NeoEdu
Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 14. Nhân, chia trong phạm vi 100000

Giáo án Bài 72. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số: đặt tính thẳng hàng đơn vị, nhân lần lượt từ phải sang trái, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.
  • Giải thích được cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số: chia lần lượt từ trái sang phải, mỗi lượt gồm chia, nhân, trừ rồi hạ chữ số tiếp theo; viết 0 vào thương khi chưa đủ chia.
  • Vận dụng được phép tính ngược để kiểm tra kết quả nhân, chia trong phạm vi 100000.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao phải nhớ phần chục khi nhân và vì sao phải viết 0 vào thương khi chia; kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển bài toán chia đều thành phép chia và bài toán có các nhóm bằng nhau thành phép nhân.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn cách tính phù hợp, kiểm tra kết quả và đối chiếu với điều kiện bài toán (kết quả không vượt phạm vi 100000).
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ 'thừa số', 'tích', 'số bị chia', 'số chia', 'thương', 'số dư' khi trình bày bài làm.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng đặt tính, phiếu học tập và trang bài học số NeoEdu để luyện tập và tự kiểm tra.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại cách làm, tự giải các bài tập không nhìn đáp án và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp về cách đặt tính, nêu được các bước tính và nhận xét bài làm của bạn bằng câu đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm trong bài toán có nhiều nhóm bằng nhau, chọn phép tính nhân hoặc chia phù hợp.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực làm đủ các bài tập luyện tập và kiên trì tính lại khi kết quả kiểm tra chưa khớp.
  • Trách nhiệm: HS ghi đầy đủ bài làm, kiểm tra kĩ phép tính và đơn vị trước khi nộp phiếu.
  • Trung thực: HS tự làm bài độc lập, không nhìn đáp án trước khi tự kiểm tra và báo đúng kết quả của mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi ví dụ 12345 × 3 và 84624 : 4 kèm đặt tính mẫu.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng cặp đôi).
  • Bảng nhóm, bút dạ, thẻ đáp án A, B, C để HS giơ khi làm bài trắc nghiệm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-72-luyen-tap-chung), dùng để chiếu và kiểm tra nhanh đáp án.

2. Học sinh

  • Sách Toán 3, vở ghi, bút chì, bút màu, bảng con và phấn/bút xóa.
  • Thước kẻ để kẻ cột đặt tính thẳng hàng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai tính nhanh hơn

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về nhân, chia số có một chữ số và tạo tâm thế vào bài ôn tập.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi 'Tính nhanh' với 4 phép tính nhẩm và 2 phép tính đặt tính đơn giản: 2 × 3, 5 × 4, 8 : 2, 12 : 3, 1243 × 2, 4862 : 2.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được kết quả đúng của các phép tính và nhắc lại được việc cần làm khi đặt tính nhân, chia.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi 'Tính nhanh', chia lớp thành 2 đội và nêu luật: mỗi đội cử 1 bạn lên bảng, bạn còn lại làm bảng con.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt từng phép tính. Hỏi: 'Khi nhân số có hai chữ số, em làm từ hàng nào trước?'

    Học sinh

    HS tính nhanh và giơ bảng con. Dự kiến HS trả lời: 'Em làm từ hàng đơn vị trước, từ phải sang trái.'

  3. Giáo viên

    GV công bố đáp án, khen đội nhanh và đúng, nhận xét ngắn gọn.

    Học sinh

    HS đối chiếu kết quả với bảng con và tự chấm điểm.

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: 'Hôm nay chúng ta ôn lại cách nhân, chia số có nhiều chữ số và tự kiểm tra kết quả.'

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài 'Luyện tập chung' và ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số

Mục tiêu

HS nhắc lại được cách đặt tính và nhân lần lượt từ phải sang trái, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp.

Nội dung

GV đưa ví dụ 12345 × 3 lên bảng. Cả lớp cùng đặt tính và tính theo ba lượt: (1) nhắc lại cách làm và đơn vị; (2) làm thử một hàng; (3) kiểm tra bằng cách tách 12345 thành 12000 + 345 hoặc các hàng để so sánh. HS làm phiếu học tập số 1, phần A theo cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng các bước nhân: 12345 × 3 = 37035; viết đúng cách nhớ và kiểm tra được kết quả bằng cách tách hàng; hoàn thành phần A của Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết ví dụ 12345 × 3 lên bảng và hỏi: 'Muốn đặt tính đúng, em phải xếp các chữ số như thế nào?'

    Học sinh

    HS trả lời: 'Các chữ số cùng hàng phải thẳng cột, hàng đơn vị thẳng với hàng đơn vị.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn nhân từ hàng đơn vị: '5 × 3 bằng bao nhiêu? Viết gì, nhớ gì?' Sau đó hỏi tiếp các hàng chục, trăm, nghìn, chục nghìn.

    Học sinh

    HS tính: 5 × 3 = 15, viết 5 nhớ 1; 4 × 3 = 12, thêm 1 là 13, viết 3 nhớ 1; tiếp tục đến khi có 37035. Dự kiến HS hỏi: 'Có phải nhớ thêm vào hàng kế tiếp không?' GV xác nhận.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu một cặp đôi nêu lại cách làm và kiểm tra kết quả bằng cách tách 12345 = 12000 + 345 rồi nhân từng phần.

    Học sinh

    Một cặp đôi trình bày. Dự kiến: '12000 × 3 = 36000, 345 × 3 = 1035, 36000 + 1035 = 37035, vậy kết quả đúng.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: 'Nhân từ phải sang trái, nhớ phần chục sang hàng kế tiếp, kiểm tra bằng cách tách hàng hoặc phép tính ngược.' GV nhấn mạnh bằng cách đặt câu hỏi: 'Nếu quên nhớ thì kết quả sẽ thế nào?'

    Học sinh

    HS nêu: 'Nếu quên nhớ thì kết quả sai, không đúng với giá trị hàng.' HS ghi nhớ các bước vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số

Mục tiêu

HS nêu được cách chia lần lượt từ trái sang phải, nhận biết vai trò của số dư và việc viết 0 vào thương.

Nội dung

GV đưa ví dụ 84624 : 4 lên bảng. Cả lớp thực hiện theo từng lượt: chia, nhân, trừ, hạ. HS kiểm tra bằng phép nhân: 21156 × 4 = 84624. HS làm phần B của Phiếu học tập số 1 theo nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi bạn ghi một ý vào ô của mình, sau đó thống nhất ý chung.

Sản phẩm dự kiến

HS giải thích được từng lượt chia (84624 : 4 = 21156); nêu được điều kiện số dư nhỏ hơn số chia và cách viết 0 vào thương; hoàn thành phần B của Phiếu học tập số 1 và ghi kết quả nhóm lên bảng nhóm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết 84624 : 4 lên bảng và hỏi: 'Lượt chia đầu tiên em lấy chữ số nào của số bị chia để chia?'

    Học sinh

    HS trả lời: 'Em lấy chữ số 8 vì 8 chia 4 được 2.' GV nhận xét và nhắc HS chia từ trái sang phải.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn từng lượt chia, nhân, trừ, hạ. Hỏi: 'Số dư ở mỗi lượt phải như thế nào so với số chia?' và 'Khi nào em phải viết 0 vào thương?'

    Học sinh

    HS thực hiện: 8 : 4 = 2; 4 × 2 = 8, 8 − 8 = 0; hạ 6, 6 : 4 = 1 dư 2; hạ 2 được 22, 22 : 4 = 5 dư 2; hạ 4 được 24, 24 : 4 = 6 dư 0. Dự kiến HS trả lời: 'Số dư phải bé hơn số chia; khi hạ chữ số mà chưa đủ chia thì viết 0 vào thương.'

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu các nhóm treo bảng nhóm ghi kết quả phần B và kiểm tra bằng phép nhân 21156 × 4 = 84624.

    Học sinh

    Đại diện các nhóm treo bảng và giải thích: '21156 × 4 = 84624, phép chia đúng.' Các nhóm khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: 'Chia từ trái sang phải; kiểm tra bằng thương × số chia + số dư = số bị chia; phép chia hết thì số dư bằng 0.'

    Học sinh

    HS nhắc lại công thức kiểm tra và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập: Tính và chọn đáp án đúng

Mục tiêu

HS vận dụng cách nhân, chia để làm bài tập và tự kiểm tra kết quả, không nhìn đáp án trước khi làm.

Nội dung

HS làm các bài tập 1, 2, 3, 4 (tính), 7, 8 (trắc nghiệm) và 9, 10 (điền số) trong Phiếu học tập số 1 phần C. HS làm độc lập 5 phút, sau đó đổi vở cho bạn cùng bàn kiểm tra bằng phép tính ngược. GV dùng học liệu số NeoEdu để chiếu đáp án sau khi HS hoàn thành.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: 1) 12345 × 3 = 37035; 2) 84624 : 4 = 21156; 3) 12346 × 3 = 37038; 4) 84628 : 4 = 21157; 7) 12348 × 3 = 37044, chọn B; 8) 84636 : 4 = 21159, chọn B; 9) 12349 × 3 = 37047; 10) 84640 : 4 = 21160. HS tự chấm và ghi số câu đúng vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 phần C, nêu yêu cầu: 'Làm độc lập, không nhìn đáp án. Sau đó kiểm tra bằng phép tính ngược.'

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài độc lập.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS đặt tính thẳng hàng và kiểm tra việc nhớ số. Hỏi nhanh HS gặp khó khăn: 'Em đã nhớ số sang hàng nào chưa?'

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến HS trả lời: 'Em nhớ 1 sang hàng chục rồi nhưng em quên cộng vào tích ở hàng trăm.' HS đổi vở kiểm tra chéo bằng phép nhân ngược.

  3. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên học liệu số NeoEdu, yêu cầu HS giơ thẻ A, B, C với câu trắc nghiệm.

    Học sinh

    HS đối chiếu, giơ thẻ đáp án câu 7 và 8 (đều chọn B) và báo kết quả các bài điền số.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: 'Lỗi nào thường gặp khi tính?' và chốt: 'Không bỏ số nhớ, đặt thẳng hàng và kiểm tra bằng phép tính ngược.'

    Học sinh

    HS nêu lỗi thường gặp: quên số nhớ, lệch hàng, quên viết 0 khi chia; ghi số câu làm đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Vận dụng: Chia đều sách và tính tổng trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng nhân, chia để giải bài toán thực tế có các nhóm bằng nhau và kiểm tra kết quả với điều kiện đề bài.

Nội dung

Bài toán 1: Thư viện trường có 84624 quyển sách, xếp đều vào 4 kệ. Hỏi mỗi kệ có bao nhiêu quyển sách? Bài toán 2 (giao về nhà): Bạn Mai có 3 hộp bi, mỗi hộp 12346 viên bi. Hỏi bạn Mai có tất cả bao nhiêu viên bi?

Sản phẩm dự kiến

Bài toán 1: Mỗi kệ có 21156 quyển sách, vì 84624 : 4 = 21156 và 21156 × 4 = 84624. Bài toán 2: Mai có 37038 viên bi, vì 12346 × 3 = 37038. HS nêu được cách kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài toán 1 và hỏi: 'Bài toán cho gì, hỏi gì? Đây là phép nhân hay phép chia?'

    Học sinh

    HS đọc đề, xác định điều đã biết (84624 quyển sách, 4 kệ bằng nhau) và điều phải tìm (số sách mỗi kệ). Dự kiến HS trả lời: 'Đây là phép chia vì chia đều sách vào các kệ.'

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS làm bài vào vở, sau đó kiểm tra bằng phép nhân ngược: 'Số sách của 4 kệ có bằng 84624 không?'

    Học sinh

    HS tính 84624 : 4 = 21156 và kiểm tra 21156 × 4 = 84624. HS làm bài toán 2 vào vở như bài tập về nhà.

  3. Giáo viên

    GV mời 1 HS trình bày bài giải và câu trả lời đầy đủ.

    Học sinh

    HS trình bày: 'Mỗi kệ có 21156 quyển sách.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: 'Nhóm bằng nhau thì dùng phép chia hoặc nhân; luôn kiểm tra kết quả và đối chiếu với điều kiện đề bài.'

    Học sinh

    HS nhắc lại cách chọn phép tính và ghi vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số

  • Đặt tính rồi tính: 12345 × 3 = ?
  • Kiểm tra bằng cách tách 12345 thành 12000 và 345, sau đó nhân từng phần rồi cộng lại.

B. Chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số

  • Đặt tính rồi tính: 84624 : 4 = ?
  • Điền vào chỗ trống: Số dư ở mỗi lượt phải ............ số chia.
  • Điền vào chỗ trống: Khi hạ một chữ số mà chưa đủ chia, ta viết ............ vào thương.
  • Kiểm tra: 21156 × 4 = ?

C. Luyện tập (làm độc lập rồi kiểm tra bằng phép tính ngược)

    1. Tính: 12345 × 3 = ?
    1. Tính: 84624 : 4 = ?
    1. Tính: 12346 × 3 = ?
    1. Tính: 84628 : 4 = ?
    1. Kết quả của 12348 × 3 là: A. 37045; B. 37044; C. 37043
    1. Kết quả của 84636 : 4 là: A. 21160; B. 21159; C. 21158
    1. 12349 × 3 = ?
    1. 84640 : 4 = ?

Hướng dẫn về nhà

  • Ôn lại cách nhân số có nhiều chữ số với số có một chữ số và cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số.
  • Làm bài toán: Bạn Mai có 3 hộp bi, mỗi hộp 12346 viên bi. Hỏi bạn Mai có tất cả bao nhiêu viên bi? (Đáp số: 37038 viên bi.)
  • Tự kiểm tra lại bài làm bằng phép tính ngược và ghi kết quả vào vở.
  • Truy cập trang bài học số NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-72-luyen-tap-chung) để làm thêm các bài tập tương tác và tự kiểm tra.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.