Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Giáo án Bài 5. Ngày hội rừng xanh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài “Ngày hội rừng xanh”: khu rừng rộn ràng như ngày hội, muôn loài góp âm thanh và hoạt động.
  • Giải thích được nghĩa của các từ “rộn ràng”, “muôn thú” và vận dụng được nghĩa của từ để đặt câu đơn giản.
  • Trả lời được câu hỏi đọc hiểu bằng căn cứ lấy từ chi tiết trong văn bản, phân biệt được bản tóm lược với văn bản nguyên bản.
  • Viết đúng chính tả các cụm có iêu/ươu (diều, hươu) và ât/âc (đất, bậc) qua hoạt động nghe – viết đoạn văn mẫu.
  • Vận dụng được kiến thức về lợi ích của rừng và các việc làm bảo vệ rừng để trao đổi với bạn bằng câu nói rõ ràng, có lí do.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng dấu câu; tìm ý trong văn bản; nghe – viết đúng đoạn văn mẫu; nói rõ ý và nhắc lại ý chính của bạn.
  • Năng lực văn học: nhận ra các hình ảnh âm thanh, màu sắc (muôn loài, tiếng chim, hoa đỏ) và cách nói như người làm cho rừng gần gũi với trẻ nhỏ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trong văn bản, tự kiểm tra đáp án và sửa lỗi chính tả của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, nhóm để thống nhất ý kiến, lắng nghe bạn, không ngắt lời khi bạn đang nói.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS dựa vào chi tiết trong bài để giải thích lựa chọn của mình, biết nối các chi tiết để nêu ý nghĩa bài đọc.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nêu được ít nhất hai việc làm cụ thể của bản thân để bảo vệ rừng như không chặt cây, không để rác, không gây cháy.
  • Nhân ái: thể hiện tình yêu thiên nhiên, quan tâm đến các loài vật trong rừng, không bắt hoặc mua động vật hoang dã.
  • Trung thực: không thêm chi tiết không có trong bài khi kể lại; nhận xét đúng về bản tóm lược và văn bản nguyên bản.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ ghi văn bản “Ngày hội rừng xanh — bản tóm lược” và đoạn “Mùa hoa bên sân” (văn bản nguyên bản).
  • Thẻ từ ghi từ “rộn ràng”, “muôn thú” và nghĩa tương ứng để HS ghép thẻ.
  • Khăn trải bàn chia 3 ô: “Người, sự vật chính”, “Chi tiết”, “Điều tác giả muốn gợi”.
  • Tranh minh họa khu rừng, con chim, con hươu, cây gạo để gợi hình ảnh.
  • Bản ghi âm hoặc GV đọc mẫu các âm thanh của rừng (tiếng chim hót, tiếng suối chảy).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi HS).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-5-ngay-hoi-rung-xanh), dùng để kiểm tra nhanh bài tập 2, 3, 5, 6, 7 sau khi HS làm phiếu.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 2.
  • Vở ô li, bút chì, bút mực, bút màu.
  • Bảng con và bút dạ (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 do GV phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán âm thanh của rừng

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kích hoạt vốn hiểu biết của HS về âm thanh và sự sống trong rừng để dẫn vào bài đọc.

Nội dung

HS nghe âm thanh rừng do GV phát hoặc GV mô phỏng, đoán âm thanh đó là của con vật hay hiện tượng nào, rồi nêu cảm nhận ngắn về khu rừng.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi tên được ít nhất hai âm thanh của rừng và nói được một cảm nhận bằng một câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Các em nhắm mắt lại, lắng nghe và đoán xem đó là âm thanh gì trong rừng.” Sau đó GV phát âm thanh hoặc mô phỏng tiếng chim hót, tiếng suối chảy, tiếng ve kêu.

    Học sinh

    HS nhắm mắt, lắng nghe và giơ tay khi có ý đoán.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Em nghe thấy những âm thanh nào? Em đoán đó là con vật hay tiếng gì?”

    Học sinh

    HS trả lời, dự kiến: “Em nghe tiếng chim hót.” “Em nghe tiếng nước chảy.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi nghe những âm thanh ấy, em thấy khu rừng thế nào?” Sau đó GV nói: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài về một ngày hội trong rừng.”

    Học sinh

    HS trả lời, dự kiến: “Em thấy khu rừng rất vui, nhiều tiếng động.” HS nhắc lại tên bài: “Ngày hội rừng xanh.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu bài Ngày hội rừng xanh

Mục tiêu

HS đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài bằng cách tìm ý theo ba bước: người/sự vật chính, chi tiết trả lời, điều tác giả muốn gợi.

Nội dung

GV đọc mẫu bản tóm lược “Ngày hội rừng xanh”; HS đọc nhóm, đọc cặp. Nhóm 4 HS điền khăn trải bàn theo 3 ô. Sau đó HS tự kể lại nội dung bằng 2–3 câu và kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói hay không. GV làm mẫu ví dụ: “Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.”

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của mỗi nhóm có đủ 3 ô điền đúng; mỗi HS kể được 2–3 câu nội dung bài bằng lời của mình, không thêm điều bài không nói.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bản tóm lược, sau đó hướng dẫn 3 bước tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. GV phát khăn trải bàn cho nhóm và nêu nhiệm vụ: “Các nhóm đọc thầm, tìm chi tiết và điền vào ba ô.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bản tóm lược trên bảng phụ, nhận khăn trải bàn và thảo luận nhóm 4.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các nhóm, gợi ý: “Bài đọc nói về nơi nào? Có những ai trong bài?” và “Câu nào cho thấy khu rừng rộn ràng?”

    Học sinh

    HS đọc cặp rồi điền ý vào khăn. Dự kiến: ô 1 – khu rừng và muôn loài; ô 2 – “Khu rừng bừng dậy như một ngày hội”, “Các con vật … góp âm thanh”; ô 3 – “Bài thơ mời người đọc yêu vẻ đẹp đa dạng của rừng và giữ gìn nơi sống ấy.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày. GV hỏi thêm: “Vì sao em biết khu rừng rộn ràng? Em lấy căn cứ ở đâu?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày và chỉ đúng câu trong bài làm căn cứ. Dự kiến: “Vì bài có câu ‘Các con vật đánh thức, gọi mời và góp âm thanh’.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: khu rừng rộn ràng như ngày hội; muôn loài cùng tạo nên sức sống của rừng. GV yêu cầu HS kể lại 2–3 câu, rồi kiểm tra: “Câu kể có điều nào bài không nói không?”

    Học sinh

    HS kể lại nội dung bằng 2–3 câu. Dự kiến: “Bài kể khu rừng như một ngày hội. Các con vật cùng hót và gọi nhau. Bài nhắc em giữ gìn rừng.” HS tự kiểm tra và sửa câu nếu có chi tiết thêm.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc văn bản nguyên bản và giải nghĩa từ

Mục tiêu

HS đọc được văn bản nguyên bản “Mùa hoa bên sân”, giải thích nghĩa của từ “rộn ràng”, “muôn thú” và phân biệt bản tóm lược với nguyên bản.

Nội dung

HS đọc thầm đoạn văn “Mùa hoa bên sân”, tìm chi tiết về màu sắc và âm thanh. Cặp đôi ghép thẻ từ với nghĩa. HS nêu sự khác nhau giữa bản tóm lược và văn bản nguyên bản.

Sản phẩm dự kiến

Thẻ từ được ghép đúng: rộn ràng – có nhiều âm thanh, hoạt động vui; muôn thú – nhiều loài thú khác nhau. HS nêu được Duyên ghi màu hoa, Phát ghi âm thanh và giải thích được vì sao hai ghi chép ghép lại thì cảnh phong phú hơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ đoạn “Mùa hoa bên sân” và hỏi: “Bản tóm lược và văn bản này khác nhau thế nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời. Dự kiến: “Bản tóm lược là bản nhóm viết lại, còn đoạn này là văn bản nguyên bản.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS đọc thầm, sau đó cặp đôi tìm chi tiết màu sắc và âm thanh. GV đưa thẻ từ “rộn ràng”, “muôn thú” và yêu cầu ghép với nghĩa.

    Học sinh

    HS đọc thầm, tìm chi tiết: “hoa đỏ nổi trên các cành”, “chim tới ríu ran”. HS ghép thẻ theo cặp: rộn ràng – có nhiều âm thanh, hoạt động vui; muôn thú – nhiều loài thú khác nhau.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Duyên ghi gì? Phát ghi gì? Vì sao hai bạn ghép ghi chép lại thì cảnh phong phú hơn?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Duyên ghi màu hoa, Phát ghi âm thanh. Ghép lại thì có cả màu sắc và âm thanh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Từ rộn ràng nghĩa là có nhiều âm thanh, hoạt động vui; muôn thú nghĩa là nhiều loài thú khác nhau. Khi lắng nghe bạn, em có thể kể cảnh phong phú hơn.”

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa hai từ và đặt một câu có từ “rộn ràng” hoặc “muôn thú”. Dự kiến: “Sân trường rộn ràng tiếng cười.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện đọc hiểu và nối từ

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đọc hiểu để trả lời câu hỏi bằng căn cứ và nối được từ với nghĩa phù hợp.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 gồm các bài tập 2, 3, 5, 6, 7. HS làm cá nhân khoảng 5 phút, sau đó đổi bài với bạn cùng bàn để kiểm tra, rồi GV chữa chung. GV có thể dùng học liệu số NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành với đáp án: bài 2 – B (Rộn ràng, vui vẻ); bài 3 – rộn ràng nghĩa là có nhiều âm thanh, hoạt động vui; muôn thú nghĩa là nhiều loài thú khác nhau; bài 5 – âm thanh; bài 6 – C (có cả màu sắc và âm thanh); bài 7 – Lớp quan sát cây gạo → Hai bạn ghi bằng giác quan khác nhau → Hai bạn ghép ghi chép.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: “Các em đọc kĩ câu hỏi, tìm căn cứ trong bài trước khi chọn đáp án.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, nhắc HS chỉ chọn đáp án khi có căn cứ trong bài. GV hướng dẫn HS đổi phiếu với bạn cùng bàn để kiểm tra chéo.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, sau đó đổi phiếu và đối chiếu với bạn.

  3. Giáo viên

    GV chữa từng câu và hỏi: “Căn cứ nào cho em chọn đáp án này?”

    Học sinh

    HS trả lời, dự kiến: “Em chọn B vì câu ‘Khu rừng bừng dậy như một ngày hội’ cho thấy không khí vui.” “Em chọn C vì bài có màu sắc và âm thanh.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: trả lời phải dựa vào chi tiết trong bài, không đoán ngoài bài.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) vào phiếu và ghi một căn cứ đã dùng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Nghe – viết và luyện chính tả

Mục tiêu

HS nghe – viết đúng đoạn văn mẫu, phân biệt được iêu/ươu và ât/âc, và điền đúng từ vào chỗ trống.

Nội dung

GV đọc cả đoạn mẫu “Trước cổng nhà văn hoá có cây gạo già. Mùa xuân, hoa đỏ nổi trên các cành, chim tới ríu ran.” HS viết từng cụm, soát lại theo bản mẫu. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 2 gồm bài 8 và bài 9. Lưu ý: tên địa lí Việt Nam viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng đoạn mẫu, không sai chính tả trong các cụm đã luyện. Phiếu học tập số 2 có đáp án: bài 8 – Cánh diều bay; con hươu đi qua rừng; bài 9 – A (diều).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc cả đoạn mẫu hai lần; lần 2 đọc từng cụm ngắn để HS viết. GV nhắc: “Chú ý các tiếng dễ lẫn như ‘ríu’, ‘hoa’.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, viết vào vở từng cụm ngắn, sau đó che đoạn mẫu và viết lại.

  2. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo bản mẫu, hướng dẫn HS soát lỗi. Sau đó phát Phiếu học tập số 2 và yêu cầu HS làm bài 8, 9.

    Học sinh

    HS soát bài theo bản mẫu, sửa lỗi bằng bút khác màu. HS làm Phiếu học tập số 2.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc bài viết và đọc đáp án bài 8, bài 9. GV hỏi: “Vì sao em viết là diều chứ không phải dìu?”

    Học sinh

    HS đọc đáp án: “Cánh diều bay”, “con hươu đi qua rừng”. Dự kiến: “Em viết diều vì đây là từ có iêu, đúng nghĩa là con vật bay trên trời.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về lỗi chính tả thường gặp và nhắc: “Các em luyện iêu/ươu và ât/âc bằng cách đọc to từ trước khi viết.”

    Học sinh

    HS ghi vào vở một lỗi mình hay mắc và cách sửa.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 30 phút

Nói và nghe: Rừng

Mục tiêu

HS trao đổi được hai lợi ích của rừng và hai việc trẻ có thể làm để bảo vệ rừng; biết lắng nghe, nhắc lại ý chính và nêu lí do khi giải thích lựa chọn của mình.

Nội dung

Cặp đôi trao đổi về lợi ích của rừng (có cây, con vật, nguồn nước) và việc làm bảo vệ rừng (không chặt cây, không gây cháy, không mua động vật hoang dã, không để rác trong chuyến thăm). Người nói nêu hai lợi ích và hai việc làm, sau đó hỏi bạn giải thích một lựa chọn. Người nghe không ngắt lời, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được hai lợi ích của rừng và hai việc trẻ có thể làm, giải thích được một lựa chọn bằng lí do. Người lớn (GV) đánh giá theo thang 3 điểm: đúng nội dung yêu cầu (1); trình tự rõ, từ phù hợp (1); nói nghe được, biết lắng nghe và trả lời (1).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ và mẫu câu: “Em thấy rừng có … . Em có thể … để bảo vệ rừng. Vì sao bạn chọn việc này?” GV nhắc: “Không chỉ đọc khẩu hiệu, hãy giải thích lí do.”

    Học sinh

    HS ghi nhanh vào vở hai lợi ích và hai việc làm mình chọn.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi: một bạn nói, một bạn nghe, sau đó đổi vai. GV đi quan sát, nhắc HS không ngắt lời khi bạn đang nói.

    Học sinh

    HS nói và nghe theo cặp. Dự kiến: “Rừng có cây xanh và nguồn nước. Em sẽ không chặt cây vì cây giữ đất và cho bóng mát. Em không để rác trong rừng vì rác làm hại con vật.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình bày trước lớp và hỏi thêm: “Vì sao bạn chọn không mua động vật hoang dã?”

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày và trả lời. Dự kiến: “Vì con vật hoang dã cần sống trong rừng, bắt về nhà có thể làm chúng bị đau và mất nơi ở.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: rừng có cây, con vật, nguồn nước và nhiều mối liên hệ; bảo vệ rừng là trách nhiệm của mỗi người. GV nhắc HS phân biệt tóm lược với nguyên văn khi nói.

    Học sinh

    HS nhắc lại một việc làm bảo vệ rừng mình sẽ thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 2. Không khí ngày hội được gợi ra như thế nào?

  • A. Yên lặng và chờ đợi
  • B. Rộn ràng, vui vẻ
  • C. Vắng vẻ khi muôn thú đi xa

Bài 3. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • rộn ràng – có nhiều âm thanh, hoạt động vui
  • muôn thú – nhiều loài thú khác nhau

Bài 5. Phát ghi điều gì của cảnh?

  • A. Màu hoa
  • B. Âm thanh

Bài 6. Vì sao ghép hai ghi chép làm cảnh phong phú hơn?

  • A. Vì xoá hết chi tiết
  • B. Vì hai bạn ghi giống hệt
  • C. Có cả màu sắc và âm thanh

Bài 7. Xếp ba việc trong bài “Mùa hoa bên sân” theo đúng trình tự.

  • Hai bạn ghép ghi chép.
  • Lớp quan sát cây gạo.
  • Hai bạn ghi bằng giác quan khác nhau.

Đáp án tham khảo: Bài 2: B; Bài 3: rộn ràng nghĩa là có nhiều âm thanh, hoạt động vui; muôn thú nghĩa là nhiều loài thú khác nhau; Bài 5: B (âm thanh); Bài 6: C; Bài 7: Lớp quan sát cây gạo → Hai bạn ghi bằng giác quan khác nhau → Hai bạn ghép ghi chép.

Phiếu học tập số 2

Bài 8. Điền từ thích hợp vào chỗ trống.
Cánh ……… bay; con ……… đi qua rừng.

  • Gợi ý từ: diều, hươu

Bài 9. Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Cánh … bay.

  • A. diều
  • B. dươu

Đáp án tham khảo: Bài 8: Cánh diều bay; con hươu đi qua rừng. Bài 9: A (diều).

Hướng dẫn về nhà

  • Viết 2–3 câu kể cho người thân nghe về khu rừng trong bài “Ngày hội rừng xanh”, chỉ kể điều có trong bài, không thêm chi tiết mình tưởng tượng.
  • Ghi lại hai việc làm để bảo vệ rừng hoặc bảo vệ môi trường xung quanh em (ví dụ: không xả rác, không bẻ cành cây), rồi kể cho cả nhà nghe và hỏi người thân giải thích một lựa chọn của họ.
  • Luyện viết đoạn mẫu “Trước cổng nhà văn hoá có cây gạo già. Mùa xuân, hoa đỏ nổi trên các cành, chim tới ríu ran.” và tự soát lỗi chính tả, đặc biệt các từ có iêu/ươu và ât/âc.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.