HS làm bài và so sánh đáp án với bạn cùng cặp.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV gọi HS trả lời từng bài, yêu cầu giải thích ngắn lí do chọn đáp án.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: bài 3 sai vì chữ hiển thị có thể che địa chỉ đích khác; bài 6 là thứ tự mở trình duyệt, gõ địa chỉ, đọc trang chủ, mở Nội quy, ghi địa chỉ và quay lại.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: đọc kĩ địa chỉ trước khi tin liên kết; nút Quay lại giúp trở về trang đã xem.

    Học sinh

    HS sửa đáp án sai và ghi chú vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng · 9 phút

Thực hành tạo bản ghi khi xem website thư viện

a) Mục tiêu

HS vận dụng quy trình truy cập website để tạo bản ghi phân biệt trình duyệt, địa chỉ và liên kết, đồng thời tuân thủ quy tắc an toàn.

b) Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi trên máy tính, chỉ dùng địa chỉ website thư viện đã được giáo viên xác nhận. Nhiệm vụ: tạo bản ghi phân biệt trình duyệt, địa chỉ và liên kết khi xem website thư viện do giáo viên cung cấp theo các bước: mở trình duyệt; gõ địa chỉ đã được xác nhận; đọc trang chủ rồi mở mục Nội quy; ghi địa chỉ trang và dùng nút Quay lại để trở về. Bài thực hành do giáo viên chấm theo thang 1 điểm: phân biệt đúng 3 khái niệm 0,6 điểm; quy trình 0,2 điểm; an toàn 0,2 điểm. Nếu không có máy, HS mô tả đủ các thao tác và kết quả trên giấy.

c) Sản phẩm

Bản ghi mẫu: Trình duyệt là ứng dụng mở và hiển thị trang; địa chỉ nằm trên thanh địa chỉ và xác định trang cần mở; “Nội quy” là liên kết dẫn sang trang nội quy; nút Quay lại trở về trang vừa xem. Không nhập tài khoản vào trang ngoài phạm vi bài học. Sản phẩm được lưu với tên rõ nghĩa, ví dụ “Ban_ghi_thu_vien_nhom_em”, và được kiểm tra lại sau khi mở.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu nhiệm vụ, thang điểm và nhắc HS chỉ dùng địa chỉ đã được xác nhận, không nhập mật khẩu hay tài khoản.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, ghi lại thang điểm và quy tắc an toàn.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, kiểm tra thao tác gõ địa chỉ và việc đặt tên tệp; hỗ trợ cặp gặp lỗi.

    Học sinh

    HS thực hiện các bước, ghi bản ghi, lưu tệp và mở lại để kiểm tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp trình bày bản ghi, yêu cầu nêu rõ trình duyệt, địa chỉ và liên kết trong bản ghi của mình.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày. Dự kiến: “Trình duyệt là ứng dụng; địa chỉ nằm trên thanh địa chỉ; Nội quy là liên kết; Quay lại trở về trang trước.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét bản ghi, chấm nhanh theo thang điểm và nhắc lại quy trình an toàn khi truy cập website.

    Học sinh

    HS hoàn thiện bản ghi theo góp ý và nộp cho giáo viên.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Câu 1. Điền vào chỗ trống:

  • Một trang web có ……………………… (địa chỉ/ứng dụng).
  • Một website gồm nhiều ……………………… liên quan, cùng chung một ……………………… gốc.

Câu 2. Trang chủ và trang Nội quy của website thư viện có quan hệ gì về địa chỉ? Vì sao?

Câu 3. Ghép mỗi khái niệm với tác dụng tương ứng:

  • Trình duyệt
  • Siêu liên kết
  • Công cụ tìm kiếm
    Tác dụng:
    (a) Dẫn tới vị trí hoặc tài nguyên khác
    (b) Phần mềm mở và hiển thị trang web
    (c) Dịch vụ giúp tìm trang

Câu 4. Vì sao cần đọc đầy đủ địa chỉ trước khi đăng nhập?

Phiếu học tập số 2

Tình huống: Liên kết ghi “Thư viện trường” nhưng địa chỉ lạ yêu cầu mật khẩu.

Em hãy trả lời:

  • Em có nhập mật khẩu không? Vì sao?
  • Em nên mở địa chỉ nào?
  • Em cần làm gì tiếp theo và báo cho ai?

Quy tắc an toàn em rút ra:

  • ……………………………………
  • ……………………………………
  • ……………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Ôn lại khái niệm trang web, website, trình duyệt, siêu liên kết và công cụ tìm kiếm; viết lại bằng lời của em mỗi khái niệm trong một câu.
  • Hoàn thiện bản ghi thực hành về website thư viện (nếu chưa xong trên lớp), kiểm tra lại tên tệp và nộp cho giáo viên theo thời hạn.
  • Truy cập trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/6/informatics/bai-6-mang-thong-tin-toan-cau) để làm bài tập tương tác và tự kiểm tra; ghi lại câu hỏi còn thắc mắc để hỏi trên lớp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.