Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 5. Nghệ thuật muôn màu

Giáo án Bài 29. Phim hoạt hình Chú ốc sên bay

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên phim, thể loại, nơi và thời điểm chiếu, những nét hấp dẫn và lời mời khán giả trong tờ giới thiệu phim Chú ốc sên bay.
Giải thích được nghĩa của từ khởi chiếu và nêu được thông điệp của bài: Đọc văn bản quảng bá cần tìm thông tin thiết thực và nhận ra mục đích giới thiệu.
Nêu được vai trò của kết từ trong việc nối từ ngữ, vế câu và biểu hiện các quan hệ bổ sung, đối lập, lựa chọn, nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương phản.
Nhận biết được phần mở đầu, phần triển khai và phần kết thúc của đoạn văn giới thiệu nhân vật; rút ra được cách viết đoạn văn đó.
Năng lực ngôn ngữ: đọc hiểu tờ giới thiệu phim; sử dụng kết từ đúng quan hệ ý nghĩa; nói rõ ràng khi giới thiệu nhân vật; viết đoạn văn có mở đầu, triển khai, kết thúc.
Năng lực văn học: nhận ra cách văn bản kết hợp chữ với trình bày trực quan để thu hút khán giả; cảm nhận tính cách nhân vật qua hành động và nêu cảm nhận cá nhân.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm tờ giới thiệu, tự tìm thông tin thiết thực và tự kiểm tra đáp án trong phiếu học tập.
Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi, trao đổi về thông tin và lời khen trong văn bản quảng bá; trình bày ý kiến riêng bằng một lí do cụ thể.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: ghép kết từ phù hợp với quan hệ giữa các vế câu; xây dựng ý cho đoạn văn giới thiệu nhân vật phim hoạt hình.

3. Phẩm chất

Trung thực: phân biệt rõ thông tin giúp quyết định đi xem với lời khen có mục đích quảng bá; nêu rõ khi nhân vật là tưởng tượng.
Trách nhiệm: hoàn thành phiếu học tập trong giờ và bài viết đoạn văn ở nhà đúng thời hạn, ghi rõ nguồn thông tin.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tờ giới thiệu phim Chú ốc sên bay (bản in cho mỗi cặp hoặc trình chiếu bằng máy chiếu).
Bảng phụ ghi hai vế câu mẫu “Vì trời mưa nên sân ướt” và “Tuy trời mưa nhưng chúng em vẫn đến đúng giờ”.
Bộ thẻ kết từ (và, nhưng, hoặc, vì, nên, nếu, thì, tuy) và thẻ vế câu in sẵn.
Bài mẫu đoạn văn giới thiệu nhân vật Hạt Mưa (trình chiếu hoặc bảng phụ).
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/5/vietnamese/tap-1-bai-29-phim-hoat-hinh-chu-oc-sen-bay (sử dụng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

SGK Tiếng Việt 5, tập 1.
Vở ghi, bút chì, bút màu (dùng để gạch chân và khoanh vùng thông tin).
Bảng con và bút viết bảng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Gặp gỡ khán giả

Mục tiêu

Tạo hứng thú và gợi nhớ kinh nghiệm xem phim hoạt hình của HS, dẫn vào bài đọc.

Nội dung

Trò chơi “Đoán thể loại”: GV nêu tên một vài phim hoạt hình quen thuộc với HS, HS giơ tay đoán thể loại và nêu một lí do vì sao em thích hoặc không thích xem loại phim đó.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được một câu về thể loại phim yêu thích, có lí do cụ thể.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Các em đã bao giờ xem phim hoạt hình chưa? Phim hoạt hình khác phim thật ở điểm nào?” GV hướng dẫn trò chơi đoán thể loại trong 2 phút.
Học sinh
HS lắng nghe, giơ tay trả lời. Dự kiến HS trả lời: “Phim hoạt hình dùng hình vẽ, nhân vật không phải người thật.”
Giáo viên
GV hỏi: “Em thích phim hoạt hình vì điều gì?” Gọi 2–3 HS trả lời.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Em thích vì hình ảnh đẹp và nhân vật vui nhộn.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc tờ giới thiệu một bộ phim hoạt hình. Hãy xem tờ giới thiệu có những thông tin gì.”
Học sinh
HS ghi tên bài học vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc tờ giới thiệu phim: tìm thông tin thiết thực

Mục tiêu

HS xác định được các thông tin cơ bản của tờ giới thiệu, nhận ra mục đích quảng bá và phân biệt thông tin thiết thực với lời khen.

Nội dung

Cặp đôi đọc thầm tờ giới thiệu phim Chú ốc sên bay, dừng khi kết thúc một ý, đọc rõ tên riêng. Hoàn thành Phiếu học tập số 1 (gồm: tên phim, thể loại, nơi và thời điểm chiếu, nét hấp dẫn, lời mời khán giả; nêu nghĩa từ khởi chiếu; phân biệt thông tin và lời khen; nêu một ý kiến riêng có lí do; rút ra thông điệp). Kĩ thuật: học cặp đôi kết hợp chia sẻ nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ; HS nêu được thông điệp của bài bằng lời riêng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn đầu, nhấn giọng ở tên phim. GV nêu yêu cầu: “Mỗi cặp đọc thầm, gạch chân thông tin về tên phim, thể loại, nơi và thời điểm chiếu. Sau đó điền Phiếu học tập số 1.” GV chiếu câu hỏi: “Tờ giới thiệu nhằm làm gì? Đây là văn bản kể chuyện liên tục hay văn bản trình bày trực quan?”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm tờ giới thiệu và gạch chân thông tin. Dự kiến HS trả lời: “Tờ giới thiệu nhằm giới thiệu phim để khán giả đi xem; đây là văn bản kết hợp chữ với cách trình bày trực quan.”
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng. Hỏi: “Từ khởi chiếu nghĩa là gì? Khi đọc em hiểu được điều gì về thời điểm phim được chiếu?”
Học sinh
HS điền phiếu, trao đổi. Dự kiến HS trả lời: “Khởi chiếu nghĩa là bắt đầu được trình chiếu cho khán giả.” HS nêu thông tin về thể loại: “Phim thuộc thể loại hoạt hình.”
Giáo viên
GV hỏi: “Câu nào là lời mời khán giả? Câu nào là lời khen có mục đích quảng bá? Thông tin nào giúp em quyết định đi xem?”
Học sinh
HS xác định và giải thích. Dự kiến HS trả lời: “Thời điểm và nơi chiếu là thông tin thiết thực; lời khen như hay, hấp dẫn là lời quảng bá.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày phần đã điền, các cặp khác nhận xét. GV hỏi: “Em nghĩ gì về bài giới thiệu này? Hãy nêu một ý kiến kèm lí do cụ thể, không lặp lại nguyên lời giới thiệu.”
Học sinh
Đại diện cặp trình bày, lớp nhận xét. Dự kiến HS trả lời: “Em thấy tờ giới thiệu có hình ảnh thu hút vì phần tên phim và lời mời được đặt nổi bật.”
Giáo viên
GV chốt: “Đọc văn bản quảng bá cần tìm thông tin thiết thực và nhận ra mục đích giới thiệu.” GV yêu cầu HS ghi ghi nhớ vào vở và nhắc khi phân biệt thông tin với lời khen.
Học sinh
HS đọc lại thông điệp, ghi vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Kết từ: nối để thể hiện quan hệ

Mục tiêu

HS nhận biết vai trò của kết từ và các cặp kết từ biểu hiện quan hệ ý nghĩa giữa hai vế câu.

Nội dung

GV phân tích hai ví dụ “Vì trời mưa nên sân ướt” và “Tuy trời mưa nhưng chúng em vẫn đến đúng giờ”. Cặp đôi ghép thẻ kết từ với thẻ vế câu, ghi quan hệ ý nghĩa vào Phiếu học tập số 2. Kĩ thuật: trò chơi ghép thẻ theo cặp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS nêu được quan hệ ý nghĩa của từng cặp kết từ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết hai ví dụ lên bảng phụ, hỏi: “Trong câu thứ nhất, nguyên nhân đứng trước hay sau kết quả? Câu thứ hai nhấn mạnh điều gì?”
Học sinh
HS quan sát, trả lời. Dự kiến HS trả lời: “Câu thứ nhất nguyên nhân đứng trước, kết quả đứng sau; câu thứ hai nhấn sự việc vượt điều thường chờ đợi.”
Giáo viên
GV hướng dẫn trò chơi ghép thẻ: “Mỗi cặp ghép thẻ kết từ với thẻ vế câu phù hợp, rồi ghi quan hệ ý nghĩa vào Phiếu học tập số 2. Không chọn cặp từ chỉ vì nghe quen; phải xét ý hai vế.”
Học sinh
Cặp đôi ghép thẻ và điền phiếu. Dự kiến kết quả: và (bổ sung), nhưng (đối lập), hoặc (lựa chọn), vì... nên... (nguyên nhân – kết quả), nếu... thì... (điều kiện – kết quả), tuy... nhưng... (tương phản).
Giáo viên
GV đi quanh lớp, kiểm tra. Hỏi: “Vì sao không thể dùng nếu... thì... để nối hai vế nguyên nhân – kết quả?”
Học sinh
HS giải thích. Dự kiến HS trả lời: “Vì nếu... thì... chỉ điều kiện, không phải nguyên nhân đã xảy ra.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày kết quả, các cặp khác nhận xét và sửa lỗi.
Học sinh
HS trình bày, nhận xét, sửa nếu cần.
Giáo viên
GV tổng kết: “Kết từ nối từ ngữ hoặc vế câu, giúp biểu hiện quan hệ. Ta cần xét ý hai vế trước khi chọn cặp từ.”
Học sinh
HS ghi nhớ và ghi vào vở bảng tổng hợp các quan hệ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 20 phút

Cách viết đoạn văn giới thiệu nhân vật

Mục tiêu

HS nhận biết cấu trúc đoạn văn giới thiệu nhân vật và rút ra cách làm, không chép lại bài mẫu.

Nội dung

HS đọc bài mẫu Chuyến về của Hạt Mưa theo ba câu hỏi: văn bản nhằm làm gì; các ý được sắp xếp thế nào; chi tiết nào làm ý chính rõ hơn. Chỉ ra mở đầu, triển khai, kết thúc. Kĩ thuật: thảo luận nhóm 4 với mảnh ghép ba phần.

Sản phẩm dự kiến

Dàn ý cấu trúc đoạn văn và ba cách làm rút ra từ bài mẫu, ghi vào vở.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài mẫu và nêu ba câu hỏi. GV nói: “Đoạn văn này giới thiệu nhân vật nào? Đây là phim thật hay phim do tác giả tự tưởng tượng?”
Học sinh
HS đọc bài mẫu. Dự kiến HS trả lời: “Đây là nhân vật Hạt Mưa trong phim tưởng tượng Chuyến về của Hạt Mưa.”
Giáo viên
GV chia nhóm 4, mỗi thành viên nhận một phần (mở đầu, triển khai, kết thúc, cách làm) để tìm chi tiết minh họa.
Học sinh
Nhóm thảo luận, mỗi bạn chỉ ra câu thuộc phần của mình. Dự kiến HS trả lời: “Mở đầu giới thiệu tên phim và nhân vật chính; triển khai tả thân trong suốt, đôi mắt tò mò và hành động ở lại rửa sạch cho bạn Lá; kết thúc nêu cảm nhận về ý nghĩa.”
Giáo viên
GV hỏi: “Chi tiết nào làm nổi bật tính cách Hạt Mưa? Vì sao tác giả không chỉ nói Hạt Mưa tốt bụng mà kể một hành động cụ thể?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến HS trả lời: “Vì hành động rửa sạch cho bạn Lá cho thấy nhân vật biết quan tâm, thuyết phục hơn lời nhận xét chung.”
Giáo viên
GV mời mỗi nhóm trình bày một cách làm rút ra. GV bổ sung: “Khi giới thiệu nhân vật, cần tả nét nhận diện ngắn, nêu tính cách qua hành động và cảm nhận của em; nêu rõ nếu nhân vật là tưởng tượng.”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến cách làm: nêu tên phim và nhân vật ở đầu; chọn một hành động làm bằng chứng; kết thúc bằng cảm nhận của người viết.
Giáo viên
GV chốt cấu trúc ba phần và nhắc: không nhận xét nhân vật chỉ theo đẹp hoặc xấu, không kể toàn bộ phim.
Học sinh
HS ghi cấu trúc và cách làm vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện tập kết từ và đọc hiểu

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết thông tin trong tờ giới thiệu, quan hệ ý nghĩa của kết từ và thông điệp của bài.

Nội dung

Trò chơi tiếp sức theo tổ, thực hiện các bài tập đã cho. Có thể dùng bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu để kiểm tra nhanh. Bài tập: (1) Nối từ ngữ với nghĩa đúng: khởi chiếu – bắt đầu được trình chiếu cho khán giả; ngân nga – âm thanh vang dài, lên xuống êm và có nhịp; tưởng tượng – tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt. (2) Thể loại của bộ phim được giới thiệu là gì? Đáp án: hoạt hình. (3) Thông điệp sát nhất với đoạn đọc: A. Đọc tờ giới thiệu phim chỉ cần xem lời khen; B. Đọc văn bản quảng bá cần tìm thông tin thiết thực và nhận ra mục đích giới thiệu; C. Tên phim và thời điểm chiếu không giúp khán giả chọn xem. (4) Lan mệt {{1}} bạn vẫn cố hoàn thành việc đã hứa. Chọn kết từ thích hợp. (5) Trong “Em đọc sách và ghi chép”, từ nào nối hai hoạt động? A. đọc; B. và; C. sách.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) khởi chiếu – bắt đầu được trình chiếu cho khán giả; ngân nga – âm thanh vang dài, lên xuống êm và có nhịp; tưởng tượng – tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt. (2) hoạt hình. (3) B. (4) Tuy... nhưng... (mệt mà vẫn làm: tương phản). (5) B. và (nối hai hoạt động có quan hệ bổ sung).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành 4 tổ, nêu luật chơi: mỗi tổ cử lần lượt từng bạn lên trả lời, bạn sau nhận thẻ tiếp sức. GV chiếu bài tập 1 và 2.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV điều hành lượt chơi: nối từ với nghĩa, rồi trả lời câu hỏi về thể loại phim.
Học sinh
HS nối từ ngữ và trả lời. Dự kiến HS trả lời: “khởi chiếu nghĩa là bắt đầu được trình chiếu cho khán giả”; “thể loại là hoạt hình”.
Giáo viên
GV chiếu bài tập 3, 4, 5 và yêu cầu HS giơ bảng con chọn đáp án, giải thích ngắn lí do. Với bài 4, GV hỏi: “Vì sao kết từ này biểu hiện tương phản?”
Học sinh
HS giơ bảng con: 3 – B; 4 – Tuy... nhưng...; 5 – B. Dự kiến HS trả lời: “Vì mệt mà vẫn làm nên là tương phản.”
Giáo viên
GV công bố kết quả từng tổ, nhận xét và cộng điểm cho tổ đúng nhiều nhất.
Học sinh
Đại diện tổ báo kết quả, lớp nhận xét.
Giáo viên
GV nhắc lại đáp án đúng và chốt: “Kết từ phải được chọn theo quan hệ ý nghĩa của hai vế.”
Học sinh
HS sửa lỗi sai (nếu có) vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giới thiệu nhân vật phim hoạt hình

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về đoạn văn giới thiệu nhân vật và thông điệp của bài vào nói và viết.

Nội dung

Cặp đôi: mỗi HS chọn nhân vật trong một phim hoạt hình đã xem hoặc tự tưởng tượng; nói 2–3 câu giới thiệu nhân vật, nêu rõ là phim đã xem hay nhân vật tưởng tượng. Bạn nghe hỏi: “Bộ phim thuộc thể loại gì?” rồi trả lời và nhắc thông điệp của bài. Về nhà: viết đoạn văn giới thiệu nhân vật (theo cấu trúc đã học, có ít nhất một kết từ).

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được đoạn giới thiệu nhân vật ngắn, trả lời câu hỏi của bạn đủ ý và nêu đúng thông điệp của bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: “Nói cho bạn nghe về một nhân vật phim hoạt hình. Nếu nhân vật là tưởng tượng, em phải nói rõ điều đó.”
Học sinh
HS lắng nghe và chuẩn bị 2–3 câu.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nghe một số cặp, gợi ý khi HS còn lúng túng: “Em hãy nêu tên phim, một nét nhận diện và một hành động của nhân vật.”
Học sinh
HS nói và đặt câu hỏi cho bạn. Dự kiến HS trả lời: “Nhân vật là chú ốc sên có cái vỏ rất lớn, bạn ấy luôn giúp đỡ bạn bè.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS trình bày trước lớp, cả lớp nhận xét về cách nói và nội dung.
Học sinh
HS trình bày, lớp nhận xét.
Giáo viên
GV giao bài về nhà và nhắc: “Đọc văn bản quảng bá cần tìm thông tin thiết thực và nhận ra mục đích giới thiệu.”
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc tờ giới thiệu phim Chú ốc sên bay, điền thông tin vào các mục sau:

Tên phim: ……………………
Thể loại: ……………………
Nơi và thời điểm chiếu: ……………………
Một nét hấp dẫn của phim: ……………………
Lời mời dành cho khán giả: ……………………
Nghĩa của từ khởi chiếu: ……………………
Câu nêu thông tin thiết thực (giúp quyết định đi xem): ……………………
Câu là lời khen có mục đích quảng bá: ……………………
Ý kiến riêng của em (kèm một lí do cụ thể): ……………………
Thông điệp của bài: ……………………

Phiếu học tập số 2

Ghép thẻ kết từ với thẻ vế câu phù hợp, rồi ghi quan hệ ý nghĩa vào bảng:

Cặp kết từ: ……………………… | Quan hệ ý nghĩa: ………………………
Cặp kết từ: ……………………… | Quan hệ ý nghĩa: ………………………
Cặp kết từ: ……………………… | Quan hệ ý nghĩa: ………………………
Cặp kết từ: ……………………… | Quan hệ ý nghĩa: ………………………
Cặp kết từ: ……………………… | Quan hệ ý nghĩa: ………………………
Gợi ý đáp án: vì... nên... (nguyên nhân – kết quả); nếu... thì... (điều kiện – kết quả); tuy... nhưng... (tương phản); và (bổ sung); nhưng (đối lập); hoặc (lựa chọn).

Hướng dẫn về nhà

Viết một đoạn văn 5–7 câu giới thiệu nhân vật trong một phim hoạt hình em đã xem hoặc nhân vật do em tự tưởng tượng. Nếu nhân vật là tưởng tượng, hãy nói rõ điều đó.
Đoạn văn cần có đủ mở đầu (giới thiệu tên phim và nhân vật), triển khai (nét nhận diện và tính cách qua hành động) và kết thúc (cảm nhận của em).
Dùng ít nhất một cặp kết từ đã học và kiểm tra lại quan hệ ý nghĩa giữa hai vế câu.
Ôn lại nội dung tờ giới thiệu phim Chú ốc sên bay; đọc cho người thân nghe và trả lời câu hỏi: “Bộ phim thuộc thể loại gì?”

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.