Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 10. Cộng, trừ, nhân, chia trong phạm vi 10000

Giáo án Bài 54. Phép cộng trong phạm vi 10000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách đặt tính và thực hiện phép cộng hai số trong phạm vi 10000 (có nhớ từ hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm sang hàng bên trái).
  • Giải thích được vì sao các chữ số phải đặt cùng hàng thẳng cột và tính từ phải sang trái.
  • Kiểm tra được kết quả phép cộng bằng phép trừ (phép tính ngược).
  • Vận dụng được phép cộng trong phạm vi 10000 để giải bài toán có lời văn liên quan đến tình huống thực tế.
  • Tư duy và lập luận toán học: Giải thích được vì sao phải cộng từ hàng đơn vị và nhớ sang hàng chục khi tổng đủ 10.
  • Giao tiếp toán học: Đọc đúng, viết đúng phép tính, dùng đúng từ 'tổng', 'số hạng' khi trình bày kết quả.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Sử dụng bảng cột kẻ ô, bảng con và thẻ chữ số để đặt tính đúng hàng.
  • Mô hình hoá toán học: Chuyển tình huống 'có tất cả bao nhiêu quyển sách' thành phép cộng 2647 + 1326.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc ví dụ trong SGK hoặc trên trang bài học NeoEdu, tự đặt tính và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi theo cặp về cách đặt tính, nêu rõ lí do nhớ 1 sang hàng bên trái khi trình bày trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Chọn cách kiểm tra khác nhau (phép trừ hoặc tách số theo hàng) để xác nhận kết quả đúng.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực thực hiện đủ các phép tính trong phiếu học tập và bảng con.
  • Trung thực: Nhận xét đúng, sai của bản thân và bạn khi kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và giữ gìn sách, đồ dùng học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi ví dụ 2647 + 1326 và các bài tập 1 đến 7.
  • Bảng cột kẻ ô (hoặc phấn màu kẻ cột hàng đơn vị, chục, trăm, nghìn) để minh họa đặt tính.
  • Bộ thẻ chữ số 0 đến 9 và thẻ dấu '+', dấu '=' để minh họa cách đặt tính.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/3/math/bai-54-phep-cong-trong-pham-vi-10000 (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).

2. Học sinh

  • Sách Toán 3, vở ô li, bút chì, bút màu.
  • Bảng con, bút viết bảng và khăn lau.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (phát theo nhóm đôi).
  • Thẻ số (hoặc bộ thẻ chữ số) để thực hành đặt tính.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ôn lại cách đặt tính với các số có bốn chữ số

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức cũ về hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn và cách viết số có bốn chữ số.

Nội dung

GV đưa ra các số 2647, 1326 và yêu cầu HS nêu từng chữ số thuộc hàng nào, giá trị của chữ số đó. Trò chơi 'Đố bạn': GV đọc số, HS giơ thẻ số tương ứng hoặc viết lên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng hàng và giá trị của các chữ số trong các số 2647 và 1326; viết đúng số theo lời đọc của GV.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu trò chơi 'Đố bạn': 'Cô đọc một số, các con viết số đó lên bảng con rồi giơ lên. Ví dụ: hai nghìn sáu trăm bốn mươi bảy.'

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, lấy bảng con và bút chuẩn bị.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các số: một nghìn ba trăm hai mươi sáu, hai nghìn sáu trăm bốn mươi bảy. Sau đó hỏi: 'Chữ số 6 trong số 2647 thuộc hàng nào?'

    Học sinh

    HS viết số lên bảng con và giơ lên. Trả lời dự kiến: 'Chữ số 6 thuộc hàng trăm, có giá trị 600.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nêu lại hàng của các chữ số 2, 6, 4, 7 trong số 2647.

    Học sinh

    HS trả lời: 'Chữ số 2 ở hàng nghìn, 6 ở hàng trăm, 4 ở hàng chục, 7 ở hàng đơn vị.'

  4. Giáo viên

    GV chốt: Muốn cộng đúng, các chữ số cùng hàng phải thẳng cột với nhau. Đây là cơ sở để đặt tính.

    Học sinh

    HS nhắc lại: 'Các chữ số cùng hàng thì đặt thẳng cột.'

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Đặt tính và thực hiện phép cộng có nhớ 2647 + 1326

Mục tiêu

HS nắm được cách đặt tính, cộng từ phải sang trái và nhớ 1 sang hàng bên trái khi tổng đủ 10 đơn vị hoặc đủ 10 chục.

Nội dung

GV đưa ví dụ 2647 + 1326 và minh họa bằng bảng cột kẻ ô. HS làm việc theo cặp: cùng đặt tính, cộng từng hàng từ phải sang trái và trả lời câu hỏi 'Vì sao phải nhớ 1 sang hàng chục?'. Các cặp hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt tính đúng, thực hiện đúng 2647 + 1326 = 3973 và giải thích được cách nhớ số khi tổng hàng đủ 10.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng: Tính 2647 + 1326. Hỏi: 'Khi đặt tính, các con đặt số nào ở trên, số nào ở dưới? Vì sao phải đặt thẳng cột?'

    Học sinh

    HS suy nghĩ, trao đổi cặp đôi. Trả lời dự kiến: 'Đặt thẳng cột để các chữ số cùng hàng được cộng với nhau.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đặt tính theo cột, rồi cộng từ hàng đơn vị: 7 + 6 = 13, viết 3, nhớ 1. Tiếp theo hàng chục: 4 + 2 + 1 = 7, hàng trăm: 6 + 3 = 9, hàng nghìn: 2 + 1 = 3. GV dùng thẻ số minh họa và hỏi: 'Vì sao 7 + 6 = 13 mà ta chỉ viết 3?'

    Học sinh

    HS làm theo trên bảng con. Trả lời dự kiến: '13 gồm 1 chục và 3 đơn vị, nên viết 3 ở hàng đơn vị và nhớ 1 sang hàng chục.'

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp HS trình bày kết quả và cách nhớ. Yêu cầu các cặp khác nhận xét.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc: 'Hai nghìn sáu trăm bốn mươi bảy cộng một nghìn ba trăm hai mươi sáu bằng ba nghìn chín trăm bảy mươi ba.' Các cặp khác góp ý.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Cộng từ phải sang trái; đủ 10 đơn vị thì đổi thành 1 chục và nhớ 1 sang hàng bên trái. Kết quả 2647 + 1326 = 3973.

    Học sinh

    HS ghi tóm tắt cách làm vào vở và nhắc lại quy tắc cộng có nhớ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 6 phút

Kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược

Mục tiêu

HS biết dùng phép trừ (phép tính ngược) để kiểm tra kết quả của phép cộng.

Nội dung

GV nêu quy tắc: tổng trừ đi một số hạng được số hạng kia; hiệu cộng số trừ được số bị trừ. HS kiểm tra 3973 − 1326 và 3973 − 2647 rồi ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS kiểm tra được 3973 − 1326 = 2647 và 3973 − 2647 = 1326, từ đó xác nhận 2647 + 1326 = 3973 là đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: 'Làm sao biết kết quả 3973 có đúng không?' và giới thiệu phép tính ngược.

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: 'Có thể lấy tổng trừ đi một số hạng xem có ra số hạng kia không.'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS tính 3973 − 1326 bằng cách đặt tính, rồi yêu cầu HS tự tính 3973 − 2647.

    Học sinh

    HS đặt tính và thực hiện trên bảng con: 3973 − 1326 = 2647; 3973 − 2647 = 1326.

  3. Giáo viên

    GV mời một HS nêu kết luận: 'Vì 3973 − 1326 = 2647 nên 2647 + 1326 = 3973 là đúng.'

    Học sinh

    HS trình bày kết quả và giải thích cách kiểm tra.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Phép tính ngược giúp kiểm tra kết quả của phép cộng; nếu đúng thì kết quả phép cộng đáng tin cậy.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: 'Kiểm tra: 3973 − 1326 = 2647.'

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập đặt tính và kiểm tra kết quả

Mục tiêu

Củng cố cách đặt tính, cộng có nhớ và kiểm tra kết quả qua các bài tập 1, 4, 5, 7 đã cho.

Nội dung

Bài 1: Tính 2647 + 1326. Bài 4: Kết quả của 2650 + 1326 là: A. 3977; B. 3976; C. 3975. Bài 5: 2651 + 1326 = ?. Bài 7: Xét các kết quả: a) 2647 + 1326 = 3973; b) 2648 + 1326 = 3975. HS làm việc cá nhân rồi kiểm tra chéo trong nhóm đôi theo Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: 3973. Bài 4: đáp án B (3976), vì 2650 + 1326 = 3976. Bài 5: 3977. Bài 7: a) Đúng; b) Sai, vì 2648 + 1326 = 3974.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: làm bài cá nhân trong 4 phút, sau đó đổi chéo vở để kiểm tra.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, nhắc HS dùng phép tính ngược để kiểm tra khi thấy kết quả còn nghi ngờ. Gợi ý: 'Hãy so sánh 2648 với 2647 để đoán nhanh kết quả.'

    Học sinh

    HS làm bài. Trả lời dự kiến: 'Vì 2648 hơn 2647 là 1 đơn vị nên tổng hơn 3973 là 1, bằng 3974.'

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS trình bày bài 4 và bài 7b, yêu cầu giải thích lí do chọn đáp án và lí do chỗ sai.

    Học sinh

    HS trả lời: 'Bài 4 chọn B vì 2650 + 1326 = 3976. Bài 7b sai vì kết quả đúng là 3974.'

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, lưu ý HS không bỏ số nhớ và luôn kiểm tra lại kết quả.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) vào phiếu và ghi nhớ quy tắc kiểm tra.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Giải bài toán về số sách trong thư viện

Mục tiêu

HS vận dụng phép cộng trong phạm vi 10000 để giải bài toán có lời văn trong tình huống thực tế.

Nội dung

Bài toán: Thư viện có 2647 quyển sách, được tặng thêm 1326 quyển. Hỏi thư viện có tất cả bao nhiêu quyển sách? HS tóm tắt đề, lập phép tính, trình bày lời giải và đáp số. Phần về nhà: tự nêu một tình huống thực tế có phép cộng hai số có bốn chữ số.

Sản phẩm dự kiến

Lời giải: 2647 + 1326 = 3973. Đáp số: 3973 quyển sách. Phần về nhà: một tình huống đúng với phép cộng đã học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề bài và hỏi: 'Bài toán đã cho những gì? Bài toán hỏi gì?'

    Học sinh

    HS trả lời: 'Đã cho: 2647 quyển sách và 1326 quyển được tặng thêm. Hỏi: có tất cả bao nhiêu quyển?'

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS lập phép tính và trình bày lời giải, đáp số đầy đủ đơn vị.

    Học sinh

    HS viết: Thư viện có tất cả số quyển sách là: 2647 + 1326 = 3973 (quyển). Đáp số: 3973 quyển sách.

  3. Giáo viên

    GV mời 1 HS đọc bài giải, các bạn kiểm tra bằng phép trừ 3973 − 1326 = 2647.

    Học sinh

    HS đọc bài làm và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Khi giải toán có lời văn, cần tóm tắt, lập phép tính, ghi đáp số có đơn vị. Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ các bước giải và hoàn thành yêu cầu về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Tính và ghi kết quả vào vở:

  • Đặt tính rồi tính: 2647 + 1326 = ?
  • Kiểm tra bằng phép trừ: 3973 − 1326 = ?; 3973 − 2647 = ?
  • Trả lời: Vì sao khi cộng hàng đơn vị 7 + 6 = 13 ta viết 3 và nhớ 1 sang hàng chục?

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Tính: 2648 + 1326 = ?
Bài 2. Kết quả của 2650 + 1326 là:
A. 3977
B. 3976
C. 3975
Bài 3. 2651 + 1326 = ?
Bài 4. Xét các kết quả sau, ghi Đ (đúng) hoặc S (sai):
a) 2647 + 1326 = 3973
b) 2648 + 1326 = 3975
Bài 5. Đặt tính rồi tính 2647 + 1326, sau đó kiểm tra bằng một cách khác.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thành bài 1, 2, 3 trong sách Toán 3 (trang bài 54), đặt tính và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Thực hành thêm trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-54-phep-cong-trong-pham-vi-10000) với phần bài tập tương tác.
  • Nêu với người thân một tình huống thực tế có phép cộng hai số có bốn chữ số (ví dụ: số trang sách, số tiền, số người), viết phép tính và đáp số vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.