Giáo án Bài 80. Ôn tập bảng số liệu, khả năng xảy ra của một sự kiện

Gợi nhớ các từ chắc chắn, có thể, không thể và tạo tình huống để HS vào bài.

GV cho HS quan sát một túi chỉ có bi đỏ và đặt câu hỏi: Lấy một viên bi, có chắc chắn được bi đỏ không? Có được bi xanh không? Mỗi HS chọn một từ trong ba từ rồi giơ thẻ hoặc viết vào bảng con.

Bảng con ghi lựa chọn của HS kèm một câu giải thích ngắn: Chắc chắn đỏ vì trong túi chỉ có bi đỏ; không thể xanh vì trong túi không có bi xanh.

HS nắm được cách thu thập, phân loại, ghi bảng số liệu và đọc bảng để trả lời câu hỏi về số lượng.

Tiết 1. GV nhắc lại: thu thập số liệu là tìm và ghi thông tin theo một câu hỏi rõ ràng; phân loại là xếp đối tượng vào các nhóm, mỗi đối tượng ghi đúng một nhóm. Nhóm cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1 dựa trên bảng minh hoạ về số sách góp của ba tổ. HS đọc theo cột để ghép đúng tổ và số sách, tìm nhiều nhất bằng so sánh, tìm cả ba bằng phép cộng, không cộng các số có đơn vị khác nhau.

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành với các đáp án: tổ 2 góp 24 quyển; tổ 2 góp nhiều nhất; cả ba tổ góp 57 quyển; tổ 2 hơn tổ 1 là 6 quyển.

HS phân biệt được chắc chắn, có thể, không thể dựa trên số lượng từng loại vật trong túi hoặc hộp.

Tiết 1. GV cho các nhóm 4 HS thực hiện Phiếu học tập số 2 với ba tình huống: túi chỉ có bi đỏ; túi có cả bi đỏ và bi xanh; hộp chỉ có 3 thẻ xanh. Với mỗi tình huống, nhóm dự đoán khả năng khi lấy một vật, sau đó một bạn lấy thử để kiểm tra, các bạn còn lại ghi nhận xét. Lưu ý: khi chưa lấy, không được nói chắc chắn màu nào nếu túi có nhiều màu.

Phiếu học tập số 2 đã hoàn thành: túi chỉ có bi đỏ thì lấy được bi đỏ là chắc chắn; túi có cả đỏ và xanh thì lấy được đỏ là có thể, lấy được xanh cũng là có thể; hộp chỉ có thẻ xanh thì lấy được thẻ đỏ là không thể.

HS vận dụng kiến thức để giải các bài tập về đọc bảng, so sánh, tính tổng, mô tả khả năng và phân loại khi khảo sát.

Tiết 2. Lớp chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm đi qua 3 trạm, mỗi trạm khoảng 8 phút. Trạm 1 (bảng số liệu): bài 1, 3, 5, 7. Trạm 2 (khả năng xảy ra): bài 2, 4, 6, 8, 10. Trạm 3 (khảo sát và so sánh): bài 9 và bài tương tác trên NeoEdu. Mỗi HS làm độc lập trước rồi đối chiếu với bạn; khi xong, tự kiểm tra bằng phép tính ngược hoặc dữ kiện đề bài.

Phiếu ghi đáp án của nhóm ở 3 trạm. Đề và đáp án: (1) Tổ 2 có 24 quyển. (2) Đáp án C, tất cả bi đều đỏ. (3) Số sách ít nhất là 15 quyển. (4) Đáp án B, không có bi xanh. (5) Tổ 2 hơn tổ 1 là 6 quyển. (6) Đáp án A, có thể lấy bi xanh. (7) Tổng 57 quyển. (8) a) Đ; b) S. (9) Đáp án B, mỗi bạn chỉ ghi một nhóm. (10) Đáp án A, cả 2, 4, 6 đều lớn hơn 1.

HS vận dụng bảng số liệu và khả năng xảy ra vào một tình huống thực tế của lớp, đồng thời biết kiểm tra tổng số.

GV dùng hộp đựng thẻ tên của HS trong lớp, trong đó có thẻ của các bạn nam và các bạn nữ. Mỗi nhóm lập bảng số liệu gồm hai nhóm: bạn nam và bạn nữ, kiểm tra tổng số thẻ bằng số HS của lớp. Sau đó nhóm mô tả khả năng khi rút một thẻ tên: chắc chắn là bạn nam hay bạn nữ, có thể là bạn nào, không thể là bạn nào. Về nhà, HS điều tra 10 người trong gia đình về phương tiện đi đến nơi làm việc hoặc trường học rồi lập bảng số liệu.

Bảng số liệu của nhóm có tên bảng, tên nhóm, số tương ứng và tổng bằng số HS được kiểm tra; một câu mô tả khả năng xảy ra. Bài điều tra ở nhà với bảng số liệu gồm 10 người.