Giáo án Bài 34. Ôn tập đo lường

Kích hoạt kiến thức cũ về quan hệ giữa các đơn vị diện tích và nhắc lại quan niệm đổi theo 100 lần, không đổi theo 10.

GV tổ chức trò chơi hỏi nhanh bằng bảng con, gồm các câu: 1 km² bằng bao nhiêu ha? 1 ha bằng bao nhiêu m²? Vì sao không phải 1 000 m²?

HS nêu đúng: $1\text{ km}^2 = 100\text{ ha}$; $1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2$; giải thích được rằng hình vuông cạnh 100 m có diện tích $100 \times 100 = 10\,000\text{ m}^2$.

Hệ thống hoá các đơn vị đo diện tích trong bảng và xác định hệ số giữa hai đơn vị liền nhau.

Nhóm 4 HS sử dụng bộ thẻ đơn vị và Phiếu học tập số 1 để sắp xếp các đơn vị từ lớn đến bé, điền hệ số chuyển đổi giữa hai đơn vị liền nhau và xác định vị trí của ha.

Bảng đơn vị đo diện tích hoàn chỉnh: $\text{km}^2$ → $\text{hm}^2$ (100) → $\text{dam}^2$ (100) → $\text{m}^2$ (100) → $\text{dm}^2$ (100) → $\text{cm}^2$ (100) → $\text{mm}^2$; ha tương ứng với hm².

Vận dụng bảng đơn vị để đổi đơn vị diện tích từ đơn vị lớn sang bé và ngược lại, đồng thời đổi số đo gồm hai đơn vị về một đơn vị.

Cặp đôi phân tích hai ví dụ: đổi 1,25 $\text{km}^2$ ra $\text{m}^2$; đổi 4 $\text{m}^2$ 25 $\text{dm}^2$ ra $\text{m}^2$. Sau đó cặp đôi trao đổi để rút ra quy tắc nhân, chia với 100.

HS nêu được: đổi từ đơn vị lớn sang bé thì nhân với 100 cho mỗi bậc; từ bé sang lớn thì chia 100 cho mỗi bậc; $1\text{ km}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2$ nên $1{,}25\text{ km}^2 = 1\,250\,000\text{ m}^2$; $25\text{ dm}^2 = 0{,}25\text{ m}^2$ nên $4\text{ m}^2\,25\text{ dm}^2 = 4{,}25\text{ m}^2$.

Củng cố kĩ năng đổi đơn vị diện tích và khối lượng qua các bài tập 1 đến 6 trong Phiếu học tập số 2.

Phần A của Phiếu học tập số 2 gồm bài 1 đến bài 6. HS làm cá nhân trong 5 phút, sau đó kiểm tra chéo trong nhóm 2 theo hình thức trò chơi "Thi đổi nhanh" bằng bảng con.
Đề: 1. Đổi 3 ha ra mét vuông. A. 30 001; B. 30 000; C. 60 000. 2. Đổi 2 km² ra héc-ta. 3. Đổi 45 000 m² ra héc-ta. 4. Đổi 7 m² ra đề-xi-mét vuông. 5. Đổi 350 cm² ra đề-xi-mét vuông. 6. Đổi 1,25 km² ra mét vuông. Một bạn trả lời: 1 250 000. Bạn đó đúng hay sai?

Đáp án: 1. B (30 000 m²); 2. 200 ha; 3. 4,5 ha (45 000 : 10 000 = 4,5); 4. 700 dm²; 5. 3,5 dm²; 6. Đúng, vì $1{,}25 \times 1\,000\,000 = 1\,250\,000\text{ m}^2$.

Vận dụng đổi đơn vị để giải bài toán có lời về diện tích, độ dài và khối lượng.

Phần B của Phiếu học tập số 2 gồm bài 7 đến bài 10: 7. Vườn chữ nhật dài 200 m, rộng 150 m, diện tích bao nhiêu héc-ta? 8. Đổi 4 m² 25 dm² ra m². 9. Dây dài 2,5 m cắt đi 75 cm, còn bao nhiêu mét? 10. Đổi 5 kg 6 g ra kg. HS làm theo cặp, nêu cách đổi trước khi tính.

Đáp án: 7. 3 ha (200 × 150 = 30 000 m² = 3 ha); 8. 4,25 m²; 9. 1,75 m (2,5 m = 250 cm; 250 − 75 = 175 cm = 1,75 m); 10. 5,006 kg (6 g = 0,006 kg).

Vận dụng đổi đơn vị diện tích để tính diện tích thực tế của lớp học và viết kết quả theo nhiều đơn vị.

Nhóm 4 HS dùng thước dây đo chiều dài và chiều rộng nền lớp học (hoặc một khu vực trong sân trường, nếu có điều kiện), tính diện tích theo $\text{m}^2$, sau đó đổi sang $\text{dm}^2$. Các nhóm ghi kết quả đo vào bảng số liệu trên giấy A4 và so sánh với kết quả của nhóm khác.

Mỗi nhóm có số đo, diện tích tính theo $\text{m}^2$ và đổi sang $\text{dm}^2$. Ví dụ: lớp dài 8 m, rộng 6 m thì diện tích là 48 m² = 4 800 dm².