ToánLớp 4Chủ đề 4. Một số đơn vị đo đại lượng

Giáo án Bài 19. Giây, thế kỉ

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được: 1 phút = 60 giây; 1 giờ = 60 phút = 3 600 giây.
Vận dụng được cách đổi số đo thời gian hỗn hợp, ví dụ 2 phút 15 giây = 135 giây.
Nêu được: 1 thế kỉ = 100 năm; các năm từ 2001 đến 2100 thuộc thế kỉ XXI.
Xác định được năm thuộc thế kỉ nào; giải thích được vì sao năm 2000 thuộc thế kỉ XX còn năm 2001 thuộc thế kỉ XXI.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao năm tròn trăm thuộc thế kỉ kết thúc bằng năm đó, không thuộc thế kỉ tiếp theo.
Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng các số đo thời gian và tên thế kỉ bằng chữ số La Mã.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng trục thời gian, đồng hồ bấm giờ và bài tập tương tác trên học liệu số NeoEdu.
Giải quyết vấn đề toán học: tính được thời gian đọc sách bằng phút rồi đổi sang giây.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đổi đơn vị đo thời gian theo các bước đã học và tự kiểm tra kết quả bằng cách đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp đôi và nhóm để hoàn thành phiếu học tập, trình bày rõ cách làm bằng lời.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm cách tính thời gian đọc sách từ giờ bắt đầu và giờ kết thúc, rồi chuyển sang đơn vị giây.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực tham gia trò chơi và hoàn thành đủ các bài tập trong giờ.
Trách nhiệm: hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và tự kiểm tra kết quả của mình.
Trung thực: nói đúng kết quả mình tính được, không sao chép bài bạn khi làm bài tập đánh giá nhanh.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy tính, máy chiếu, bảng phụ.
Đồng hồ bấm giờ hoặc đồng hồ treo tường có kim giây.
Sơ đồ trục thời gian từ năm 1 đến năm 2100 vẽ sẵn trên bảng phụ.
Thẻ đáp án A, B, C, D và thẻ “Đúng”, “Sai” để HS giơ khi trả lời.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/math/bai-19-giay-the-ki.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm 4 HS).

2. Học sinh

Bảng con, bút dạ, khăn lau.
Vở ghi, bút chì, thước kẻ.
Phiếu học tập số 1 (theo nhóm).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ước lượng thời gian

Mục tiêu

Gợi nhớ khái niệm đo thời gian và tạo hứng thú vào bài bằng cách ước lượng các khoảng thời gian ngắn.

Nội dung

GV cho cả lớp đoán: 1 phút dài bằng bao nhiêu giây; chạy 60 m mất khoảng bao nhiêu giây. GV bấm đồng hồ để HS kiểm tra độ chính xác của ước lượng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 1 phút có 60 giây và biết dùng giây để đo các hoạt động ngắn như chạy 60 m.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV: “Các em đoán xem 1 phút dài bằng bao nhiêu giây? Thử hình dung chạy 60 m thì mất khoảng bao nhiêu giây?” GV bật đồng hồ bấm giờ, cho cả lớp cùng đếm nhẩm 10 giây.
Học sinh
HS lắng nghe, đếm nhẩm theo đồng hồ và giơ tay ước lượng.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao em chọn số đó?” Sau đó GV bấm đồng hồ đúng 60 giây để cả lớp kiểm chứng.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “1 phút là 60 giây ạ.” “Chạy 60 m khoảng 10 đến 15 giây ạ.” HS so sánh với đồng hồ và rút ra kết luận.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Đổi đơn vị giây, phút, giờ

Mục tiêu

Hình thành cách đổi giữa phút, giây và giờ, đặc biệt là cách đổi số đo hỗn hợp.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với ví dụ 2 phút 15 giây. Các em đổi từng phần rồi cộng lại, sau đó thảo luận cách đổi 1 giờ sang giây.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được: $2 \times 60 + 15 = 135$ giây; 1 giờ = 60 phút = 3 600 giây.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng: “2 phút 15 giây = ? giây”. GV hỏi: “Muốn đổi 2 phút ra giây, ta làm thế nào?”
Học sinh
HS suy nghĩ và chia sẻ với bạn cùng bàn. Dự kiến: “Lấy 2 nhân 60 được 120 giây.”
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi đổi từng phần rồi cộng: $120 + 15$ . GV gợi ý: “Muốn đổi 1 giờ sang giây, em cần đổi qua mấy bước?”
Học sinh
HS thảo luận và tính: $2 \times 60 + 15 = 135$ giây; $1 \times 60 \times 60 = 3\,600$ giây.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày cách làm trên bảng và cả lớp nhận xét.
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày: “Đổi 2 phút thành 120 giây, cộng thêm 15 giây được 135 giây.”
Giáo viên
GV chốt: 1 phút = 60 giây; 1 giờ = 60 phút = 3 600 giây. Khi đổi số đo hỗn hợp, ta đổi từng phần rồi cộng lại. GV ghi bảng phần ghi nhớ.
Học sinh
HS ghi vào vở và nhắc lại quy tắc đổi.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Thế kỉ và cách xác định năm thuộc thế kỉ nào

Mục tiêu

Hình thành khái niệm thế kỉ và cách xác định một năm thuộc thế kỉ nào.

Nội dung

Các nhóm 4 HS quan sát trục thời gian và hoàn thành Phiếu học tập số 1, sau đó nêu quy tắc xác định thế kỉ của một năm.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1. Kết luận: 1 thế kỉ = 100 năm; thế kỉ XX từ 1901 đến 2000; thế kỉ XXI từ 2001 đến 2100.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu trục thời gian, nêu câu hỏi: “1 thế kỉ dài bao nhiêu năm? Thế kỉ I bắt đầu từ năm nào và kết thúc năm nào?” GV phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm.
Học sinh
HS quan sát trục thời gian và nhận phiếu học tập.
Giáo viên
GV theo dõi các nhóm, gợi ý: “Năm 2000 có phải là năm đầu của thế kỉ nào không?”
Học sinh
Nhóm thảo luận, điền phiếu. Dự kiến: thế kỉ I từ năm 1 đến năm 100; thế kỉ II từ năm 101 đến năm 200; năm 2000 thuộc thế kỉ XX vì là năm cuối; năm 2001 thuộc thế kỉ XXI.
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày. GV hỏi thêm: “Năm 1945 thuộc thế kỉ nào?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Năm 1945 thuộc thế kỉ XX vì nằm trong khoảng từ 1901 đến 2000.”
Giáo viên
GV chốt: 1 thế kỉ = 100 năm. Năm tròn trăm thuộc thế kỉ kết thúc bằng năm đó. Nếu năm không tròn trăm thì lấy phần trăm nguyên cộng 1 để được số thế kỉ. GV ghi bảng tóm tắt.
Học sinh
HS ghi vào vở và nhận xét về cách xác định thế kỉ của năm 2000 và năm 2001.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập đổi đơn vị và xác định thế kỉ

Mục tiêu

Củng cố cách đổi đơn vị thời gian và xác định năm thuộc thế kỉ nào qua các bài tập nhanh.

Nội dung

Trò chơi “Giơ thẻ nhanh”: GV đọc đề, HS giơ bảng con hoặc thẻ đáp án. Sau đó HS làm bài tương tác trên NeoEdu để tự kiểm tra.
Đề bài:

Bài 1: 4 phút bằng bao nhiêu giây?
Bài 2: 2 phút 35 giây bằng bao nhiêu giây?
Bài 3: Năm 1945 thuộc thế kỉ nào? A. XX; B. XIX; C. XXI; D. XVIII
Bài 4: Nối năm với thế kỉ: 1800, 1801, 2001 với XVIII, XIX, XXI
Bài 5: 180 giây = ? phút; 3 thế kỉ = ? năm
Bài 6: Đúng hay sai: Năm 2000 là năm đầu thế kỉ XXI?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: 240 giây ( $4 \times 60 = 240$ ). Bài 2: 155 giây ( $2 \times 60 + 35 = 155$ ). Bài 3: A, thế kỉ XX. Bài 4: 1800 – XVIII; 1801 – XIX; 2001 – XXI. Bài 5: 3 phút; 300 năm. Bài 6: Sai, vì 2000 là năm cuối thế kỉ XX.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc lần lượt từng câu hỏi của bài 1, 2, 3, 6. HS giơ bảng con hoặc thẻ đáp án.
Học sinh
HS tính nhanh và giơ kết quả. Dự kiến: 240 giây; 155 giây; đáp án A; sai.
Giáo viên
GV hướng dẫn cả lớp làm bài 4 và 5 trên bảng con. Sau đó GV hướng dẫn HS vào trang bài học tương tác neoedu.vn/learn/4/math/bai-19-giay-the-ki để tự kiểm tra.
Học sinh
HS làm bài 4, 5 vào bảng con và sau đó làm bài tương tác trên thiết bị (theo nhóm) để kiểm tra kết quả.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc kết quả bài 4 và 5, cả lớp nhận xét. GV hỏi: “Vì sao 1801 thuộc thế kỉ XIX chứ không phải thế kỉ XVIII?”
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Thế kỉ XVIII kết thúc ở năm 1800, nên năm 1801 bắt đầu thế kỉ XIX.”
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh lỗi thường gặp: năm tròn trăm thuộc thế kỉ vừa kết thúc, không thuộc thế kỉ tiếp theo.
Học sinh
HS sửa lại bài nếu làm sai và ghi nhớ quy tắc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Tính thời gian buổi đọc sách

Mục tiêu

Vận dụng đổi đơn vị và tính thời gian trong tình huống thực tế của lớp học.

Nội dung

Buổi đọc sách bắt đầu lúc 8 giờ 15 phút và kết thúc lúc 8 giờ 40 phút. Tính thời gian đọc sách bằng phút, rồi đổi sang giây.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được: $40 - 15 = 25$ phút; $25 \times 60 = 1\,500$ giây. Đáp số: 25 phút, 1 500 giây.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống và hỏi: “Muốn tính thời gian đọc sách, em cần làm phép tính gì?”
Học sinh
HS suy nghĩ. Dự kiến: “Lấy giờ kết thúc trừ giờ bắt đầu, tức là 40 trừ 15.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm cá nhân rồi kiểm tra chéo với bạn cùng bàn.
Học sinh
HS tính: $40 - 15 = 25$ phút; $25 \times 60 = 1\,500$ giây. Các em đối chiếu kết quả với bạn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Thành viên: ……
Câu 1. Điền số thích hợp: 1 thế kỉ = ……… năm.
Câu 2. Hoàn thành bảng sau:

Thế kỉ I: từ năm ……… đến năm ………
Thế kỉ II: từ năm ……… đến năm ………
Thế kỉ XX: từ năm ……… đến năm ………
Thế kỉ XXI: từ năm ……… đến năm ………
Câu 3. Năm 2000 thuộc thế kỉ nào? Vì sao?
Câu 4. Năm 2001 thuộc thế kỉ nào? Vì sao?
Câu 5. Nêu quy tắc xác định một năm thuộc thế kỉ nào.

Hướng dẫn về nhà

Đổi các số đo sau: 3 phút = ……… giây; 5 phút 20 giây = ……… giây; 2 giờ = ……… giây.
Kể tên một năm thuộc thế kỉ XXI và một năm thuộc thế kỉ XX mà em biết; giải thích vì sao em xác định được như vậy.
Hỏi người thân về một sự kiện lịch sử gần đây (ví dụ năm sinh của ông bà), xác định năm đó thuộc thế kỉ nào và ghi vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.