Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 11. Các số đến 100000

Giáo án Bài 61. Làm tròn số đến hàng nghìn, hàng chục nghìn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách xác định hàng cần làm tròn và xét chữ số ngay bên phải để quyết định làm tròn xuống hoặc lên.
  • Làm tròn được số có bốn chữ số đến hàng nghìn và số có năm chữ số đến hàng chục nghìn.
  • Giải thích được vì sao số ở đúng điểm giữa hai số tròn liên tiếp được làm tròn lên theo quy ước.
  • Vận dụng được làm tròn số để ước lượng số lượng trong tình huống thực tế.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao chữ số 5 trở lên thì làm tròn lên, từ đó lập luận cho quy ước ở điểm giữa.
  • Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn số trên tia số, xác định số tròn gần nhất để mô hình hoá việc ước lượng số trong thực tế.
  • Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ "làm tròn đến hàng nghìn", "hàng chục nghìn", "số tròn gần nhất" khi trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng tia số và bảng con để xác định và kiểm tra kết quả làm tròn.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc quy tắc làm tròn trong SGK, tự kiểm tra kết quả bằng cách so sánh với hai số tròn gần nhất trên tia số.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, trình bày và nhận xét cách làm tròn của bạn bằng câu có chứa từ "gần hơn", "ngay bên phải", "giữ nguyên", "tăng thêm 1".
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách ước lượng hợp lí cho tình huống thực tế (sân có bao nhiêu ghế, cửa hàng có bao nhiêu sản phẩm).

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập.
  • Trách nhiệm: HS tự kiểm tra lại kết quả làm tròn và sửa lỗi của mình trước khi nộp bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Máy chiếu hoặc bảng phụ ghi quy tắc làm tròn và tia số từ 0 đến 10000.
  • Thẻ số gồm các số tròn nghìn (3000, 4000, 5000, 6000, 7000, 8000, 9000, 10000) và các số cần làm tròn (3200, 4700, 6500, 8400).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 đã in sẵn.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-61-lam-tron-so-den-hang-nghin-hang-chuc-nghin (dùng ở hoạt động Khám phá 1 và Luyện tập).

2. Học sinh

  • SGK Toán 3, vở ghi, bút chì, bút màu.
  • Bảng con và bút viết bảng.
  • Thước kẻ để vẽ tia số trên giấy nháp.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 8 phút

Ai đoán gần đúng hơn?

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức về số tròn nghìn và tạo tình huống để HS thấy nhu cầu ước lượng nhanh.

Nội dung

Trò chơi "Số nào gần số tròn hơn?": GV đọc từng số (3200, 6800, 8400), HS chọn số tròn nghìn gần nhất với số đó và giơ bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được số tròn nghìn gần nhất với 3200 là 3000, với 6800 là 7000, với 8400 là 8000.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu luật chơi: GV đọc số, HS suy nghĩ và giơ bảng con ghi số tròn nghìn gần nhất. Hỏi: "Khi không cần số chính xác, em có thể nói nhanh số nào?"

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, lấy bảng con và bút sẵn sàng.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt 3200, 6800, 8400. Quan sát bảng con của HS.

    Học sinh

    HS ghi số tròn nghìn gần nhất: 3000, 7000, 8000 và giơ bảng con lên. Dự kiến HS nói: "3200 gần 3000 hơn vì 3200 cách 3000 là 200, cách 4000 là 800."

  3. Giáo viên

    Hỏi: "Vì sao em chọn 3000 cho số 3200?"

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: "Vì 3200 gần 3000 hơn 4000."

  4. Giáo viên

    GV khen HS và nói: "Cách tìm số tròn gần nhất vừa rồi chính là làm tròn số. Hôm nay chúng ta học cách làm tròn một cách chắc chắn." Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: Làm tròn số đến hàng nghìn, hàng chục nghìn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Làm tròn số đến hàng nghìn

Mục tiêu

HS nêu được cách xác định hàng cần làm tròn, xét chữ số ngay bên phải và áp dụng quy tắc 0–4 giữ nguyên, 5–9 tăng 1.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1: vẽ tia số từ 3000 đến 4000, xác định vị trí 3200, 3700, 3500; xét chữ số ngay bên phải hàng nghìn; rút ra quy tắc làm tròn. Sau đó xem ví dụ 4700 làm tròn đến hàng nghìn được 5000 trên học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được quy tắc: xác định hàng cần làm tròn, xét chữ số ngay bên phải; 0, 1, 2, 3, 4 thì giữ nguyên; 5, 6, 7, 8, 9 thì tăng 1; các chữ số phía sau đổi thành 0. HS hoàn thành bảng kết quả Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp và nêu nhiệm vụ: "Các em vẽ tia số từ 3000 đến 4000, đánh dấu 3200 rồi xét xem số đó gần số nào hơn."

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lấy thước vẽ tia số lên nháp, nhận nhiệm vụ.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: "Chữ số nào ở hàng trăm sẽ cho biết số đó gần 3000 hay 4000?" Mở học liệu NeoEdu cho HS xem ví dụ 4700.

    Học sinh

    HS đánh dấu 3200 gần 3000; 3700 gần 4000; 3500 là điểm giữa. Dự kiến HS nói: "Chữ số ngay bên phải hàng nghìn là 2 nên làm tròn xuống 3000."

  3. Giáo viên

    Mời 2 cặp báo cáo kết quả trên tia số và nêu quy tắc. Hỏi: "Với 4700, chữ số ngay bên phải là số mấy? Làm tròn thế nào?"

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: "Chữ số là 7, lớn hơn 5 nên tăng thêm 1, làm tròn lên 5000."

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc trên bảng và yêu cầu HS đọc lại: "Xác định hàng cần làm tròn, xem chữ số ngay bên phải: 0 đến 4 thì giữ nguyên, 5 đến 9 thì tăng 1, các chữ số phía sau đổi thành 0."

    Học sinh

    HS đọc theo và ghi quy tắc vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Làm tròn số đến hàng chục nghìn và điểm giữa

Mục tiêu

HS áp dụng quy tắc làm tròn đến hàng chục nghìn và giải thích quy ước khi số nằm đúng điểm giữa.

Nội dung

GV nêu ví dụ 26000 làm tròn đến hàng chục nghìn. Cả lớp thảo luận: 25000 nằm đúng giữa 20000 và 30000, vì sao quy ước làm tròn lên thành 30000? Chia lớp thành nhóm 4, mỗi nhóm lấy một ví dụ khác và giải thích.

Sản phẩm dự kiến

HS làm được 26000 làm tròn đến hàng chục nghìn là 30000. HS giải thích được: số ở đúng điểm giữa được quy ước làm tròn lên số tròn lớn hơn, ví dụ 2500 làm tròn đến hàng nghìn được 3000.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu bài toán: "Làm tròn 26000 đến hàng chục nghìn." Hỏi: "Hàng cần làm tròn là hàng nào? Chữ số ngay bên phải là gì?"

    Học sinh

    HS xác định hàng chục nghìn; chữ số ngay bên phải là 6.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS nhận biết 26000 nằm giữa 20000 và 30000, đã vượt qua điểm giữa 25000 nên làm tròn lên 30000. Sau đó GV nêu câu hỏi: "Vì sao 25000 cũng được làm tròn lên 30000?"

    Học sinh

    Nhóm thảo luận 3 phút. Dự kiến HS trả lời: "Đó là quy ước, khi đứng đúng giữa thì ta chọn số tròn lớn hơn."

  3. Giáo viên

    Mời 2 nhóm trình bày ví dụ của nhóm mình, ví dụ 2500 làm tròn đến hàng nghìn được 3000 và nêu lí do.

    Học sinh

    Nhóm trình bày: "2500 nằm giữa 2000 và 3000, đúng điểm giữa nên làm tròn lên 3000."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Làm tròn đến hàng chục nghìn cũng làm như hàng nghìn, chỉ đổi hàng xét. Ở đúng điểm giữa, quy ước chọn số tròn lớn hơn."

    Học sinh

    HS ghi ví dụ và quy ước vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 17 phút

Làm tròn số qua bài tập

Mục tiêu

HS vận dụng quy tắc làm tròn để giải các bài tập về làm tròn đến hàng nghìn và hàng chục nghìn, kiểm tra được kết quả.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm bài 1 đến bài 6 của SGK, làm theo cặp đôi và đối chiếu đáp án. Bài 6 yêu cầu chỉ ra đúng hay sai và giải thích ngắn gọn. Trên học liệu NeoEdu, HS có thể kiểm tra lại bằng bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án:

  • Bài 1: 3200 làm tròn đến hàng nghìn được 3000.
  • Bài 2: 4700 làm tròn đến hàng nghìn được 5000.
  • Bài 3: 6500 làm tròn đến hàng nghìn được 7000.
  • Bài 4: 8400 làm tròn đến hàng nghìn được 8000.
  • Bài 5: 26000 làm tròn đến hàng chục nghìn được 30000.
  • Bài 6: a) Đ (3200 làm tròn đến bội gần nhất của 1000 được 3000); b) S (không phải số lớn nào cũng làm tròn lên; chỉ chữ số ngay bên phải quyết định).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: "Làm bài 1 đến 4 trước, sau đó làm bài 5 và 6. Kiểm tra lại chữ số ngay bên phải trước khi viết đáp án."

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đề và thảo luận cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ các cặp còn lúng túng bằng cách hỏi: "Hàng cần làm tròn là hàng nào? Chữ số bên phải là bao nhiêu?"

    Học sinh

    HS làm bài và ghi đáp án. Dự kiến lỗi HS hay mắc: làm tròn 26000 thành 20000 vì nhìn chữ số 6 như số nhỏ; GV yêu cầu HS đối chiếu với điểm giữa 25000.

  3. Giáo viên

    Mời 2 cặp đọc đáp án bài 5 và bài 6, yêu cầu các cặp khác nhận xét và giải thích.

    Học sinh

    HS đọc đáp án và giải thích, ví dụ: "Bài 6b sai vì 1400 làm tròn đến hàng nghìn được 1000, không phải lên."

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng trên máy chiếu và nhắc lại: "Chỉ xét chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn."

    Học sinh

    HS sửa lỗi nếu có và hoàn thiện phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Ước lượng trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng làm tròn số để ước lượng số lượng trong tình huống thực tế và giải thích cách làm.

Nội dung

Tình huống: Một sân vận động có 7300 chỗ ngồi. Ban tổ chức muốn thông báo nhanh cho khán giả số ghế gần đúng. Nhiệm vụ: làm tròn 7300 đến hàng nghìn và giải thích vì sao không cần số chính xác. Giao thêm về nhà: ghi lại 3 số lớn trên hóa đơn hoặc báo và làm tròn.

Sản phẩm dự kiến

HS làm tròn 7300 đến hàng nghìn được 7000 ghế, giải thích: chữ số ngay bên phải là 3 (nhỏ hơn 5) nên giữ nguyên hàng nghìn. Ước lượng này giúp thông báo nhanh số ghế gần đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống sân vận động 7300 chỗ và hỏi: "Nếu chỉ cần nói gần đúng, em làm tròn số ghế đến hàng nghìn thế nào?"

    Học sinh

    HS đọc tình huống và suy nghĩ cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV mời HS tự làm, sau đó hỏi: "Chữ số ngay bên phải của 7300 là số mấy? Vì sao giữ nguyên?"

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: "Chữ số là 3, bé hơn 5 nên giữ nguyên, làm tròn được 7000 ghế."

  3. Giáo viên

    Mời 2 HS nêu kết quả và giải thích. Nêu thêm câu hỏi: "Vì sao trong thực tế người ta thường dùng số làm tròn để thông báo?"

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: "Vì số làm tròn dễ nhớ và dễ đọc, không cần con số chính xác."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Làm tròn số giúp ước lượng nhanh. Về nhà các em hãy tìm ví dụ thực tế để áp dụng." GV giao bài tập về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động Làm tròn số đến hàng nghìn.

  • Câu 1: Vẽ tia số từ 3000 đến 4000. Đánh dấu số 3200, 3700 và 3500 trên tia số.
  • Câu 2: Số 3200 gần số tròn nghìn nào hơn? Vì sao?
  • Câu 3: Điền vào bảng: số cần làm tròn | chữ số ngay bên phải | kết quả làm tròn đến hàng nghìn.
    • 3200 | ... | ...
    • 3700 | ... | ...
    • 4700 | ... | ...
  • Câu 4: Viết quy tắc làm tròn theo ý hiểu của em bằng một câu.

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động Làm tròn số qua bài tập.

  • Bài 1: Làm tròn 3200 đến hàng nghìn.
  • Bài 2: Làm tròn 4700 đến hàng nghìn.
  • Bài 3: Làm tròn 6500 đến hàng nghìn.
  • Bài 4: Làm tròn 8400 đến hàng nghìn.
  • Bài 5: Làm tròn 26000 đến hàng chục nghìn.
  • Bài 6: Đúng hay sai?
    a) Làm tròn 3200 đến bội gần nhất của 1000 được 3000.
    b) Cứ thấy số lớn là luôn làm tròn lên.
    Với mỗi ý, giải thích ngắn gọn lí do.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thành Phiếu học tập số 2 và kiểm tra lại đáp án bằng bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu.
  • Tìm 3 số lớn trong thực tế (ví dụ số người xem phim, số trang sách, số tiền trên hóa đơn), làm tròn từng số đến hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn và ghi kết quả vào vở, kèm một câu giải thích cách làm.
  • Viết vào vở một ví dụ về số ở đúng điểm giữa hai số tròn liên tiếp và giải thích vì sao số đó được làm tròn lên.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.