Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 1. Những trải nghiệm thú vị

Giáo án Bài 1. Ngày gặp lại

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (120 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, rõ ràng, ngắt nghỉ hợp lí văn bản “Ngày gặp lại”; nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài.
  • Giải thích được nghĩa của hai từ “trải nghiệm” và “hào hứng” trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Trả lời được câu hỏi về văn bản nguyên bản “Cuốn sổ ngày hè” bằng căn cứ là chi tiết có trong bài.
  • Kể được một kỉ niệm hè theo ba chặng: trước việc, việc chính, điều em cảm nhận.
  • Nêu được cách viết âm /k/ bằng c hoặc k, viết đúng chính tả đoạn “Em yêu mùa hè”.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc thành tiếng và đọc hiểu văn bản; nói và nghe kể một kỉ niệm mùa hè theo trình tự rõ ràng; nghe – viết đúng chính tả một đoạn văn ngắn.
  • Năng lực văn học: nhận ra mỗi nhân vật có trải nghiệm riêng, cảm nhận được niềm vui khi gặp lại bạn và chia sẻ kỉ niệm; hiểu thông điệp mỗi trải nghiệm riêng đều đáng trân trọng.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc lại đoạn văn, tự kiểm tra câu trả lời của mình bằng cách tìm chi tiết trong bài và soát lỗi chính tả khi viết.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi khi trả lời câu hỏi và kể kỉ niệm; biết lắng nghe, không ngắt lời bạn, nhắc lại ý chính và hỏi thêm một điều.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm ý trả lời từ chi tiết trong bài, chọn chi tiết kể về kỉ niệm hè của riêng mình và liên hệ với trải nghiệm của bản thân.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nghe bạn trình bày, không ngắt lời và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập của nhóm, cặp.
  • Nhân ái: biết trân trọng trải nghiệm riêng của bạn bè và lắng nghe để bạn bè hiểu mình.
  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện nói và viết đúng chính tả; hoàn thành bài tập về nhà ghi lại một kỉ niệm hè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh hoạ cảnh hè (ông bà, vườn rau, cây cối, bạn bè đi chơi) để khởi động.
  • Bảng phụ ghi văn bản “Ngày gặp lại” (bản tóm lược), đoạn “Cuốn sổ ngày hè” và đoạn mẫu nghe – viết.
  • Bảng ghi ba chặng kể chuyện: trước việc – việc chính – điều em cảm nhận.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-1-ngay-gap-lai (dùng để chiếu bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1.
  • Vở ghi, bút chì, bút mực, vở bài tập.
  • Bút màu để gạch chân chi tiết trong bài đọc.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Chia sẻ về mùa hè đã qua

Mục tiêu

Huy động vốn sống và tạo hứng thú để HS bước vào bài đọc về những kỉ niệm mùa hè.

Nội dung

GV treo tranh cảnh hè và đặt câu hỏi gợi mở. HS chia sẻ nhanh với bạn bên cạnh về một điều đã làm trong hè.

Sản phẩm dự kiến

Vài HS kể được một việc đã làm trong hè; cả lớp nắm được chủ đề “kỉ niệm mùa hè” của bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Treo tranh cảnh hè lên bảng, hỏi: “Các em nhìn thấy gì trong tranh? Mùa hè của em thường làm những việc gì?”

    Học sinh

    Quan sát tranh, suy nghĩ và trả lời vào vở nháp vài từ khoá (ví dụ: về quê, tắm biển, tưới rau).

  2. Giáo viên

    Tổ chức cho HS trao đổi theo cặp đôi trong 2 phút; quan sát, hỗ trợ các cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    Chia sẻ với bạn bên cạnh. Dự kiến: “Hè năm ngoái em về quê thăm ông bà.” / “Em học bơi ở bể bơi.”

  3. Giáo viên

    Mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp; khen ngợi những chia sẻ rõ ý.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi kể trước lớp; các bạn khác lắng nghe, nhận xét ngắn.

  4. Giáo viên

    Nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc bài Ngày gặp lại, về hai bạn cùng kể chuyện hè sau khi gặp lại nhau.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    Nhắc lại tên bài “Ngày gặp lại” và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc và tìm hiểu bài “Ngày gặp lại”

Mục tiêu

HS đọc thành tiếng đúng, rõ; nêu được nội dung và chi tiết chính của bài; giải nghĩa được từ “trải nghiệm”, “hào hứng”; biết cách tìm ý bằng căn cứ trong bài.

Nội dung

Đọc văn bản “Ngày gặp lại” (bản tóm lược do nhóm biên soạn). Thực hiện ba bước tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được nội dung bài và giải thích được hai từ “trải nghiệm”, “hào hứng”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc mẫu toàn bài 1 lần; hướng dẫn cách đọc: đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu, phân biệt giọng khi có lời người nói nhưng không hét. Giới thiệu ba bước tìm ý. Phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    Lắng nghe, đọc thầm theo; ghi nhớ ba bước tìm ý.

  2. Giáo viên

    Tổ chức đọc nối tiếp từng câu trong nhóm bốn; sau đó hướng dẫn cặp đôi làm Phiếu số 1. Đi quanh lớp, gợi ý: “Bài nói về ai? Chi nhớ quãng thời gian nào?”

    Học sinh

    Đọc nối tiếp, gạch chân chi tiết trả lời; cặp đôi thảo luận và điền Phiếu. Dự kiến: Chi và Sơn gặp nhau khi năm học sắp bắt đầu; Sơn nhớ những ngày ở cùng ông bà; Chi nhớ quãng thời gian bố giúp mình tập xe đạp.

  3. Giáo viên

    Mời 2 cặp trình bày câu trả lời; yêu cầu HS nói rõ căn cứ là câu nào trong bài. Hỏi: “Từ trải nghiệm nghĩa là gì? Em tìm được trong bài câu nào có từ hào hứng?”

    Học sinh

    Trình bày câu trả lời kèm căn cứ. Dự kiến: trải nghiệm là điều bản thân đã tham gia và cảm nhận; hào hứng là vui và muốn tham gia ngay; “... làm cuộc trò chuyện thêm hào hứng”.

  4. Giáo viên

    Chốt nội dung: mỗi bạn có trải nghiệm riêng, lắng nghe giúp bạn bè hiểu nhau; kỉ niệm hè vẫn có thể tiếp tục trong câu chuyện ở lớp. Nhắc HS: đây là bản tóm lược, không phải nguyên văn tác phẩm.

    Học sinh

    Nhắc lại nội dung bài bằng 2 – 3 câu của mình, rồi kiểm tra xem có thêm điều bài không nói không.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Đọc hiểu văn bản “Cuốn sổ ngày hè”

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản nguyên bản, trả lời câu hỏi bằng căn cứ là chi tiết trong bài và sắp xếp đúng trình tự các việc.

Nội dung

Đọc thầm đoạn “Cuốn sổ ngày hè” (văn bản mới của nhóm biên soạn). Trả lời các câu hỏi về bà, về lí do Hà giữ cuốn sổ, về trình tự các việc trong bài.

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời đúng các câu hỏi: Hà nhờ bà ghi tên ba loại cây; Hà giữ sổ để nhớ và chia sẻ những trải nghiệm; trình tự đúng là Hà dán chiếc lá vào sổ → Hà nhờ bà ghi tên cây → Hà muốn kể chuyện ở lớp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Chiếu hoặc ghi đoạn “Cuốn sổ ngày hè” lên bảng. Nêu yêu cầu: đọc thầm 1 lần, gạch chân chi tiết trả lời câu hỏi; không đoán ngoài bài.

    Học sinh

    Đọc thầm, gạch chân các chi tiết liên quan đến cuốn sổ, bà và các việc Hà làm.

  2. Giáo viên

    Yêu cầu HS làm việc cá nhân rồi đối chiếu với bạn cùng bàn. Gợi ý: “Hà nhờ ai ghi tên cây? Vì sao Hà giữ cuốn sổ?”

    Học sinh

    Trả lời vào vở. Dự kiến: Hà nhờ bà ghi tên ba loại cây; Hà giữ sổ để nhớ và chia sẻ trải nghiệm.

  3. Giáo viên

    Mời HS đọc câu trả lời và chỉ ra căn cứ; hướng dẫn sắp xếp trình tự ba việc: “Việc nào xảy ra trước, việc nào sau?”

    Học sinh

    Đọc câu trả lời kèm căn cứ; sắp xếp trình tự: Hà dán chiếc lá vào sổ → Hà nhờ bà ghi tên cây → Hà muốn kể chuyện ở lớp.

  4. Giáo viên

    Nhận xét, chốt: trả lời phải dựa vào chi tiết có trong bài, không thêm điều mình tưởng tượng.

    Học sinh

    Nhắc lại cách trả lời câu hỏi đọc hiểu bằng căn cứ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nói và nghe: Mùa hè của em

Mục tiêu

HS kể được một kỉ niệm hè theo ba chặng; biết lắng nghe, nhắc lại chi tiết và hỏi thêm một câu.

Nội dung

Kể một kỉ niệm hè theo ba chặng: trước việc (thời gian, nơi, người cùng tham gia), việc chính (điều xảy ra), điều em cảm nhận (điều học được, cảm xúc). Người nghe nhắc lại một chi tiết và hỏi thêm một câu. Tham khảo ví dụ nguyên bản: “Hè rồi, em giúp bà tưới rau. Ban đầu em tưới quá mạnh, sau đó bà chỉ cách để vòi nhẹ. Em vui khi thấy luống rau không bị dập.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được một kỉ niệm hè theo ba chặng; người nghe nhắc lại được một chi tiết và đặt được một câu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc ví dụ mẫu, chỉ vào bảng ba chặng và giải thích: “Chặng 1 nói khi nào, ở đâu, ai cùng em; chặng 2 kể việc gì đã xảy ra; chặng 3 nói em cảm thấy thế nào, học được gì.”

    Học sinh

    Lắng nghe; xác định ba chặng trong ví dụ mẫu.

  2. Giáo viên

    Tổ chức cặp đôi: một bạn kể, một bạn nghe; sau đó đổi vai. Nhắc quy tắc: người nghe không ngắt lời, sau khi nghe nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

    Học sinh

    Lần lượt kể và nghe. Dự kiến: “Hè năm ngoái em cùng mẹ đi thăm ông ở quê. Em học cách gieo hạt đậu. Em thấy vui vì hạt nảy mầm.” Người nghe hỏi: “Hạt đậu nảy mầm sau mấy ngày?”

  3. Giáo viên

    Mời 2 – 3 HS kể trước lớp; yêu cầu người nghe nhắc lại một chi tiết. Đánh giá theo ba tiêu chí: đúng nội dung yêu cầu, trình tự rõ, nói rõ ràng và biết lắng nghe.

    Học sinh

    Kể trước lớp; người nghe nhắc lại một chi tiết và hỏi thêm một câu.

  4. Giáo viên

    Nhận xét, chốt: khi nói về kỉ niệm, cần kể đúng việc đã làm; khi nghe, cần lắng nghe và hỏi lại để hiểu bạn.

    Học sinh

    Ghi nhớ cấu trúc ba chặng để sử dụng khi kể chuyện.

Hoạt động 2.4: Khám phá · 15 phút

Nghe – viết: Em yêu mùa hè

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả đoạn văn; nêu được quy tắc viết âm /k/ bằng c hoặc k.

Nội dung

Quy tắc: âm /k/ viết k trước e, ê, i; thường viết c trước a, o, ô, ơ, u, ư. Đọc cả tiếng để biết nguyên âm sau phụ âm đầu. Nghe – viết đoạn mẫu nguyên bản: “Sáng thứ bảy, Hà mở cuốn sổ nhỏ đã mang theo khi về quê. Bạn dán vào đó một chiếc lá khô, bên dưới ghi ngày cùng ông đi thăm vườn.” Viết theo cụm, sau đó soát lại theo bản mẫu.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng chính tả đoạn mẫu; nêu được quy tắc viết c, k; tự soát và sửa được lỗi của mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc cả đoạn 2 lần; nêu lưu ý tên riêng (Hà, Sáng thứ bảy) và các tiếng dễ lẫn (cuốn, chiếc, cùng). Viết lên bảng quy tắc c/k.

    Học sinh

    Lắng nghe, đọc thầm; nêu quy tắc viết c, k.

  2. Giáo viên

    Đọc từng cụm ngắn (mỗi cụm 4 – 6 tiếng), HS viết; sau đó che bảng và cho HS viết lại cụm vừa học (nhớ – viết). Quan sát và hỗ trợ HS yếu.

    Học sinh

    Viết từng cụm vào vở; che bảng và viết lại. Dự kiến: HS viết đúng “chiếc lá khô”, “cuốn sổ nhỏ”; có thể gặp lỗi “chiếc” viết thành “chiết”.

  3. Giáo viên

    Chiếu đoạn mẫu, yêu cầu HS đổi vở soát lỗi theo bản mẫu; hỏi: “Từ nào viết với k? Từ nào viết với c? Vì sao?”

    Học sinh

    Đổi vở soát lỗi; trả lời: viết k trước e, ê, i (ví dụ: chiếc kéo, kể); viết c trước a, o, u (ví dụ: cánh diều, cuốn sổ).

  4. Giáo viên

    Chốt quy tắc và nhấn mạnh việc đọc cả tiếng để chọn đúng c hoặc k.

    Học sinh

    Nhắc lại quy tắc viết c, k.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập đọc hiểu và chính tả

Mục tiêu

Củng cố nghĩa từ, đọc hiểu bằng căn cứ và quy tắc viết c, k.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 2 theo cặp đôi, sau đó đối chiếu đáp án. Có thể chiếu bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu để HS tự kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành với đáp án: 1) Trải nghiệm nghĩa là điều bản thân đã tham gia và cảm nhận; hào hứng nghĩa là vui và muốn tham gia ngay. 2) Hà nhờ bà ghi tên ba loại cây. 3) Đáp án A: để nhớ và chia sẻ những trải nghiệm. 4) Trình tự: Hà dán chiếc lá vào sổ → Hà nhờ bà ghi tên cây → Hà muốn kể chuyện ở lớp. 5) cánh diều, chiếc kéo: c, k (Đáp án A: c). 6) Nói và nghe: người lớn chấm 3 điểm (đúng nội dung; trình tự rõ, từ phù hợp; nói nghe được, biết lắng nghe và trả lời).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Phát Phiếu học tập số 2; nêu yêu cầu: đọc kĩ, tìm căn cứ trong bài trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    Nhận phiếu, đọc đề và xác định yêu cầu.

  2. Giáo viên

    Cho cặp đôi làm bài; đi quanh lớp kiểm tra. Gợi ý HS nối từ: “Tìm trong bài câu có từ trải nghiệm, từ hào hứng.”

    Học sinh

    Làm bài theo cặp. Dự kiến: HS nối trải nghiệm với điều bản thân đã tham gia và cảm nhận; hào hứng với vui và muốn tham gia ngay.

  3. Giáo viên

    Gọi các cặp báo đáp án, nêu căn cứ; chiếu đáp án để HS đối chiếu và sửa lỗi.

    Học sinh

    Báo đáp án, nêu căn cứ; đối chiếu và sửa bài của mình.

  4. Giáo viên

    Nhận xét kết quả; nhấn mạnh: đọc hiểu cần căn cứ trong bài; chính tả cần đọc cả tiếng để chọn c hoặc k.

    Học sinh

    Ghi nhớ hai điều cần lưu ý trong bài luyện tập.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể cho bạn nghe kỉ niệm hè của em

Mục tiêu

HS vận dụng cách kể ba chặng vào thực tế, chia sẻ kỉ niệm hè của chính mình và biết trân trọng trải nghiệm của bạn.

Nội dung

Trò chơi “Mảnh ghép kỉ niệm”: mỗi HS chọn một kỉ niệm hè của mình, kể nhanh theo ba chặng với 3 bạn khác trong nhóm (mỗi nhóm 4 HS). Các bạn nghe, nhắc lại một chi tiết và hỏi thêm một câu. Sau đó, cả lớp bình chọn bạn kể hay nhất theo tiêu chí rõ ràng, đủ ba chặng.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được ít nhất một kỉ niệm hè theo ba chặng trong nhóm; biết nhắc lại chi tiết và đặt câu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Chia lớp thành nhóm 4 HS. Nêu luật chơi và tiêu chí chọn bạn kể hay: đủ ba chặng, rõ ràng, người nghe có phản hồi.

    Học sinh

    Nhận nhiệm vụ, chọn một kỉ niệm hè và suy nghĩ 1 phút.

  2. Giáo viên

    Điều hành cho các nhóm luân phiên kể; theo dõi, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn.

    Học sinh

    Lần lượt kể theo ba chặng; người nghe nhắc lại chi tiết và hỏi thêm một câu. Dự kiến: “Em và bố cùng nấu bữa cơm; em học cách rửa rau; em thấy tự hào vì giúp được bố.”

  3. Giáo viên

    Mời 1 – 2 HS tiêu biểu kể trước lớp; cùng cả lớp nhận xét theo tiêu chí.

    Học sinh

    Kể trước lớp; cả lớp nhận xét và bình chọn.

  4. Giáo viên

    Chốt: mỗi trải nghiệm riêng đều đáng trân trọng; lắng nghe giúp bạn bè hiểu nhau. Giao bài tập về nhà.

    Học sinh

    Đọc to câu ghi nhớ: “Mỗi trải nghiệm riêng đều đáng trân trọng; lắng nghe giúp bạn bè hiểu nhau.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Ngày gặp lại” và trả lời các câu hỏi, ghi căn cứ là câu trong bài.

  • Câu 1: Chi và Sơn gặp nhau khi nào?
  • Câu 2: Sơn mang về nhiều kỉ niệm từ những ngày ở cùng ai?
  • Câu 3: Chi nhớ quãng thời gian nào? Ai giúp Chi?
  • Câu 4: Những việc mỗi bạn đã trải qua có giống nhau không? Điều gì làm cuộc trò chuyện thêm hào hứng?
  • Câu 5: Giải nghĩa từ “trải nghiệm”: ……………………………
  • Câu 6: Giải nghĩa từ “hào hứng”: ……………………………
  • Câu 7: Nội dung chính của bài là gì? Viết 2 – 3 câu.

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Cuốn sổ ngày hè” và làm bài.

  • Câu 1: Nối từ với nghĩa phù hợp. (a) trải nghiệm; (b) hào hứng. Nghĩa: vui và muốn tham gia ngay; điều bản thân đã tham gia và cảm nhận.
  • Câu 2: Hà nhờ ai ghi tên ba loại cây? A. Ông; B. Bà; C. Bố.
  • Câu 3: Vì sao Hà giữ cuốn sổ? A. Để nhớ và chia sẻ những trải nghiệm; B. Để không bao giờ đọc lại; C. Để thay sách học ở trường.
  • Câu 4: Sắp xếp các việc theo đúng trình tự: (1) Hà muốn kể chuyện ở lớp. (2) Hà nhờ bà ghi tên cây. (3) Hà dán chiếc lá vào sổ.
  • Câu 5: Điền c hoặc k: …ánh diều; chiếc …éo.
  • Câu 6: Chọn đáp án đúng: …ánh diều. A. c; B. k.
  • Câu 7: Nói và nghe: kể một kỉ niệm hè theo ba chặng (trước việc, việc chính, điều em cảm nhận); người nghe nhắc lại một chi tiết và hỏi thêm một câu.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết 3 – 5 câu ghi lại một kỉ niệm hè của em vào vở, theo ba chặng: trước việc, việc chính, điều em cảm nhận.
  • Kể lại kỉ niệm đó cho người thân nghe, nhờ người thân nhắc lại một chi tiết và hỏi thêm một câu.
  • Luyện viết lại đoạn mẫu “Sáng thứ bảy, Hà mở cuốn sổ nhỏ đã mang theo khi về quê.” để chú ý các từ viết với c, k.
  • Đọc lại bài “Ngày gặp lại” ba lần; tự kể nội dung bài bằng 2 – 3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều bài không nói không.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.