Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 1. Những trải nghiệm thú vị

Giáo án Bài 7. Mùa hè lấp lánh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài Mùa hè lấp lánh: mùa hè giàu ánh sáng, nhịp sống, gợi tình yêu thiên nhiên và tuổi thơ.
  • Giải thích được nghĩa của từ lấp lánh và trong trẻo trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Tìm được chi tiết trong văn bản để trả lời câu hỏi và nêu căn cứ cho câu trả lời.
  • Kể được lại câu chuyện Chó đốm con và mặt trời theo trình tự quan sát – suy đoán – phát hiện, phân biệt được suy đoán của chó với điều quan sát.
  • Viết đúng chính tả các cụm từ có âm dễ lẫn ch/tr trong đoạn văn; phân biệt được chung và trung dựa trên nghĩa của từ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ ràng, ngắt nhịp đúng dấu câu; nghe và nói để kể lại câu chuyện Chó đốm con và mặt trời; nghe – viết đúng đoạn văn mẫu.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh ánh sáng, làn gió, ngày hè rộng và sự trong trẻo của mùa hè qua bài thơ và đoạn văn; hiểu được tình cảm của người viết dành cho thiên nhiên và tuổi thơ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự làm phiếu học tập và tự soát lỗi chính tả theo bản mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS luyện đọc và kể chuyện theo cặp, biết lắng nghe, không ngắt lời bạn, nhắc lại ý chính và đặt một câu hỏi sau lượt nói của bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận từ chi tiết trong bài để giải thích sự nhầm lẫn của chó đốm và chia sẻ kỉ niệm mùa hè của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết và hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập, soát lỗi chính tả kiên trì.
  • Trung thực: trả lời dựa trên căn cứ trong bài, không thêm chi tiết không có trong văn bản rồi nhận là có trong tác phẩm.
  • Nhân ái: biết lắng nghe và nhận xét bạn một cách tôn trọng, chia sẻ kỉ niệm đẹp của mùa hè với người thân.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bản đọc bài Mùa hè lấp lánh (bản tóm lược) và đoạn văn Chiếc hộp mùa hè in hoặc chiếu lên màn hình.
  • Tranh minh họa cảnh mặt trời mọc, lặn và chú chó đốm; tranh vườn, hộp giấy, bức tranh, tấm thiệp để minh họa câu chuyện.
  • Thẻ từ khóa ghi các bước: quan sát, suy đoán, phát hiện.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm và mỗi HS).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi hai từ lấp lánh, trong trẻo kèm nghĩa.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-7-mua-he-lap-lanh).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1.
  • Vở ô li, bút chì, bút mực, bút đỏ để soát lỗi.
  • Thẻ đánh dấu ý (giấy màu nhỏ) để ghi ý chính khi tìm ý.
  • Tranh vẽ hoặc ảnh về kỉ niệm mùa hè (nếu có) cho hoạt động vận dụng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 8 phút

Mùa hè của em

Mục tiêu

Gợi nhớ trải nghiệm mùa hè của HS, tạo hứng thú và dẫn dắt vào bài Mùa hè lấp lánh.

Nội dung

Trò chơi “Nói nhanh hình ảnh mùa hè”: GV đưa ra từ gợi ý (nắng, gió, bãi biển, diều, ao sen, tiếng ve). HS lần lượt nói một câu ngắn về điều các em thấy hoặc làm vào mùa hè.

Sản phẩm dự kiến

Từ 3 đến 4 hình ảnh mùa hè do HS nói ra; HS nắm được tên bài học và chủ điểm Những trải nghiệm thú vị.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh mùa hè lên bảng và nói: “Mùa hè có những hình ảnh gì khiến các em nhớ nhất? Chúng ta cùng chơi trò Nói nhanh hình ảnh mùa hè nhé.” GV nêu luật: mỗi HS nói một câu, không lặp lại ý của bạn.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe luật chơi và xác định nhiệm vụ.

  2. Giáo viên

    GV gọi 5 đến 6 HS lần lượt nói; khích lệ bằng câu hỏi: “Em đã làm gì khi nắng to?”.

    Học sinh

    HS nói một câu, ví dụ: “Em thả diều trên cánh đồng.” hoặc “Em tắm biển cùng bố mẹ.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét nhanh, khen những câu có hình ảnh cụ thể, sau đó chốt: “Mùa hè có nắng vàng, gió mát và nhiều trò chơi vui. Hôm nay, chúng ta sẽ đọc bài thơ về mùa hè lấp lánh.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học Mùa hè lấp lánh.

  4. Giáo viên

    GV ghi tựa bài lên bảng, khoanh tròn hai từ cần học là lấp lánh và trong trẻo.

    Học sinh

    HS mở sách hoặc nhìn bảng, ghi tựa bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 22 phút

Đọc thành tiếng và tìm ý chính

Mục tiêu

Đọc đúng, rõ, ngắt nhịp hợp lí; giải nghĩa từ; nêu được nội dung chính và cảm nhận hình ảnh mùa hè trong bài Mùa hè lấp lánh.

Nội dung

Đọc mẫu và luyện đọc bài Mùa hè lấp lánh (bản tóm lược). Giải nghĩa hai từ lấp lánh, trong trẻo. HS làm theo nhóm 4 trên khăn trải bàn, hoàn thành Phiếu học tập số 1 để tìm người/sự vật chính, chi tiết trả lời và điều tác giả muốn gợi.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh của nhóm; HS đọc đúng bài, nêu được nội dung chính và tự kể lại bài trong 2 đến 3 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, nhấn giọng ở các hình ảnh “giàu ánh sáng”, “vui tươi”, “rộng hơn”. Sau đó GV nêu câu hỏi: “Bài đọc gợi cho em cảm giác gì về mùa hè?” và “Từ lấp lánh có nghĩa là gì?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi trong sách. Dự kiến HS trả lời: “Bài đọc gợi cảm giác vui, sáng.” “Lấp lánh là có ánh sáng nhỏ liên tục loé lên.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách tìm ý: (1) xác định người hoặc vật chính; (2) tìm chi tiết trả lời câu hỏi; (3) nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Yêu cầu các nhóm trên khăn trải bàn hoàn thành Phiếu học tập số 1, mỗi HS viết ý của mình vào một ô, sau đó thống nhất ý nhóm. GV đi quanh lớp hỗ trợ nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân chi tiết, thảo luận nhóm và ghi ý. Dự kiến ý HS nêu: “Mặt trời, làn gió và trẻ em là hình ảnh chính.” “Bài gợi tình yêu thiên nhiên và tuổi thơ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; yêu cầu nhóm khác nhận xét: “Ý này có căn cứ ở đoạn nào trong bài?”. GV đọc cho cả lớp nghe đoạn “Ngày hè dường như rộng hơn để trẻ nhỏ vui chơi và khám phá.”

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc ý đã ghi; nhóm khác đối chiếu và góp ý, trả lời có căn cứ.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung bài và ghi lên bảng: “Những hình ảnh cụ thể tạo cảm giác vui, trong trẻo của ngày hè.” GV nhấn mạnh: chỉ kết luận từ điều đã đọc, không đoán thêm.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh câu ghi nhớ, tự kể lại nội dung bài trong 2 đến 3 câu rồi kiểm tra có thêm điều bài không nói không.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Kể chuyện Chó đốm con và mặt trời

Mục tiêu

Kể lại được câu chuyện theo trình tự quan sát – suy đoán – phát hiện; giải thích được sự nhầm lẫn của chó đốm bằng lời dễ hiểu; thực hành quy tắc nghe – nói.

Nội dung

GV kể tóm lược câu chuyện Chó đốm con và mặt trời bằng lời mới. HS làm việc theo cặp: một bạn kể, một bạn lắng nghe và đặt câu hỏi, sau đó đổi vai. Quy tắc: người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được 1 lượt đủ ba bước quan sát – suy đoán – phát hiện và giải thích được nhầm lẫn của chó đốm; người nghe nhắc lại được ý chính và đặt được một câu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể câu chuyện bằng tranh minh họa: chú chó đốm thấy mặt trời mọc ở phía đông và khuất về phía tây. Sau đó GV nêu câu hỏi: “Chó đốm đã quan sát thấy điều gì đầu tiên?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, trả lời: “Chó đốm thấy mặt trời xuất hiện ở phía đông và khuất ở phía tây.”

  2. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi gợi ý cho từng bước: “Chó đốm đoán điều gì?” (suy đoán); “Khi quay lại, chó đốm thấy gì?” (phát hiện). GV hướng dẫn cặp đôi luyện kể theo ba bước, nhắc: “Phân biệt điều chó đoán với điều chó thấy.”

    Học sinh

    HS trả lời: “Chó đốm đoán sáng sau mặt trời sẽ quay ra từ chỗ vừa khuất nên chờ ở phía tây.” “Khi quay lại, chó đốm thấy ánh sáng ở phía đông.” HS luyện kể theo cặp.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS kể trước lớp, các bạn khác nhận xét theo tiêu chí: đúng sự việc, trình tự rõ, nghe rõ và biết lắng nghe. GV hỏi thêm: “Vì sao chó đốm lại nhầm?”.

    Học sinh

    HS kể lại; bạn nhận xét; dự kiến HS trả lời: “Vì chó đốm nghĩ mặt trời quay về từ chỗ nó đã thấy khuất nên đợi ở đó.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: điều chó đốm đoán là suy đoán, điều chó đốm thấy là quan sát; khi kể cần nói rõ hai điều này. Nhắc HS đây là câu chuyện để hiểu hiện tượng, không phải dữ kiện để tin theo nhầm lẫn.

    Học sinh

    HS nhắc lại ba bước kể chuyện và quy tắc nghe – nói.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Đọc hiểu Chiếc hộp mùa hè

Mục tiêu

Đọc độc lập một văn bản mới, trả lời câu hỏi bằng căn cứ trong bài; nối từ với nghĩa đúng; sử dụng học liệu số để luyện tập.

Nội dung

HS đọc thầm đoạn văn Chiếc hộp mùa hè, làm Phiếu học tập số 2. Sau đó luyện tập trên trang bài học NeoEdu (bài tập tương tác) và kiểm tra chéo với bạn cùng bàn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn chỉnh; đáp án đúng: Bài 3 lấp lánh – có ánh sáng nhỏ liên tục loé lên; trong trẻo – sáng, rõ và gợi sự hồn nhiên. Bài 5: bức tranh. Bài 6: A. Sợ các vật nhỏ bị thất lạc. Bài 7: Vy xếp ba vật vào hộp → Vy chọn bức tranh → Vy tập kể trước gương.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: đọc thầm văn bản Chiếc hộp mùa hè, làm lần lượt các câu hỏi; khi trả lời phải chỉ ra chi tiết trong bài. GV mở trang bài học NeoEdu trên màn hình để HS tham khảo thêm.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm đoạn văn ít nhất hai lần và gạch chân các chi tiết liên quan.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi, hỗ trợ HS yếu. Hướng dẫn nhanh câu nối từ: “Lấp lánh” gắn với ánh sáng; “trong trẻo” gắn với sự sáng, rõ và hồn nhiên. Sau 10 phút, GV yêu cầu HS đổi phiếu với bạn cùng bàn để kiểm tra.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân; dự kiến HS trả lời câu 5: “Vy chọn bức tranh để kể chuyện.” câu 6: “Vì sợ các vật nhỏ bị thất lạc.” Sau đó HS đổi phiếu, đối chiếu đáp án.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc đáp án và căn cứ tìm được; chiếu đáp án lên màn hình để cả lớp đối chiếu. GV hỏi: “Em tìm căn cứ ở đoạn nào?”.

    Học sinh

    HS đọc câu trả lời và căn cứ, ví dụ: “Đoạn ‘Em định mang cả hộp tới lớp nhưng sợ các vật nhỏ bị thất lạc’ cho biết lí do.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: mọi câu trả lời phải dựa trên chi tiết trong bài; không thêm chi tiết tưởng tượng. Nhắc HS sửa phiếu bằng bút màu khác nếu có sai.

    Học sinh

    HS sửa phiếu, ghi đáp án đúng và căn cứ vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Nghe – viết và phân biệt chung, trung

Mục tiêu

Viết đúng chính tả đoạn văn mẫu; phân biệt được chung và trung dựa trên nghĩa của từ; soát lỗi và tự sửa.

Nội dung

GV đọc đoạn mẫu Trước ngày tựu trường... để không làm mất hứng thú. HS nghe, viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Luyện nhớ–viết: học một cụm ngắn, che đi, viết lại. Sau đó làm bài tập phân biệt chung – trung.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn chính tả HS viết đúng từ 90 đến 100 phần trăm các cụm từ; bài tập: (8) Sân chơi dùng chung; bạn ấy rất trung thực. (9) Đáp án A. chung.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu nghe – viết và nhắc: chú ý tên riêng Vy, các tiếng dễ lẫn ch/tr. GV đọc cả đoạn một lượt cho HS nghe.

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở vở, ghi tựa Mùa hè lấp lánh và chuẩn bị bút.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng cụm ngắn (khoảng 8 đến 10 tiếng), đọc chậm, rõ; sau mỗi cụm, GV đọc lại một lần. Sau khi viết xong đoạn, GV đọc lại toàn bài để HS soát. Với nhớ–viết, GV chiếu cụm “bức tranh vườn và tấm thiệp bạn tặng”, cho HS nhìn 10 giây, che lại rồi viết.

    Học sinh

    HS viết vào vở; dự kiến các từ dễ sai: tựu trường, tranh, thất lạc, trung thực. HS soát lỗi bằng bút đỏ.

  3. Giáo viên

    GV chiếu bài 8 và bài 9 lên màn hình. Mời HS điền và giải thích: “Vì sao từ này là chung chứ không phải trung?” (chung nghĩa là cùng nhau, cùng thuộc).

    Học sinh

    HS điền vào chỗ trống: bài 8 “chung”, “trung”; bài 9 chọn A. chung và giải thích nghĩa.

  4. Giáo viên

    GV chốt: chung là cùng nhau, cùng thuộc; trung là ở giữa hoặc thành tố trong trung tâm, trung thực. Xét nghĩa cả từ, không chỉ nghe âm gần nhau.

    Học sinh

    HS ghi nhớ cách phân biệt và sửa lỗi trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể cho người thân nghe về kỉ niệm mùa hè

Mục tiêu

Vận dụng cách kể theo trình tự và cách dùng từ đã học để chia sẻ một kỉ niệm mùa hè của bản thân; hình thành tình yêu thiên nhiên và tuổi thơ.

Nội dung

HS nói 3 đến 4 câu về một kỉ niệm mùa hè đáng nhớ, dùng ít nhất một trong hai từ lấp lánh hoặc trong trẻo. Về nhà, HS kể lại cho người thân nghe và nhờ người thân nhận xét.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 3 đến 4 câu về kỉ niệm mùa hè; về nhà kể được cho người thân nghe và ghi được một nhận xét của người thân vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Các em hãy kể cho bạn nghe một kỉ niệm mùa hè, dùng từ lấp lánh hoặc trong trẻo.” GV làm mẫu một câu.

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và chọn một kỉ niệm để kể.

  2. Giáo viên

    GV cho HS chia sẻ theo cặp; sau đó mời 3 HS kể trước lớp. Khuyến khích các em nói về hình ảnh cụ thể như nắng, gió, bãi biển, ao sen.

    Học sinh

    HS chia sẻ; dự kiến câu nói: “Mùa hè năm ngoái, em đi biển, nước biển lấp lánh dưới nắng.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét ngắn về nội dung, cách dùng từ và sự lắng nghe của bạn; giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận xét bạn bằng một câu khen hoặc góp ý.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: mùa hè là thời gian để vui chơi và khám phá; hãy trân trọng những kỉ niệm đẹp.

    Học sinh

    HS nhắc lại một điều các em học được từ bài và ghi vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Tìm ý bài Mùa hè lấp lánh (làm theo nhóm 4).

  • Câu 1: Người hoặc vật chính trong bài là gì?
  • Câu 2: Chi tiết nào cho thấy mùa hè có nhiều ánh sáng và nhịp sống?
  • Câu 3: Chi tiết nào cho thấy ngày hè rộng hơn đối với trẻ nhỏ?
  • Câu 4: Bài gợi cho người đọc tình cảm gì?
  • Câu 5: Viết căn cứ (cụm từ hoặc câu trong bài) cho mỗi ý trên.
  • Câu 6: Nối từ với nghĩa: lấp lánh – trong trẻo (nghĩa đúng ghi trong sách hoặc bảng phụ).

Phiếu học tập số 2

Đọc thầm bài Chiếc hộp mùa hè, làm bài cá nhân.

  • Câu 1: Từ lấp lánh có nghĩa là gì? Từ trong trẻo có nghĩa là gì? (nối từ với nghĩa phù hợp)
  • Câu 2: Vy chọn mang vật gì để kể chuyện?
  • Câu 3: Vì sao Vy không mang cả hộp?
    A. Sợ các vật nhỏ bị thất lạc
    B. Vì chỉ muốn kể về một người bạn
    C. Vì nghĩ phải mang mọi kỉ niệm thật xa
  • Câu 4: Xếp ba việc theo đúng trình tự:
    • Vy tập kể trước gương.
    • Vy xếp ba vật vào hộp.
    • Vy chọn bức tranh.

Hướng dẫn về nhà

  • Kể lại cho người thân nghe câu chuyện Chó đốm con và mặt trời theo ba bước: quan sát – suy đoán – phát hiện; nhờ người thân nhận xét và ghi một nhận xét vào vở.
  • Viết 3 đến 4 câu về một kỉ niệm mùa hè, dùng ít nhất một trong hai từ lấp lánh hoặc trong trẻo; chú ý phân biệt chung và trung khi viết.
  • Luyện đọc lại bài Mùa hè lấp lánh và bài Chiếc hộp mùa hè, tự kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không; có thể làm thêm bài tương tác trên trang NeoEdu.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.