ToánLớp 3Chủ đề 12. Cộng, trừ trong phạm vi 100000

Giáo án Bài 63. Phép cộng trong phạm vi 100000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đặt tính khi cộng hai số trong phạm vi 100000, trong đó các chữ số cùng hàng thẳng cột.
Giải thích được cách cộng có nhớ từ hàng đơn vị đến hàng chục nghìn, tính từ phải sang trái.
Vận dụng được phép tính ngược để kiểm tra kết quả phép cộng.
Vận dụng được phép cộng trong phạm vi 100000 để giải bài toán có lời văn trong tình huống thực tế.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao phải đặt thẳng cột và vì sao đủ 10 đơn vị thì đổi thành 1 chục.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển bài toán thư viện có lời văn thành phép cộng $24678 + 13256$ và trình bày lời giải.
Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn cách kiểm tra kết quả và xử lí được các lỗi thường gặp khi cộng có nhớ.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các số có năm chữ số, diễn đạt được cách làm bằng lời và ghi kết quả đúng kí hiệu.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, bộ thẻ chữ số và học liệu số NeoEdu để thực hành và kiểm tra.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đặt tính, thực hiện phép tính và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược trước khi nộp phiếu.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm, giải thích được cách cộng từng hàng và nhận xét bài của bạn bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách kiểm tra phù hợp (phép tính ngược hoặc tách số theo hàng) để phát hiện và sửa lỗi.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực thực hiện đủ các bài tập trên phiếu và kiểm tra lại từng phép tính.
Trách nhiệm: HS cẩn thận khi ghi các chữ số thẳng cột, nhớ đúng số nhớ và không bỏ sót hàng nào.
Trung thực: HS nhận ra và báo cáo đúng kết quả kiểm tra, sửa lỗi khi phép tính ngược cho thấy kết quả sai.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc máy chiếu ghi sẵn ví dụ $24678 + 13256$ , các bài tập trong phiếu và bảng các hàng (hàng chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị).
Bộ thẻ chữ số 0–9 để gài số và minh hoạ việc đặt thẳng cột.
Phiếu học tập số 1 (đủ cho từng nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/3/math/bai-63-phep-cong-trong-pham-vi-100000 (dùng ở hoạt động Vận dụng để HS kiểm tra nhanh đáp số).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, phấn hoặc bút dạ.
Vở Toán, bút chì, bút mực, thước kẻ.
Bộ thẻ chữ số 0–9 (nếu có) để sắp xếp các số theo hàng.
Một tờ giấy A4 hoặc khăn trải bàn nhỏ để cả nhóm cùng tính.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Thử tài đọc số và xác định hàng

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc, viết số có năm chữ số và giá trị của chữ số theo hàng; tạo tâm thế vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc số, HS viết số vào bảng con; sau đó GV hỏi về giá trị của các chữ số trong số 24678.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc và viết đúng các số có năm chữ số; xác định được chữ số thuộc hàng nào và nêu được giá trị của chữ số đó.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV ghi lên bảng số 24678 và hỏi: “Số 24678 có mấy chữ số? Chữ số 6 thuộc hàng nào?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời vào bảng con: “Số 24678 có 5 chữ số; chữ số 6 thuộc hàng trăm.”
Giáo viên
GV đọc “hai mươi bốn nghìn sáu trăm bảy mươi tám” và yêu cầu HS viết số tương ứng; sau đó GV đọc “mười ba nghìn hai trăm năm mươi sáu” để HS viết số 13256.
Học sinh
HS viết vào bảng con: 24678 và 13256; giơ bảng khi GV yêu cầu. Một số HS có thể viết nhầm thứ tự chữ số, GV chỉ cho các em đếm lại từ trái sang phải.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS giơ bảng và nói giá trị của chữ số 4 trong số 24678 (câu trả lời dự kiến: “Chữ số 4 thuộc hàng nghìn, có giá trị là 4000”).
Học sinh
HS giơ bảng, đọc số và trả lời; cả lớp nhận xét bạn đúng, sai.
Giáo viên
GV hỏi: “Muốn cộng hai số có năm chữ số thì ta cần làm gì với các chữ số?” và dẫn vào bài mới.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Phải xếp các chữ số cùng hàng thẳng cột để cộng đúng.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Đặt tính và cộng có nhớ trong phạm vi 100000

Mục tiêu

Hình thành cách đặt tính và cộng có nhớ từ hàng đơn vị đến hàng chục nghìn, tính từ phải sang trái.

Nội dung

Nhóm 4 HS hoàn thành khăn trải bàn ghi các bước cộng ví dụ $24678 + 13256$ : đặt tính, cộng từng hàng từ phải sang trái, ghi số nhớ, ghi kết quả. Sau đó GV chốt cách làm.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm trình bày được cách đặt tính và kết quả $24678 + 13256 = 37934$ ; HS nêu được quy tắc đặt tính và cộng có nhớ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV ghi bảng ví dụ $24678 + 13256$ và hỏi: “Đặt tính thế nào để các chữ số cùng hàng thẳng cột? Ta bắt đầu cộng từ hàng nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Đặt số 13256 dưới số 24678, đơn vị dưới đơn vị, chục dưới chục… Ta bắt đầu cộng từ hàng đơn vị.”
Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát khăn trải bàn có năm ô hàng (chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị). GV yêu cầu nhóm đặt tính, cộng từng hàng và ghi số nhớ. GV đi quan sát, hỏi nhóm nào chưa nhớ 1 sang hàng bên trái.
Học sinh
HS đặt tính và tính: hàng đơn vị $8 + 6 = 14$ , viết 4, nhớ 1; hàng chục $7 + 5 + 1 = 13$ , viết 3, nhớ 1; hàng trăm $6 + 2 + 1 = 9$ , viết 9; hàng nghìn $4 + 3 = 7$ , viết 7; hàng chục nghìn $2 + 1 = 3$ , viết 3. Kết quả: $24678 + 13256 = 37934$ .
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, yêu cầu các em nói rõ từng bước: “Hàng đơn vị được bao nhiêu? Viết gì? Nhớ bao nhiêu?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét và bổ sung. Ví dụ HS nói: “Hàng đơn vị có 8 cộng 6 bằng 14, đủ 10 nên đổi 1 chục, viết 4 và nhớ 1 sang hàng chục.”
Giáo viên
GV chốt: Đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột; tính từ phải sang trái; khi đủ 10 đơn vị thì đổi thành 1 chục, viết phần đơn vị và nhớ 1 sang hàng bên trái. GV nhắc lỗi thường gặp: quên số nhớ hoặc quên cộng số nhớ vào hàng kế tiếp.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở và nêu lại bằng lời của mình.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 5 phút

Kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược

Mục tiêu

Giải thích được cách dùng phép tính ngược để kiểm tra kết quả phép cộng.

Nội dung

Cặp đôi kiểm tra kết quả $37934$ của phép cộng $24678 + 13256$ bằng phép trừ: $37934 - 13256$ và $37934 - 24678$ .

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: tổng trừ một số hạng được số hạng kia; kiểm tra đúng kết quả $37934$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hỏi: “Làm sao để biết kết quả 37934 đã đúng chưa, khi không muốn cộng lại từ đầu?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: “Lấy tổng trừ đi một số hạng, nếu được số hạng kia thì đúng.”
Giáo viên
GV yêu cầu các cặp đôi làm chung: một bạn tính $37934 - 13256$ , bạn kia tính $37934 - 24678$ , rồi đổi kết quả để kiểm tra.
Học sinh
HS thực hiện và ghi kết quả: $37934 - 13256 = 24678$ và $37934 - 24678 = 13256$ . Hai bạn đối chiếu với số hạng đã cho.
Giáo viên
GV mời 1–2 cặp nêu kết quả kiểm tra và hỏi: “Vì sao có thể khẳng định phép cộng đã đúng?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì trừ đi một số hạng thì được đúng số hạng kia nên phép cộng đúng.”
Giáo viên
GV chốt: Kiểm tra phép cộng bằng phép tính ngược; tổng trừ một số hạng được số hạng kia; hiệu cộng số trừ được số bị trừ.
Học sinh
HS ghi cách kiểm tra vào vở, nêu lại quy tắc bằng lời.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Thực hành cộng có nhớ với Phiếu học tập số 1

Mục tiêu

Vận dụng cách đặt tính, cộng có nhớ và kiểm tra kết quả để làm đúng các bài tập trong phiếu.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (bài 1 đến bài 5 và bài 7), làm cá nhân khoảng 6 phút, sau đó đổi vở với bạn cùng bàn để kiểm tra.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành phiếu với các đáp án: bài 1: 37934; bài 2: 37935; bài 3: 37936; bài 4: B (37937); bài 5: 37938; bài 7: a) Đ; b) S (kết quả đúng là 37935).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: “Làm cá nhân, đặt tính cẩn thận và kiểm tra bằng phép tính ngược khi có thể.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc đề và xác định yêu cầu từng bài.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS chú ý các chữ số thẳng cột ở bài 2 và bài 3; gợi ý khi HS bối rối: “Hàng nào vừa có số nhớ? Em đã cộng số nhớ chưa?”
Học sinh
HS làm bài cá nhân; sau đó đổi vở, kiểm tra đáp án của bạn. Một số HS có thể trả lời bài 4 là A (37938) do bỏ số nhớ; GV yêu cầu HS đặt tính lại để sửa lỗi.
Giáo viên
GV chiếu đáp án, mời 2 HS nêu cách làm bài 4 và bài 7b, giải thích vì sao bài 7b sai.
Học sinh
HS trả lời: “Bài 4 đáp án B vì tính đúng từng hàng; bài 7b sai vì 24679 + 13256 = 37935, không phải 37936.”
Giáo viên
GV nhận xét chung, khen các nhóm làm đúng và nhắc lại: không bỏ số nhớ, kiểm tra lại kết quả sau khi tính.
Học sinh
HS sửa lỗi sai trong phiếu và ghi vào vở những điều cần nhớ.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Giải bài toán thư viện và kiểm tra bằng học liệu số

Mục tiêu

Vận dụng phép cộng trong phạm vi 100000 để giải bài toán có lời văn gắn với tình huống thực tế.

Nội dung

Bài toán: Thư viện có 24678 quyển sách, được tặng thêm 13256 quyển. Hỏi thư viện có tất cả bao nhiêu quyển sách? HS giải, trình bày câu trả lời đầy đủ; sau đó đối chiếu đáp số với bài tập tương tác trên trang NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

HS trình bày lời giải: $24678 + 13256 = 37934$ ; đáp số: 37934 quyển sách.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài toán và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Yêu cầu tìm gì? Ta dùng phép tính nào?”
Học sinh
HS trả lời: “Có 24678 quyển sách và được tặng thêm 13256 quyển; tìm tổng số sách; dùng phép cộng.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết lời giải vào vở và đặt tính đúng. Sau đó GV mở trang bài học trên NeoEdu để HS đối chiếu đáp số.
Học sinh
HS viết: “Số quyển sách có tất cả là: $24678 + 13256 = 37934$ (quyển sách). Đáp số: 37934 quyển sách.” HS đối chiếu kết quả trên trang học liệu số.
Giáo viên
GV mời 1–2 HS đọc lời giải và hỏi: “Vì sao phải viết đáp số kèm đơn vị quyển sách?”
Học sinh
HS trả lời: “Để câu trả lời đầy đủ và đúng với yêu cầu của bài toán.”
Giáo viên
GV chốt: Khi giải bài toán có lời văn, cần đọc kĩ điều đã biết và điều phải tìm, chọn phép tính đúng, kiểm tra phép tính và ghi đúng đơn vị.
Học sinh
HS ghi nhớ quy trình giải bài toán và cam kết kiểm tra lại đơn vị trước khi nộp bài.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Tính: $24678 + 13256$
Bài 2. Tính: $24679 + 13256$
Bài 3. Tính: $24680 + 13256$
Bài 4. Kết quả của $24681 + 13256$ là:

A. 37938
B. 37937
C. 37936
Bài 5. Điền số thích hợp vào chỗ trống: $24682 + 13256 =$ ……
Bài 7. Xét các kết quả sau, ghi Đ (đúng) hoặc S (sai):
a) $24678 + 13256 = 37934$ ……
b) $24679 + 13256 = 37936$ ……
Gợi ý: Đặt tính thẳng cột, cộng từ hàng đơn vị đến hàng chục nghìn, nhớ đúng số nhớ, kiểm tra lại bằng phép tính ngược khi có thể.

Hướng dẫn về nhà

Viết lại cách đặt tính và cộng có nhớ của phép tính $24678 + 13256$ bằng lời của em, nhấn mạnh việc đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột.
Tự viết một bài toán có lời văn về số sách, số vở hoặc số người trong gia đình có kết quả nằm trong phạm vi 100000, giải bài toán đó và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược. Mang bài làm đến lớp để chia sẻ với bạn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.