Giáo án Toán 4
ToánLớp 4Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số

Giáo án Bài 13. Làm tròn số đến hàng trăm nghìn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách xác định hai số tròn trăm nghìn liền kề bao quanh một số cho trước, ví dụ 263 000 nằm giữa 200 000 và 300 000.
  • Giải thích được quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn: nhìn chữ số hàng chục nghìn, từ ≥5\geq 5 thì tăng chữ số hàng trăm nghìn thêm 1, dưới 5 thì giữ nguyên, các hàng sau đổi thành 0.
  • Vận dụng được quy tắc để làm tròn số đến hàng trăm nghìn, kể cả trường hợp số ở điểm giữa 250 000 và trường hợp số có nhiều chữ số 9.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao chỉ cần nhìn chữ số hàng chục nghìn để quyết định làm tròn lên hay giữ nguyên.
  • Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn số trên tia số có các mốc 200 000, 300 000, 400 000 để xác định số làm tròn.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS làm tròn các số trong bài tập và chọn đáp án đúng trong tình huống ước lượng lượt khách hội chợ.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc, viết và nói đúng các số có sáu chữ số khi làm tròn, trình bày được lập luận bằng lời.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng tia số, thẻ số và trang bài học số NeoEdu để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát tia số, tự đối chiếu kết quả làm tròn với quy tắc đã nêu và tự kiểm tra bài làm.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, giải thích được vì sao chọn số làm tròn đúng bằng câu nói rõ ràng, dùng đúng thuật ngữ “hàng trăm nghìn”, “hàng chục nghìn”.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng quy tắc làm tròn để ước lượng số lượt khách và sửa được lỗi suy luận trong tình huống của bạn An.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập luyện tập.
  • Trung thực: HS nhận xét đúng, sai trung thực về bài làm của bạn và tự sửa lỗi khi kiểm tra lại kết quả.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tia số phóng to ghi các mốc 0; 100 000; 200 000; 300 000; …; 1 000 000 (có thể vẽ trên bảng hoặc in khổ A3).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi quy tắc làm tròn và các bài tập 1–8.
  • Thẻ số ghi các số: 263 000; 346 218; 782 450; 250 000; 549 999; 550 000; 624 380; 649 999.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/math/bai-13-lam-tron-so-den-hang-tram-nghin (dùng để chiếu ví dụ và kiểm tra đáp án).

2. Học sinh

  • Sách Toán 4, vở ghi, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút viết bảng.
  • Phiếu học tập số 1 (đã in hoặc chép lên bảng phụ).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ôn lại cách đọc và so sánh số có sáu chữ số

Mục tiêu

Giúp HS nhớ lại cấu trúc hàng, lớp của số có sáu chữ số và biết xác định chữ số ở hàng chục nghìn, từ đó tạo tâm thế vào bài.

Nội dung

GV đưa ra số 263 000 và yêu cầu HS đọc số, nêu chữ số ở hàng trăm nghìn, hàng chục nghìn, hàng nghìn. Sau đó GV hỏi: Số 263 000 gần số tròn trăm nghìn nào hơn: 200 000 hay 300 000?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng số 263 000 (hai trăm sáu mươi ba nghìn), xác định được chữ số hàng chục nghìn là 6 và trả lời được số 263 000 gần 300 000 hơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết số 263 000 lên bảng và nói: Các em cùng đọc số này và cho biết chữ số hàng chục nghìn là chữ số nào.

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc to: hai trăm sáu mươi ba nghìn. HS chỉ chữ số 6 ở hàng chục nghìn.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: Số 263 000 nằm giữa hai số tròn trăm nghìn nào? Số nào gần hơn? Vì sao em biết?

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: 263 000 nằm giữa 200 000 và 300 000; số 263 000 gần 300 000 hơn vì 263 000 cách 300 000 là 37 000, cách 200 000 là 63 000.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS nêu ý kiến, khen ngợi cách so sánh bằng cách tính khoảng cách hoặc nhìn vị trí trên tia số.

    Học sinh

    HS nêu lại kết quả và lập luận trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV dẫn dắt: Hôm nay chúng ta học cách làm tròn số đến hàng trăm nghìn, tức là chọn số tròn trăm nghìn gần số đó nhất.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: Làm tròn số đến hàng trăm nghìn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Tìm hiểu quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn trên tia số

Mục tiêu

HS xác định được hai số tròn trăm nghìn liền kề bao quanh số cần làm tròn và nêu được quy tắc nhìn chữ số hàng chục nghìn.

Nội dung

HS hoạt động theo nhóm 4 bằng kĩ thuật khăn trải bàn. Nhiệm vụ: Đặt số 263 000 và 346 218 lên tia số; xác định hai số tròn trăm nghìn liền kề; chọn số làm tròn; rút ra quy tắc từ chữ số hàng chục nghìn. Các nhóm ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: 263 000 làm tròn thành 300 000 vì chữ số hàng chục nghìn là 6 (≥5\geq 5); 346 218 làm tròn thành 300 000 vì chữ số hàng chục nghìn là 4 (<5< 5). Nhóm nêu được quy tắc: nhìn chữ số ngay bên phải hàng trăm nghìn (hàng chục nghìn).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ. GV chiếu/treo tia số có các mốc 200 000, 300 000, 400 000.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công người ghi, người báo cáo, người kiểm tra trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các nhóm, gợi ý: Số 263 000 nằm giữa hai mốc nào? Số đó gần mốc nào hơn? Em nhìn chữ số nào để quyết định?

    Học sinh

    HS đặt số trên tia số, trả lời dự kiến: 263 000 nằm giữa 200 000 và 300 000, gần 300 000; nhìn chữ số 6 ở hàng chục nghìn vì 6 lớn hơn 5 nên làm tròn lên. Với 346 218, HS nhận thấy chữ số hàng chục nghìn là 4 nên giữ 300 000.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm trình bày trên tia số, các nhóm khác bổ sung và nhận xét.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác lắng nghe, góp ý và sửa phiếu nếu cần.

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: Để làm tròn số đến hàng trăm nghìn, ta nhìn chữ số hàng chục nghìn; từ 5 trở lên thì tăng chữ số hàng trăm nghìn thêm 1, dưới 5 thì giữ nguyên; các chữ số hàng chục nghìn trở xuống đổi thành 0.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở và nhắc lại theo GV.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 5 phút

Làm tròn số ở điểm giữa và số có nhiều chữ số 9

Mục tiêu

HS vận dụng đúng quy tắc trong các trường hợp đặc biệt: số đúng điểm giữa 250 000 và số có nhiều chữ số 9, không nhìn nhầm các chữ số ở hàng phía sau.

Nội dung

GV đưa ra hai trường hợp: làm tròn 250 000 và làm tròn 649 999 (tình huống bạn An). HS thảo luận theo cặp, giải thích cách làm bằng bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 250 000 làm tròn thành 300 000 vì chữ số hàng chục nghìn là 5 (đúng điểm giữa, quy ước làm tròn lên). 649 999 làm tròn thành 600 000 vì chữ số hàng chục nghìn là 4 (<5< 5), không dựa vào các chữ số 9 phía sau; sửa lại lập luận của An.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng: Làm tròn 250 000 đến hàng trăm nghìn. Bạn An nói 649 999 làm tròn được 700 000 vì có nhiều chữ số 9. Em đồng ý hay không? Hãy thảo luận với bạn cùng bàn.

    Học sinh

    HS quan sát đề, thảo luận theo cặp trong khoảng 2 phút.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỏi gợi mở: Số 250 000 có chữ số hàng chục nghìn là bao nhiêu? Khi bằng 5 thì làm tròn thế nào? Với 649 999, em phải nhìn chữ số nào?

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: 250 000 có chữ số hàng chục nghìn là 5 nên làm tròn lên 300 000. Với 649 999, em nhìn chữ số 4 ở hàng chục nghìn nên giữ 600 000, không nhìn các chữ số 9 ở cuối.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo, yêu cầu nêu rõ lí do sửa lỗi của An.

    Học sinh

    Các cặp trình bày, cả lớp nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: Chỉ nhìn chữ số hàng chục nghìn, không nhìn các chữ số phía sau; số đúng điểm giữa 250 000 được làm tròn lên 300 000.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 649 999 làm tròn thành 600 000; 250 000 làm tròn thành 300 000.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập làm tròn số đến hàng trăm nghìn

Mục tiêu

HS vận dụng quy tắc để làm tròn các số, nối số với kết quả, đúng sai và chọn đáp án.

Nội dung

HS làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 7 trong sách Toán 4 (theo thứ tự). GV chiếu đề, HS làm vào vở hoặc bảng con; kiểm tra đáp án bằng trang bài học NeoEdu.
Bài tập 1: Số 346 218 làm tròn đến hàng trăm nghìn được: A. 400 000; B. 350 000; C. 346 000; D. 300 000.
Bài tập 2: Làm tròn 782 450 đến hàng trăm nghìn.
Bài tập 3: Làm tròn 250 000 đến hàng trăm nghìn.
Bài tập 4: Nối số với kết quả làm tròn đến hàng trăm nghìn: 149 000; 351 000; 951 000 với 100 000; 400 000; 1 000 000.
Bài tập 5: Đúng hay sai? a) 549 999 làm tròn đến hàng trăm nghìn là 500 000; b) 550 000 làm tròn đến hàng trăm nghìn là 600 000; c) 280 000 làm tròn đến hàng trăm nghìn là 200 000.
Bài tập 7: Số nào làm tròn đến hàng trăm nghìn được 700 000? A. 640 000; B. 751 000; C. 800 001; D. 699 000.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: D (chữ số hàng chục nghìn là 4, giữ 300 000). Bài 2: 800 000 (chữ số hàng chục nghìn là 8). Bài 3: 300 000 (đúng điểm giữa, làm tròn lên). Bài 4: 149 000 – 100 000; 351 000 – 400 000; 951 000 – 1 000 000. Bài 5: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai, đúng là 300 000. Bài 7: D (699 000 làm tròn thành 700 000).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu lần lượt từng bài tập, nêu yêu cầu và nhắc HS nhìn chữ số hàng chục nghìn trước khi làm.

    Học sinh

    HS đọc đề, làm bài cá nhân vào vở hoặc bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỗ trợ HS còn lúng túng; với bài 5c hỏi: Chữ số hàng chục nghìn của 280 000 là bao nhiêu? Vậy làm tròn thành số nào?

    Học sinh

    HS làm bài; HS khá giúp bạn. Dự kiến HS trả lời bài 5c: chữ số hàng chục nghìn là 8 nên làm tròn thành 300 000, nên đáp án là Sai.

  3. Giáo viên

    GV gọi HS đưa bảng con giơ lên, chọn một số bài để cả lớp kiểm tra; dùng học liệu số NeoEdu để chiếu đáp án.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đối chiếu kết quả và sửa bài nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và chốt: Các lỗi thường gặp là nhìn nhầm chữ số hàng chục nghìn hoặc quên đổi các hàng sau thành 0.

    Học sinh

    HS rút kinh nghiệm và ghi lại lỗi đã mắc vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Ước lượng số lượt khách hội chợ

Mục tiêu

HS vận dụng làm tròn số vào tình huống thực tế để ước lượng số lượng, hiểu số làm tròn chỉ dùng để ước lượng.

Nội dung

GV nêu tình huống: Một hội chợ có 624 380 lượt khách. Hãy ước lượng đến hàng trăm nghìn có bao nhiêu lượt khách. HS trả lời và nêu lí do.

Sản phẩm dự kiến

Số lượt khách ước lượng đến hàng trăm nghìn là 600 000 lượt, vì chữ số hàng chục nghìn là 2 (<5< 5). HS nêu được: số làm tròn chỉ là ước lượng, không thay cho số chính xác 624 380.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc tình huống và đặt câu hỏi: Ban tổ chức muốn báo cáo nhanh cho báo chí, nên nói khoảng bao nhiêu lượt khách?

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và trả lời nhanh.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS nhìn chữ số hàng chục nghìn và so sánh với 5.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: Chữ số hàng chục nghìn là 2, nhỏ hơn 5 nên giữ 600 000; khoảng 600 000 lượt khách.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: Số 600 000 có phải là số lượt khách chính xác không? Vì sao báo cáo chính thức vẫn cần số 624 380?

    Học sinh

    HS trả lời: 600 000 chỉ là ước lượng; số chính xác là 624 380 nên dùng trong báo cáo chi tiết.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Làm tròn giúp ước lượng nhanh; khi cần chính xác thì dùng số đúng.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và nhắc lại quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Làm tròn các số sau đến hàng trăm nghìn và điền vào bảng.

  • Số 263 000: nằm giữa hai số tròn trăm nghìn nào? ……
  • Số 263 000 làm tròn thành: ……; chữ số hàng chục nghìn là ……; so với 5 thì ……
  • Số 346 218: chữ số hàng chục nghìn là ……; làm tròn thành: ……
  • Quy tắc của nhóm: Nhìn chữ số hàng ………; nếu từ 5 trở lên thì ………; nếu dưới 5 thì ………; các hàng sau đổi thành ………
  • Kiểm tra: Vì sao 250 000 làm tròn thành 300 000? ……

Hướng dẫn về nhà

  • Làm tròn các số sau đến hàng trăm nghìn: 127 500; 849 120; 975 300; 515 000. Ghi rõ chữ số hàng chục nghìn và lí do chọn kết quả.
  • Tìm trong sách báo, bảng thông tin hoặc hỏi người thân một số liệu có từ sáu chữ số (ví dụ số người, số lượt khách, số tiền). Làm tròn số đó đến hàng trăm nghìn và viết một câu giải thích vì sao số làm tròn chỉ dùng để ước lượng.
  • Ôn lại quy tắc làm tròn; có thể dùng bài tương tác trên trang bài học NeoEdu để tự kiểm tra kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.