ToánLớp 5Chủ đề 3. Một số đơn vị đo diện tích

Giáo án Bài 15. Ki-lô-mét vuông. Héc-ta

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được $1\text{ km}^2$ là diện tích hình vuông có cạnh $1\text{ km}$ ; $1\text{ ha}$ là diện tích hình vuông có cạnh $100\text{ m}$ .
Giải thích được vì sao $1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2$ và $1\text{ km}^2 = 100\text{ ha} = 1\,000\,000\text{ m}^2$ .
Vận dụng được quan hệ giữa các đơn vị $\text{km}^2$ , $\text{ha}$ , $\text{m}^2$ , $\text{dm}^2$ để đổi đơn vị diện tích và giải bài toán thực tế có đáp số là héc-ta.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao diện tích đổi theo 100 lần giữa hai đơn vị liền nhau, không đổi theo 10 như độ dài.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn mảnh đất hình chữ nhật bằng phép nhân hai kích thước rồi đổi sang héc-ta.
Giao tiếp toán học: HS đọc, viết đúng ký hiệu $\text{km}^2$ , $\text{ha}$ , $\text{m}^2$ và trình bày bài giải có đơn vị đầy đủ.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng bảng đơn vị đo diện tích và hình vẽ hình vuông để trực quan hoá độ lớn của $1\text{ km}^2$ và $1\text{ ha}$ .

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động tính toán để tìm ra mối quan hệ giữa $\text{ha}$ và $\text{m}^2$ , tự kiểm tra kết quả bằng cách đối chiếu với bảng đơn vị.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trình bày và giải thích cách đổi đơn vị bằng lời nói rõ ràng, dùng đúng thuật ngữ “hơn kém nhau 100 lần”.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức để tính diện tích vườn, sân trường hoặc mảnh đất trong thực tế và chọn đơn vị đo phù hợp.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia trò chơi, hoàn thành đủ các bài tập đổi đơn vị trong giờ.
Trách nhiệm: HS kiểm tra lại kết quả đổi đơn vị của bản thân và của bạn trong nhóm trước khi nộp.
Trung thực: HS nhận xét đúng, sai một cách khách quan khi đánh giá bài làm của bạn, không sửa đáp án để làm đẹp kết quả.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi bảng đơn vị đo diện tích (km², hm², dam², m², dm², cm², mm²) với các mũi tên 100 lần giữa hai đơn vị liền nhau.
Hình vẽ hoặc bản đồ minh hoạ hình vuông cạnh $1\text{ km}$ (có chú thích $1\text{ km} = 1000\text{ m}$ ) và hình vuông cạnh $100\text{ m}$ (có chú thích $1\text{ ha}$ ).
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
Bộ thẻ đáp án hoặc bảng phụ ghi đề bài luyện tập.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/5/math/bai-15-ki-lo-met-vuong-hec-ta (dùng để chiếu hình mô phỏng và kiểm tra nhanh đáp án bài luyện tập).

2. Học sinh

Sách giáo khoa Toán 5, vở ghi, bút chì, thước kẻ.
Bảng con và bút dạ (dùng khi làm bài luyện tập).
Giấy nháp để tính toán khi đổi đơn vị.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ôn đơn vị đo diện tích quen thuộc

Mục tiêu

Nhớ lại mối quan hệ 100 lần giữa các đơn vị $\text{m}^2$ , $\text{dm}^2$ , $\text{cm}^2$ và tạo nhu cầu học đơn vị lớn hơn.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc nhanh các câu đố đổi đơn vị diện tích nhỏ; cả lớp giơ bảng con trả lời. Sau đó GV đặt câu hỏi mở về diện tích của thành phố, khu rừng hay cánh đồng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng quan hệ giữa $1\text{ m}^2$ , $1\text{ dm}^2$ , $1\text{ cm}^2$ và nhận ra cần đơn vị lớn hơn $\text{m}^2$ để đo diện tích đất rộng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bảng đơn vị và nêu luật chơi: GV đọc câu hỏi, HS giơ bảng con ghi đáp số nhanh nhất. Câu hỏi: “ $1\text{ m}^2 = ?\text{ dm}^2$ ”; “ $1\text{ dm}^2 = ?\text{ cm}^2$ ”; “ $2\text{ m}^2 = ?\text{ dm}^2$ ”.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, giơ bảng con. Dự kiến HS trả lời: $100\text{ dm}^2$ ; $100\text{ cm}^2$ ; $200\text{ dm}^2$ .
Giáo viên
GV hỏi: “Nếu đo diện tích cả một khu rừng hay một tỉnh bằng $\text{m}^2$ thì điều gì xảy ra?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: Số đo sẽ rất lớn, khó đọc và khó so sánh; nên dùng đơn vị lớn hơn $\text{m}^2$ .
Giáo viên
GV mời 2–3 HS nêu đáp án và lí do; GV ghi nhanh lên bảng ý “đơn vị lớn hơn $\text{m}^2$ ”.
Học sinh
HS báo cáo đáp án và lí do; cả lớp nhận xét.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học hai đơn vị đo diện tích lớn hơn $\text{m}^2$ : ki-lô-mét vuông và héc-ta.”
Học sinh
HS ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Ki-lô-mét vuông

Mục tiêu

Nêu được $1\text{ km}^2$ là diện tích hình vuông cạnh $1\text{ km}$ và tính được $1\text{ km}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2$ .

Nội dung

GV dùng hình vẽ hình vuông cạnh $1\text{ km}$ để hình thành khái niệm. Từ $1\text{ km} = 1000\text{ m}$ , HS tính diện tích hình vuông đó theo mét vuông. Có thể chiếu học liệu số NeoEdu để quan sát mô phỏng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được $1\text{ km}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2$ và giải thích cách tính bằng phép nhân $1000 \times 1000$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hình vuông có cạnh $1\text{ km}$ và hỏi: “Cạnh hình vuông dài bao nhiêu mét?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời. Dự kiến: $1\text{ km} = 1000\text{ m}$ .
Giáo viên
GV hướng dẫn HS tính: “Hình vuông có cạnh $1000\text{ m}$ thì diện tích là bao nhiêu mét vuông?” GV gợi ý: diện tích hình vuông bằng cạnh nhân cạnh.
Học sinh
HS làm việc cặp đôi trên nháp: $1000 \times 1000 = 1\,000\,000$ nên $1\,000\,000\text{ m}^2$ . HS đối chiếu kết quả với bạn bên cạnh.
Giáo viên
GV mời 1–2 cặp trình bày, sau đó GV chốt: “Diện tích hình vuông cạnh $1\text{ km}$ là $1\text{ km}^2$ , và $1\text{ km}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2$ .”
Học sinh
HS trình bày phép tính và kết luận: $1\text{ km}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2$ .
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao ở đây là $1000 \times 1000$ chứ không phải $1000 \times 10$ ?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: Diện tích có hai chiều (dài và rộng) nên phải nhân hai cạnh, cạnh nào cũng là $1000\text{ m}$ .

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Héc-ta và bảng đơn vị đo diện tích

Mục tiêu

Nêu được $1\text{ ha}$ là diện tích hình vuông cạnh $100\text{ m}$ , $1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2$ và $1\text{ km}^2 = 100\text{ ha}$ ; vận dụng quan hệ 100 lần để hoàn thành bảng đơn vị.

Nội dung

Hoạt động cặp đôi với Phiếu học tập số 1. HS tính diện tích hình vuông cạnh $100\text{ m}$ rồi điền bảng đơn vị đo diện tích, chú ý đơn vị $\text{ha}$ bằng $\text{hm}^2$ .

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 với các đáp án: $10\,000\text{ m}^2$ ; $1\text{ ha}$ ; $100\text{ ha}$ ; $1\,000\,000\text{ m}^2$ ; $100$ lần giữa hai đơn vị liền nhau; $\text{ha} = \text{hm}^2$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 cho mỗi cặp và nêu nhiệm vụ: tính diện tích hình vuông cạnh $100\text{ m}$ , rồi điền các chỗ trống trong phiếu.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và thảo luận cách làm.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý các cặp chưa biết bắt đầu: “ $100 \times 100$ bằng bao nhiêu? Đây là đơn vị nào của diện tích?”
Học sinh
HS tính $100 \times 100 = 10\,000$ , suy ra $10\,000\text{ m}^2$ và gọi tên $1\text{ ha}$ . Dự kiến HS điền tiếp: $1\text{ km}^2 = 100\text{ ha}$ vì $1\,000\,000 : 10\,000 = 100$ .
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo bảng vừa điền; GV chiếu đáp án để cả lớp đối chiếu. GV nhấn mạnh: đơn vị $\text{ha}$ bằng $\text{hm}^2$ , và không dùng hệ số 10 để đổi diện tích.
Học sinh
HS báo cáo, cả lớp so sánh và sửa bài nếu sai.
Giáo viên
GV chốt: “Hai đơn vị diện tích liền nhau hơn kém nhau 100 lần. Vì vậy $1\text{ km}^2 = 100\text{ ha}$ và $1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2$ .”
Học sinh
HS ghi kết luận vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Đổi đơn vị diện tích và giải toán

Mục tiêu

Vận dụng được quan hệ giữa $\text{km}^2$ , $\text{ha}$ , $\text{m}^2$ , $\text{dm}^2$ để đổi đơn vị; kiểm tra được kết quả đổi đơn vị.

Nội dung

Làm bài trên bảng con theo cặp đôi. GV chiếu các đề sau (lấy từ bài tập đã cho): (1) Đổi $3\text{ ha}$ ra mét vuông: A. 30000; B. 30001; C. 60000. (2) Đổi $2\text{ km}^2$ ra héc-ta. (3) Đổi $45\,000\text{ m}^2$ ra héc-ta. (4) Đổi $1{,}25\text{ km}^2$ ra mét vuông; một bạn trả lời $1\,250\,000$ , đúng hay sai? (5) Một vườn chữ nhật dài $200\text{ m}$ , rộng $150\text{ m}$ , diện tích bao nhiêu héc-ta?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) A, $3\text{ ha} = 30\,000\text{ m}^2$ ; (2) $200\text{ ha}$ ; (3) $4{,}5\text{ ha}$ ; (4) Đúng, $1{,}25 \times 1\,000\,000 = 1\,250\,000\text{ m}^2$ ; (5) $3\text{ ha}$ , vì $200 \times 150 = 30\,000\text{ m}^2 = 3\text{ ha}$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu lần lượt từng đề, yêu cầu HS làm bài trên bảng con và ghi rõ đơn vị. GV dùng học liệu NeoEdu để kiểm tra nhanh đáp án nếu cần.
Học sinh
HS đọc đề, làm bài trên bảng con theo cặp đôi.
Giáo viên
GV quan sát, hỏi HS khi đổi đơn vị: “Em đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị nhỏ hay ngược lại? Vì sao ta nhân hoặc chia cho 100 hay 10 000?”
Học sinh
HS giơ bảng con và giải thích. Dự kiến: Đổi $\text{ha}$ sang $\text{m}^2$ thì nhân $10\,000$ ; đổi $\text{m}^2$ sang $\text{ha}$ thì chia $10\,000$ .
Giáo viên
GV chọn bảng của 2–3 HS có đáp án khác nhau để phân tích. Với đề (4), GV hỏi: “Vì sao $1\,250\,000$ là đúng?”
Học sinh
HS nhận xét bài bạn. Dự kiến: Một số HS có thể sai ở đề (4) nếu đổi theo hệ số 10; cả lớp cùng kiểm tra lại bằng $1{,}25 \times 1\,000\,000$ .
Giáo viên
GV tổng kết: “Diện tích đổi theo 100 lần giữa hai đơn vị liền nhau. Khi đổi xong, hãy kiểm tra lại độ lớn của đáp số.”
Học sinh
HS sửa bài sai (nếu có) và ghi nhớ quy tắc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Đo và tính diện tích thực tế

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức để tính diện tích một khu đất thực tế và chuyển sang héc-ta.

Nội dung

GV giao nhiệm vụ ngắn: tưởng tượng một mảnh vườn hình chữ nhật (hoặc sân trường) có kích thước cho trước, tính diện tích theo $\text{m}^2$ rồi đổi sang $\text{ha}$ , nêu nhận xét về độ lớn của kết quả.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được một bài toán thực tế ngắn cùng lời giải có đơn vị đầy đủ, ví dụ: vườn dài $300\text{ m}$ , rộng $200\text{ m}$ thì diện tích là $60\,000\text{ m}^2 = 6\text{ ha}$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Hãy tưởng tượng một khu vườn hoặc sân trường, cho biết kích thước, tính diện tích theo $\text{m}^2$ rồi đổi ra $\text{ha}$ .”
Học sinh
HS lắng nghe và chọn tình huống của mình.
Giáo viên
GV gợi ý HS kiểm tra đáp số: “Kết quả $\text{ha}$ có nhỏ hơn số $\text{m}^2$ không? Vì sao?”
Học sinh
HS tính nhanh vào vở. Dự kiến: Số đo bằng héc-ta nhỏ hơn số đo bằng mét vuông 10 000 lần.
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu bài toán và đáp số, cả lớp nhận xét về đơn vị.
Học sinh
HS trình bày; cả lớp góp ý.
Giáo viên
GV nhận xét giờ học và giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi bài về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Làm việc theo cặp, tính và điền vào chỗ trống.

Hình vuông có cạnh $100\text{ m}$ có diện tích là ……… $\text{m}^2$ .
$10\,000\text{ m}^2$ bằng ……… $\text{ha}$ .
$1\text{ km}^2$ bằng ……… $\text{ha}$ .
$1\text{ km}^2$ bằng ……… $\text{m}^2$ .
Trong bảng đơn vị đo diện tích, hai đơn vị liền nhau hơn kém nhau ……… lần.
Đơn vị $\text{ha}$ bằng đơn vị $\text{hm}^2$ ( $\text{ha} =$ ………).
Kiểm tra: Vì sao không đổi $\text{ha}$ sang $\text{m}^2$ bằng cách nhân với $10$ ?

Hướng dẫn về nhà

Đo hoặc ước lượng kích thước một khu đất trong nhà hoặc ở trường (ví dụ sân trường, vườn nhà), ghi lại chiều dài và chiều rộng bằng mét.
Tính diện tích khu đất đó theo $\text{m}^2$ , sau đó đổi sang $\text{ha}$ và trình bày bài giải đầy đủ đơn vị.
Hoàn thành bài 1 đến bài 5 trong vở bài tập Toán 5, Bài 15; kiểm tra lại đáp số bằng cách so sánh với quan hệ $1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2$ .
Ôn lại bảng đơn vị đo diện tích để chuẩn bị cho tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.