Giáo án Tin học 6
Tin họcLớp 6Phần 5. Chủ đề 5. Ứng dụng tin học

Giáo án Bài 14. Thực hành tổng hợp: Hoàn thiện sổ lưu niệm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được các thành phần của một sổ lưu niệm gồm bìa, phần giới thiệu, bảng hoạt động và lời nhắn.
  • Giải thích được vai trò của dàn ý, việc phân công phần việc và thống nhất phông, cỡ chữ trong sản phẩm tổng hợp.
  • Vận dụng được quy trình bốn bước: lập dàn ý, tạo bìa và giới thiệu, thêm bảng và lời nhắn, rà lỗi rồi lưu bản cuối để hoàn thiện sổ lưu niệm 2 trang.
  • Giải thích được vì sao phải xin phép trước khi dùng ảnh hoặc lời nhắn của người khác và không công khai thông tin cá nhân.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Chủ động đọc phiếu học tập, tự rà soát sản phẩm theo tiêu chí đã nêu và sửa lỗi trước khi nộp.
  • Giao tiếp và hợp tác: Phối hợp trong nhóm để phân công phần việc, thống nhất quy ước trình bày và góp ý sản phẩm của bạn bằng lời lẽ lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất phương án thay thế hợp lệ khi một thành viên không đồng ý dùng ảnh, vẫn giữ được bố cục sổ hoàn chỉnh.

b) Năng lực đặc thù

  • Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông: Tạo, định dạng và lưu tệp sổ lưu niệm theo thư mục và tên tệp rõ nghĩa, giữ bản gốc khi chỉnh sửa.
  • Ứng xử phù hợp trong môi trường số: Kiểm tra quyền dùng ảnh, lời nhắn và thông tin riêng tư (số điện thoại, địa chỉ, chuyện riêng) trước khi công khai sản phẩm.
  • Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông: Dùng bảng và bố cục để trình bày dữ liệu hai hoạt động (Đổi sách, Chăm cây) và lời nhắn một cách rõ ràng.
  • Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học: Dùng trang bài học số NeoEdu để ôn lại kiến thức và làm bài tập tương tác.
  • Hợp tác trong môi trường số: Cùng nhóm chia sẻ tệp, góp ý và rà soát sản phẩm chung theo phiếu kiểm tra.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: Tự giác hoàn thành phần việc được phân công và chịu trách nhiệm về nội dung, hình thức của sổ lưu niệm.
  • Trung thực: Ghi đúng số liệu (12 quyển, 3 chậu) và nội dung đã được cho phép, không tự ý thêm dữ liệu cá nhân hay thông tin chưa được đồng ý.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính kết nối máy chiếu, phần mềm soạn thảo hoặc trình chiếu đã cài sẵn để minh họa thao tác.
  • Phiếu học tập số 1 (dàn ý và phân công) và Phiếu học tập số 2 (phiếu kiểm tra chất lượng).
  • Bảng phụ hoặc bảng trắng ghi tiêu chí chất lượng: đủ hai trang, bảng đúng, định dạng nhất quán, riêng tư và bản cuối.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/6/informatics/bai-14-thuc-hanh-tong-hop-hoan-thien-so-luu-niem).

2. Học sinh

  • Máy tính để bàn hoặc máy tính xách tay có phần mềm soạn thảo, thư mục lưu bài riêng của nhóm.
  • Vở ghi, bút, giấy nháp để lập dàn ý.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 do GV phát.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Nhận nhiệm vụ làm sổ lưu niệm

a) Mục tiêu

Xác định được nhiệm vụ của bài thực hành và các thành phần của một sổ lưu niệm.

b) Nội dung

HS nhìn sơ đồ mẫu trên màn hình và trả lời ba câu hỏi của GV: (1) Một sổ lưu niệm thường có những phần nào? (2) Nhóm giả định “Mầm xanh” cần làm sổ gồm mấy trang và mỗi trang có nội dung gì? (3) Vì sao trước khi làm cần lập dàn ý và thống nhất phông, cỡ chữ?

c) Sản phẩm

HS nêu được: sổ lưu niệm gồm bìa, giới thiệu, bảng hoạt động và lời nhắn; nhiệm vụ là sổ 2 trang, trang 1 giới thiệu, trang 2 gồm bảng hai hoạt động và lời nhắn; cần dàn ý và thống nhất phông, cỡ chữ để sản phẩm đồng nhất.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu nhiệm vụ: “Làm sổ lưu niệm 2 trang cho nhóm giả định Mầm xanh”. GV đặt ba câu hỏi nêu trong phần nội dung và cho HS suy nghĩ 1 phút.

    Học sinh

    HS đọc nhiệm vụ trên màn hình, suy nghĩ và chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV gọi 2 đến 3 HS trả lời, không cần đúng hết, khuyến khích HS nói theo ý hiểu.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Sổ có bìa, phần giới thiệu, bảng hoạt động và lời nhắn.”; “Trang 1 giới thiệu, trang 2 có bảng và lời nhắn.”; “Phải lập dàn ý để biết làm gì trước, và thống nhất font chữ để trông đồng đều.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một HS tóm tắt nhiệm vụ bằng một câu và ghi lên bảng: “Sổ 2 trang – trang 1 giới thiệu, trang 2 bảng và lời nhắn”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đối chiếu với câu trả lời của mình và điều chỉnh nếu cần.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: sản phẩm tổng hợp cần kế hoạch nội dung, tổ chức tệp và tiêu chí chất lượng; mở bài học bằng việc lập dàn ý ở hoạt động tiếp theo.

    Học sinh

    HS ghi tên bài và nhiệm vụ vào vở.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Lập dàn ý, phân công và đặt tên tệp

a) Mục tiêu

Lập được dàn ý sổ lưu niệm, phân công phần việc và tổ chức tệp theo tên rõ nghĩa.

b) Nội dung

Nhóm 4 HS làm việc theo Phiếu học tập số 1 gồm các mục: dàn ý trang 1 (tiêu đề, đoạn giới thiệu), dàn ý trang 2 (bảng gồm hai hoạt động và kết quả, lời nhắn), quy ước phông và cỡ chữ, bảng phân công (bìa, giới thiệu, bảng, lời nhắn, rà soát), tên tệp dự kiến và câu hỏi: Dữ liệu nào cần sự đồng ý của người liên quan trước khi đưa vào sổ?

c) Sản phẩm

Dàn ý gồm: trang 1 có tiêu đề “Mầm xanh – Cùng đọc, cùng lớn” và đoạn “Nhóm chia sẻ sách và chăm góc lớp.”; trang 2 có bảng Hoạt động | Kết quả với hai dòng Đổi sách | 12 quyển và Chăm cây | 3 chậu, cùng lời nhắn “Mong mỗi bạn giữ thói quen đọc mỗi ngày.”; quy ước dùng một phông chữ và một cỡ chữ thống nhất cho tiêu đề và nội dung; tên tệp rõ nghĩa, ví dụ “so-luu-niem-mam-xanh-ban-nhap”; ghi chú: ảnh và lời nhắn của người khác cần được đồng ý, không dùng dữ liệu cá nhân thật.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu nhóm hoàn thành các mục trong 7 phút. GV nhắc: chỉ dùng dữ liệu giả định đã cho.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, nhóm trưởng phân công vai trò cho từng thành viên.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, hỏi nhóm đang gặp khó ở mục nào và gợi ý khi cần, ví dụ: “Nếu đặt tên tệp là final thì có rõ không?”

    Học sinh

    HS viết dàn ý vào phiếu. Dự kiến HS trả lời câu hỏi phiếu: “Ảnh có người và lời nhắn của người khác phải xin phép; dữ liệu giả định như 12 quyển, 3 chậu thì không cần.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày dàn ý và tên tệp dự kiến. GV hỏi thêm: “Vì sao không nên đặt tên là final?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Tên final dễ nhầm với bản khác, nên đặt tên có nội dung và phiên bản để tránh nhầm lẫn.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: dàn ý giúp tổ chức nội dung trước khi làm; phân công rõ việc; tên tệp rõ nghĩa giúp quản lí phiên bản. Nhấn mạnh cần xin phép khi dùng ảnh người khác.

    Học sinh

    HS ghi dàn ý và quy ước vào phiếu, dùng dàn ý để làm bước tiếp theo.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 12 phút

Thực hành tạo bìa, giới thiệu, bảng và lời nhắn

a) Mục tiêu

Tạo được bìa, đoạn giới thiệu trang 1 và bảng hoạt động, lời nhắn trang 2 theo dàn ý, thống nhất phông và cỡ chữ.

b) Nội dung

Nhóm thực hành trên máy tính theo dàn ý đã lập: (1) Tạo bìa với tiêu đề “Mầm xanh – Cùng đọc, cùng lớn” và đoạn “Nhóm chia sẻ sách và chăm góc lớp.”; (2) Trang 2: tạo bảng hai cột Hoạt động | Kết quả với hai dòng Đổi sách | 12 quyển và Chăm cây | 3 chậu; (3) Thêm lời nhắn “Mong mỗi bạn giữ thói quen đọc mỗi ngày.”; (4) Lưu tệp vào thư mục nhóm. Trong lúc làm, các nhóm dùng Phiếu học tập số 2 để tự kiểm tra từng mục.

c) Sản phẩm

Tệp sổ lưu niệm 2 trang gồm: trang 1 có tiêu đề “Mầm xanh – Cùng đọc, cùng lớn” và đoạn “Nhóm chia sẻ sách và chăm góc lớp.”; trang 2 có bảng Hoạt động | Kết quả với Đổi sách | 12 quyển và Chăm cây | 3 chậu, lời nhắn “Mong mỗi bạn giữ thói quen đọc mỗi ngày.”; tiêu đề và nội dung dùng cùng một phông và cỡ chữ quy ước; tệp được lưu bằng tên rõ nghĩa, bản gốc được giữ lại.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu yêu cầu thực hành 10 phút, chiếu lại thao tác tạo bảng hai cột và cách thống nhất phông, cỡ chữ. GV phát Phiếu học tập số 2 để nhóm tự kiểm tra.

    Học sinh

    HS mở tệp mới trong thư mục nhóm, chuẩn bị theo dàn ý.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV quan sát, nhắc nhóm lưu tệp ngay sau mỗi bước và hỏi: “Bảng của em có đúng hai cột và đủ hai dòng chưa?”

    Học sinh

    HS thực hiện từng bước. Dự kiến lỗi thường gặp: quên dấu gạch hoặc chữ “–” trong tiêu đề, dùng nhiều cỡ chữ khác nhau, lưu đè bản gốc. HS sửa lỗi theo phiếu kiểm tra.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV chọn một nhóm mở tệp trên máy chiếu, yêu cầu các nhóm khác đối chiếu với tiêu chí: đủ hai trang, bảng đúng, định dạng nhất quán.

    Học sinh

    Nhóm được chọn trình bày sản phẩm. Các nhóm khác góp ý, ví dụ: “Bảng đúng nhưng cỡ chữ tiêu đề lớn hơn phần nội dung, cần thống nhất.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: sổ lưu niệm cần đủ nội dung, bảng trình bày dữ liệu hàng cột, định dạng nhất quán; luôn giữ bản gốc và lưu bằng tên rõ nghĩa.

    Học sinh

    HS sửa tệp theo góp ý và lưu bản đã hoàn thiện.

Hoạt động 3: Luyện tập · 8 phút

Củng cố bằng bài tập tương tác NeoEdu

a) Mục tiêu

Nhận biết đúng tình huống cần xin phép, cách quản lí bản cuối và mục đích kiểm tra trước khi nộp.

b) Nội dung

HS làm 4 câu trên trang bài học NeoEdu hoặc trên phiếu. Đề và đáp án: (1) Phải xin phép khi nào? A. Dùng ảnh nhận diện bạn; B. Cộng 2+3; C. Đổi tên tệp mẫu; D. Căn lề đoạn. (2) Cách quản lí bản cuối hợp lí? A. Nhiều tệp đều tên final; B. Tên rõ và lưu một bản đã rà soát; C. Xóa bản gốc trước khi sửa; D. Đăng công khai ngay. (3) Sổ lưu niệm nên công khai mật khẩu của nhóm. (Sai). (4) Cần kiểm tra cả nội dung lẫn hình thức trước nộp. (Đúng).

c) Sản phẩm

Đáp án: 1-A (ảnh nhận diện người cần sự đồng ý); 2-B (tránh nhầm phiên bản, kiểm tra trước khi chia sẻ); 3-Sai (mật khẩu không phải nội dung được chia sẻ); 4-Đúng (lỗi số liệu, lỗi chữ và bố cục đều ảnh hưởng sản phẩm). HS tự sửa và ghi lại câu sai kèm lí do.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV mở trang bài tập tương tác NeoEdu trên máy chiếu hoặc yêu cầu HS làm trên phiếu, cho 4 phút.

    Học sinh

    HS đăng nhập học liệu hoặc mở phiếu, đọc 4 câu hỏi.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV theo dõi, nhắc HS đọc kĩ từng đáp án trước khi chọn.

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến một số HS chọn nhầm câu 1 là D vì nghĩ căn lề không liên quan; GV nhắc lại tiêu chí về quyền dùng ảnh.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV cho HS đối chiếu đáp án và hỏi: “Vì sao không nên công khai mật khẩu nhóm?”

    Học sinh

    HS đối chiếu. Dự kiến HS trả lời: “Mật khẩu là thông tin riêng, không phải nội dung của sổ lưu niệm.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: xin phép khi dùng ảnh và lời nhắn của người khác; quản lí bản cuối bằng tên rõ nghĩa; kiểm tra cả nội dung lẫn hình thức trước khi nộp.

    Học sinh

    HS sửa các câu sai và ghi lí do vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng · 10 phút

Rà soát sản phẩm và xử lí tình huống không đồng ý dùng ảnh

a) Mục tiêu

Vận dụng tiêu chí chất lượng để rà soát sản phẩm của bạn và đề xuất cách xử lí hợp lệ khi thiếu sự đồng ý.

b) Nội dung

Cặp đôi đổi sản phẩm cho nhau, dùng Phiếu học tập số 2 để kiểm tra theo bốn tiêu chí: đủ hai trang và nội dung; bảng đúng hai hoạt động và số liệu; định dạng nhất quán; riêng tư và bản cuối. Tình huống: “Một bạn không đồng ý dùng ảnh trong sổ. Làm thế nào vẫn có sổ hoàn chỉnh?”

c) Sản phẩm

Mỗi cặp ghi được nhận xét theo bốn tiêu chí và ít nhất một đề xuất: bỏ ảnh đó, dùng biểu tượng tự vẽ hoặc ảnh không nhận diện người đã được phép; điều chỉnh bố cục để sổ vẫn đủ hai trang, không gây áp lực cho bạn. Sản phẩm được tính theo thang: đủ nội dung 0,4; bảng đúng 0,2; định dạng nhất quán 0,2; riêng tư và bản cuối 0,2.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu tình huống và phát tiêu chí chấm theo thang điểm; yêu cầu cặp đôi đổi tệp và rà soát trong 5 phút.

    Học sinh

    HS đổi tệp với bạn cùng cặp, đọc sản phẩm và đánh dấu tiêu chí.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Nếu bỏ ảnh thì bố cục của em còn cân đối không?”

    Học sinh

    HS góp ý và thảo luận cách xử lí tình huống. Dự kiến HS nói: “Em sẽ thay ảnh bằng biểu tượng vẽ tay, không ép bạn đó đưa ảnh.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp trình bày nhận xét và phương án thay thế.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày, các cặp khác bổ sung.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận định: sản phẩm tốt là sản phẩm đã rà cả nội dung lẫn hình thức, tôn trọng quyền từ chối của người khác và giữ bản cuối đã kiểm tra. GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhận xét và tiêu chí vào vở, sửa tệp của mình theo góp ý.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Lập dàn ý sổ lưu niệm 2 trang cho nhóm giả định “Mầm xanh”.

  • Dàn ý trang 1 (giới thiệu): tiêu đề, đoạn giới thiệu.
  • Dàn ý trang 2 (bảng và lời nhắn): tên các cột, các hoạt động và kết quả, lời nhắn.
  • Quy ước thống nhất: phông chữ, cỡ chữ cho tiêu đề và nội dung.
  • Bảng phân công: bìa, giới thiệu, bảng hoạt động, lời nhắn, rà soát lỗi và quyền riêng tư.
  • Tên tệp dự kiến (rõ nghĩa, có phiên bản): ...
  • Câu hỏi: Dữ liệu nào cần xin phép trước khi đưa vào sổ? Vì sao?

Phiếu học tập số 2

Phiếu kiểm tra chất lượng sổ lưu niệm (đánh dấu ✓ khi đạt).

  • Đủ hai trang: trang 1 có tiêu đề “Mầm xanh – Cùng đọc, cùng lớn” và đoạn “Nhóm chia sẻ sách và chăm góc lớp.”; trang 2 có bảng và lời nhắn.
  • Bảng đúng: cột Hoạt động | Kết quả; dòng Đổi sách | 12 quyển; dòng Chăm cây | 3 chậu.
  • Lời nhắn đúng: “Mong mỗi bạn giữ thói quen đọc mỗi ngày.”
  • Định dạng nhất quán: cùng phông, cùng cỡ chữ cho cùng loại nội dung.
  • Riêng tư và bản cuối: không có số điện thoại, địa chỉ, chuyện riêng; ảnh và lời nhắn đã được đồng ý; tệp đã lưu bằng tên rõ nghĩa, bản gốc được giữ lại.
  • Nhận xét của bạn cùng cặp: ...
  • Phương án xử lí nếu bạn không đồng ý dùng ảnh: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện sổ lưu niệm 2 trang cho nhóm giả định “Mầm xanh” theo dàn ý đã lập, chỉ dùng dữ liệu giả định đã cho.
  • Rà lại sản phẩm theo Phiếu học tập số 2: kiểm tra đủ hai trang, bảng đúng, định dạng nhất quán, không có thông tin riêng tư và đã xin phép khi dùng ảnh hoặc lời nhắn của người khác.
  • Lưu bản cuối bằng tên rõ nghĩa, giữ bản gốc, mở lại tệp để kiểm tra trước khi nộp hoặc chia sẻ với GV.
  • Ôn lại các thành phần của sổ lưu niệm và bốn bước làm sản phẩm tổng hợp; xem lại trang bài học NeoEdu nếu còn thấy chưa chắc.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.