ToánLớp 4Chủ đề 2. Góc và đơn vị đo góc

Giáo án Bài 7. Đo góc, đơn vị đo góc

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được góc gồm đỉnh và hai cạnh; gọi đúng tên góc (chữ chỉ đỉnh đứng giữa, ví dụ góc AOB có đỉnh O).
Nêu được đơn vị đo góc là độ (°) và góc vuông có số đo $90^\circ$ .
Vận dụng được cách dùng thước đo góc: đặt tâm thước trùng đỉnh, vạch 0° trùng một cạnh, đọc số ở cạnh còn lại theo đúng dãy số bắt đầu từ vạch 0°.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao góc nhỏ hơn góc vuông thì số đo phải nhỏ hơn $90^\circ$ , từ đó chọn đúng số đo.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng đúng thước đo góc để đo được góc có số đo đến $90^\circ$ trên phiếu thực hành.
Giao tiếp toán học: đọc và viết đúng tên góc, dùng đúng thuật ngữ đỉnh, cạnh, đơn vị độ.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự kiểm tra lại kết quả đo bằng cách đối chiếu góc với góc vuông để nhận biết số đo hợp lí.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp và nhóm, trình bày và giải thích cách đo, cách chọn đáp án cho các bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS nhận xét và sửa lỗi đo góc trong tình huống thực tế (đặt tâm thước lệch, đọc nhầm dãy số).

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các bước đo góc và kiểm tra lại kết quả trước khi ghi vào phiếu.
Trung thực: ghi đúng số đo đọc được, không ghi theo ý muốn; nhận lỗi khi kết quả đo sai.
Trách nhiệm: giữ gìn thước đo góc, đồ dùng học tập, hoàn thành phần việc được nhóm giao.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Thước đo góc lớn (hoặc thước đo góc trên bảng), thước thẳng, phấn/bút dạ.
Bảng phụ hoặc slide vẽ sẵn góc AOB có số đo $60^\circ$ , góc nhỏ hơn góc vuông, và góc vuông.
Bộ thẻ đáp án A, B, C, D cho mỗi nhóm để chơi trò “Giơ thẻ”.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (đã in).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 7. Đo góc, đơn vị đo góc” (neoedu.vn/learn/4/math/bai-7-do-goc-don-vi-do-goc), dùng hình minh họa góc AOB $60^\circ$ và phần bài tập tương tác để kiểm tra nhanh sau tiết học.

2. Học sinh

Thước thẳng, thước đo góc (mỗi nhóm 1 bộ), bút chì, tẩy, vở nháp.
Hai que tính hoặc hai thanh bìa dài bằng nhau để ghép góc.
Thẻ đáp án A, B, C, D (nếu nhóm được cấp).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ôn lại hình ảnh hai tia chung gốc

Mục tiêu

Gợi nhớ hình ảnh góc trong thực tế, tạo tâm thế học bài.

Nội dung

GV đặt câu hỏi gợi mở về hai kim đồng hồ chỉ 3 giờ và các hình ảnh góc quen thuộc trong lớp học (góc bảng, góc bàn).

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được hình ảnh hai tia chung gốc và nhận ra đó là góc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hình đồng hồ chỉ 3 giờ và hỏi: “Hai kim đồng hồ tạo thành hình gì? Em hãy chỉ cho cô điểm chung của hai kim.”
Học sinh
HS quan sát, trả lời: “Hai kim tạo thành góc; điểm chung là tâm đồng hồ.”
Giáo viên
GV hỏi tiếp: “Ở lớp mình, góc nào trông giống góc vuông nhất?”
Học sinh
HS chỉ vào góc bảng hoặc góc bàn, giải thích ngắn gọn. Dự kiến: “Góc ở mép bảng trông như góc vuông.”
Giáo viên
GV ghi nhanh các ý của HS lên bảng.
Học sinh
Một số HS nhắc lại: “Hai tia chung gốc tạo thành góc.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học cách gọi tên góc và đo góc bằng thước đo góc.”
Học sinh
HS lắng nghe và ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Nhận biết góc, đỉnh, cạnh và đơn vị đo góc

Mục tiêu

HS nhận biết đỉnh, cạnh, cách gọi tên góc và đơn vị đo góc là độ.

Nội dung

HS dùng hai que tính ghép thành góc theo cặp đôi, chỉ đỉnh và hai cạnh, đọc tên góc. GV chốt kiến thức về đơn vị độ và góc vuông $90^\circ$ .

Sản phẩm dự kiến

HS chỉ đúng đỉnh, hai cạnh; gọi đúng tên góc AOB; nêu được đơn vị độ (°) và góc vuông bằng $90^\circ$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát mỗi cặp hai que tính, yêu cầu ghép thành góc và đặt tên các điểm O, A, B trên góc. GV nhắc: “Chữ chỉ đỉnh luôn đứng giữa khi đọc tên góc.”
Học sinh
HS theo cặp ghép góc, ghi tên O ở đỉnh, A và B trên hai cạnh.
Giáo viên
GV hỏi: “Đỉnh của góc là điểm nào? Hai cạnh là gì? Đọc tên góc thế nào?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Đỉnh là O; hai cạnh là OA và OB; góc AOB hoặc góc BOA.”
Giáo viên
GV hỏi: “Số đo góc được đo bằng đơn vị nào?”, sau đó hỏi “Góc vuông có số đo bao nhiêu?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Đơn vị là độ, kí hiệu °; góc vuông là $90^\circ$ .”
Giáo viên
GV chốt: đỉnh là điểm chung của hai tia; hai tia là hai cạnh; đơn vị đo góc là độ (°); góc vuông bằng $90^\circ$ . GV nêu “Quan niệm sai: không phải cứ dài nét vẽ là góc lớn.”
Học sinh
HS ghi vào vở: đỉnh, cạnh, tên góc, đơn vị độ, góc vuông $90^\circ$ .

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Thực hành đo góc bằng thước đo góc

Mục tiêu

HS nắm đúng quy trình đo góc: trùng đỉnh, trùng vạch 0°, đọc đúng thang số.

Nội dung

GV làm mẫu đo góc AOB có số đo $60^\circ$ trên bảng. Nhóm 4 HS thực hành đo hai góc trên Phiếu học tập số 1, ghi kết quả và tự kiểm tra bằng cách so sánh với góc vuông.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ số đo của hai góc; HS nêu đúng ba bước đo góc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV làm mẫu: đặt tâm thước trùng đỉnh O, vạch 0° trùng cạnh OA, đọc số ở cạnh OB theo dãy bắt đầu từ 0°. GV nhấn mạnh: “Phải chọn đúng một dãy số bắt đầu từ 0°.”
Học sinh
HS quan sát, nhắc lại ba bước: trùng đỉnh, trùng vạch 0°, đọc đúng thang.
Giáo viên
GV giao Phiếu học tập số 1, yêu cầu nhóm đo hai góc, tự kiểm tra và ghi số đo. GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm đặt sai tâm thước.
Học sinh
HS trong nhóm thay phiên đặt thước và đọc số. Dự kiến: “Góc 1 đo được $45^\circ$ ; góc 2 đo được $120^\circ$ . Góc 2 lớn hơn góc vuông nên đọc số 120 là đúng.”
Giáo viên
GV mời 1 đến 2 nhóm trình bày cách đo và kết quả. GV hỏi: “Vì sao em không chọn số 135 cho góc 2?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Vì vạch 0° trùng cạnh OA và cạnh OB đi qua 120° trên thang đó.”
Giáo viên
GV chốt quy trình đo góc, nhấn mạnh tâm thước phải trùng đỉnh và vạch 0° phải trùng một cạnh; nếu cạnh ngắn thì kéo dài cạnh bằng thước thẳng.
Học sinh
HS ghi quy trình ba bước vào vở và tự sửa phiếu nếu cần.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Trò chơi “Giơ thẻ đúng sai”

Mục tiêu

Củng cố nhận biết đỉnh góc, đơn vị đo góc, cách đọc số đo và quan niệm sai khi đọc thang số.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 1, 2, 3, 4, 5, 7 trong bài học. HS giơ thẻ A, B, C, D hoặc Đúng/Sai và giải thích lí do.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 có đáp án: Bài 1: B (độ). Bài 2: 90 (góc vuông $90^\circ$ ). Bài 3: D (đỉnh là O). Bài 4: thứ tự đúng là đặt tâm thước trùng đỉnh, cho vạch 0° trùng một cạnh, đọc số ở cạnh còn lại. Bài 5: C (40, vì góc nhỏ hơn $90^\circ$ ). Bài 7: Sai (kéo dài cạnh không làm đổi số đo).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu lần lượt các câu hỏi trong Phiếu số 2, đọc từng câu và yêu cầu HS giơ thẻ đáp án.
Học sinh
HS suy nghĩ, giơ thẻ đáp án và chuẩn bị nêu lí do.
Giáo viên
GV yêu cầu HS trong nhóm trao đổi câu 5 và câu 7 trước khi giơ thẻ. Hỏi: “Vì sao góc này không thể đo được $140^\circ$ ?”
Học sinh
HS thảo luận theo nhóm. Dự kiến: “Vì cạnh kia đi qua 140 nhưng góc nhỏ hơn góc vuông nên phải là 40.”
Giáo viên
GV mời HS giải thích một số câu, khen các lí do chính xác.
Học sinh
HS trả lời, nêu lí do. Dự kiến: “Kéo dài cạnh chỉ làm cạnh dài hơn, độ mở không đổi nên số đo không đổi.”
Giáo viên
GV chốt đáp án và lưu ý lỗi thường gặp: chọn tùy ý một dãy số trên thước. GV có thể cho HS kiểm tra lại trên học liệu số NeoEdu.
Học sinh
HS sửa lại đáp án sai trong phiếu (nếu có).

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Kiểm tra cách đo và tìm góc trong thực tế

Mục tiêu

Vận dụng quy trình đo góc để nhận xét và sửa lỗi trong tình huống thực tế.

Nội dung

GV nêu tình huống: bạn đặt tâm thước lệch khỏi đỉnh nhưng vẫn đọc được $70^\circ$ . HS nhận xét và nêu cách sửa. Sau đó HS nhận dạng một góc trong lớp học và ước lượng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: kết quả không đáng tin vì tâm thước không trùng đỉnh; cần đặt lại tâm, vạch 0° trùng một cạnh rồi đọc đúng thang. HS ước lượng được góc đã chọn nhỏ hơn hay lớn hơn góc vuông.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống bạn Nam đặt tâm thước lệch khỏi đỉnh góc nhưng vẫn ghi được $70^\circ$ , hỏi: “Kết quả này có đáng tin không? Vì sao? Nêu cách sửa.”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Không đáng tin vì tâm thước chưa trùng đỉnh; cần đặt lại tâm trùng đỉnh, vạch 0° trùng cạnh, rồi đọc đúng dãy số.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS quan sát một góc trong lớp (góc bảng, góc bàn), ước lượng góc đó lớn hơn hay nhỏ hơn $90^\circ$ .
Học sinh
HS quan sát, ước lượng và chia sẻ với bạn cùng bàn.
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày kết quả ước lượng và lí do.
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Góc bàn trông giống góc vuông nên khoảng $90^\circ$ .”
Giáo viên
GV chốt: muốn đo đúng phải trùng đỉnh, trùng vạch 0°, đọc đúng thang. Giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi vào vở ghi nhớ: Đo góc: trùng đỉnh, trùng vạch 0°, đọc đúng thang.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động “Thực hành đo góc bằng thước đo góc”.

Nhiệm vụ: Nhóm đo hai góc được GV vẽ sẵn trên bảng nhóm, ghi kết quả vào bảng dưới đây và kiểm tra lại bằng cách so sánh với góc vuông $90^\circ$ .

Góc 1: đỉnh ........, tên góc ........, số đo ........ độ.
Góc 2: đỉnh ........, tên góc ........, số đo ........ độ.

Các bước đo của nhóm:

Bước 1: Đặt tâm thước trùng đỉnh góc.
Bước 2: Cho vạch 0° trùng với một cạnh.
Bước 3: Đọc số ở cạnh còn lại theo dãy số bắt đầu từ vạch 0°.

Nhận xét: Số đo góc 2 lớn hơn hay nhỏ hơn $90^\circ$ ? ........

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động “Trò chơi Giơ thẻ đúng sai”.

Câu 1. Đơn vị thường dùng để đo góc là:
A. cm B. độ C. kg D. giây

Câu 2. Góc vuông có số đo bao nhiêu độ? ........

Câu 3. Trong tên góc AOB, đỉnh góc là điểm nào?
A. A B. B C. AB D. O

Câu 4. Sắp xếp thứ tự các thao tác dùng thước đo góc (ghi số 1, 2, 3):

Đặt tâm thước trùng đỉnh góc.
Cho vạch 0° trùng một cạnh.
Đọc số ở cạnh còn lại theo dãy bắt đầu từ 0°.

Câu 5. Một cạnh của góc trùng vạch 0°. Cạnh kia đi qua các số 40 và 140. Góc này nhỏ hơn góc vuông. Số đo của góc là:
A. 140 B. 90 C. 40 D. 180

Câu 6. Kéo dài hai cạnh của một góc thì số đo góc tăng. (Đúng/Sai)

Hướng dẫn về nhà

Tìm ba góc trong đồ vật ở nhà (mép bàn, khung tranh, mép sách…). Ước lượng từng góc lớn hơn hay nhỏ hơn góc vuông, rồi ghi vào vở.
Nếu có thước đo góc, đo một góc và ghi số đo kèm đơn vị độ (°). Nhớ đặt tâm thước trùng đỉnh và vạch 0° trùng một cạnh.
Ôn lại tên góc, đỉnh, cạnh và đơn vị độ; có thể làm thêm bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/4/math/bai-7-do-goc-don-vi-do-goc).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.