NeoEdu
Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung

Giáo án Bài 5. Bảng nhân 3, bảng chia 3

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách lập bảng nhân 3 bằng cách cộng liên tiếp 3 và đọc đúng các tích 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30.
  • Giải thích được ý nghĩa của phép nhân 3 × 4 là 4 nhóm, mỗi nhóm 3 đơn vị.
  • Vận dụng được mối quan hệ giữa nhân và chia để tìm thương trong bảng chia 3 (ví dụ: 24 : 3 = 8 vì 3 × 8 = 24).
  • Vận dụng được cách nhớ tích khi quên: lấy tích liền trước cộng 3 (ví dụ: 3 × 6 = 3 × 5 + 3 = 18).
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao 12 : 3 = 4 từ 3 × 4 = 12 và vì sao 3 × 6 = 3 × 5 + 3.
  • Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn tình huống 9 túi, mỗi túi 3 quả bằng phép nhân 3 × 9 = 27.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc và viết đúng phép tính, dùng đúng từ "nhóm", "tích", "thương" khi trình bày.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng nhân 3, que tính hoặc hình tròn để minh hoạ các nhóm 3 đơn vị và bảng tương tác trên NeoEdu.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự nhẩm bảng nhân 3, tự kiểm tra kết quả phép chia bằng phép nhân tương ứng.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, trình bày cách tìm kết quả bằng lời nói đầy đủ câu.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách lập luận phù hợp (đếm nhóm, cộng thêm 3, tìm phép nhân tương ứng) để giải bài toán thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực tham gia trò chơi nhẩm bảng nhân 3, hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu.
  • Trung thực: HS thẳng thắn đối chiếu kết quả với bảng nhân và tự sửa lỗi khi phát hiện sai sót.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi bảng nhân 3 (chưa điền đủ), hình ảnh 4 nhóm, mỗi nhóm 3 quả ổi.
  • Thẻ số từ 3 đến 30 (chia nhóm để chơi trò chơi), bộ que tính.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-5-bang-nhan-3-bang-chia-3 (dùng khi luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách giáo khoa Toán 3, vở ghi, bảng con và bút viết bảng.
  • Que tính hoặc hình tròn rời để xếp nhóm.
  • Thẻ số (nếu được phát) và bút chì, bút màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đếm nhóm ba

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức về phép cộng liên tiếp và đếm theo nhóm 3 để chuẩn bị lập bảng nhân 3.

Nội dung

Trò chơi "Đếm nhóm ba": cả lớp cùng đọc xuôi các số 3, 6, 9, 12,… theo nhịp tay; GV chỉ bất kì vào một hàng thẻ và HS đọc số tiếp theo.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng dãy số đếm thêm 3 đến 30 và nêu được quy luật: mỗi số sau hơn số trước 3 đơn vị.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi, nêu luật: đọc tiếp dãy số khi GV chỉ vào thẻ. Hỏi: "Dãy số này tăng thêm mấy đơn vị mỗi lần?"

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị đọc theo nhịp tay.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu 3, 6, 9, 12; sau đó chỉ ngẫu nhiên vào các thẻ 15, 21, 27 để HS đọc tiếp.

    Học sinh

    HS đọc cả lớp rồi đọc cá nhân. Dự kiến HS trả lời: "Tăng thêm 3 đơn vị."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc nối tiếp dãy số từ 3 đến 30 và nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp: "3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30."

  4. Giáo viên

    GV chốt: dãy số trên được tạo bằng cách cộng liên tiếp 3, đây là nền tảng để lập bảng nhân 3.

    Học sinh

    HS nhắc lại: "Muốn tìm số tiếp theo, ta cộng thêm 3."

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Lập bảng nhân 3

Mục tiêu

HS hình thành bảng nhân 3 và hiểu ý nghĩa 3 × 4 là 4 nhóm, mỗi nhóm 3 đơn vị.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1: xếp 4 nhóm que tính, mỗi nhóm 3 que; đếm tổng số que và điền vào bảng nhân 3 bằng cách cộng liên tiếp 3. Từ 3 × 4 = 12, HS nêu ý nghĩa phép nhân.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đúng bảng nhân 3 từ 3 × 1 đến 3 × 10; HS nêu được: "3 × 4 là 4 nhóm, mỗi nhóm 3 đơn vị, có tất cả 12 đơn vị."

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa hình 4 nhóm, mỗi nhóm 3 quả ổi lên bảng và hỏi: "Có mấy nhóm? Mỗi nhóm có mấy quả? Tất cả có bao nhiêu quả?" Sau đó giao Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS quan sát hình, trả lời dự kiến: "Có 4 nhóm, mỗi nhóm 3 quả, tất cả 12 quả."

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết 3 × 4 = 12 và giải thích: 3 × 4 là 4 nhóm, mỗi nhóm 3. Yêu cầu cặp đôi lập tiếp các tích từ 3 × 1 đến 3 × 10 bằng cách lấy tích trước cộng 3.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: một bạn xếp que, một bạn viết phép tính, sau đó đổi vai. Dự kiến HS nói: "3 × 5 = 12 + 3 = 15."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày bảng nhân vừa lập, yêu cầu HS giải thích vì sao 3 × 6 = 18.

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc kết quả. Dự kiến HS trả lời: "Vì 3 × 5 = 15, thêm 3 được 18, hoặc 6 nhóm có 18 que."

  4. Giáo viên

    GV chốt bảng nhân 3, nhấn mạnh: khi quên một tích, lấy tích liền trước cộng 3. Chiếu bảng hoàn chỉnh lên màn hình để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS đối chiếu với bảng nhân, sửa lỗi nếu có và đọc thuộc bảng nhân 3 theo nhóm.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Bảng chia 3 từ phép nhân

Mục tiêu

HS hiểu quan hệ giữa phép nhân và phép chia, lập được bảng chia 3 bằng cách tìm phép nhân tương ứng.

Nội dung

Từ 3 × 4 = 12, HS suy ra 12 : 3 = 4 và 12 : 4 = 3. GV nêu ví dụ 3 × 8 = 3 × 4 + 3 × 4 = 12 + 12 = 24, từ đó suy ra 24 : 3 = 8. HS nhẩm chia bằng cách tìm phép nhân tương ứng, không đếm đoán.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: "Để tìm 24 : 3, ta tìm số nhân với 3 được 24: 3 × 8 = 24, vậy 24 : 3 = 8." HS lập được quan hệ 12 : 3 = 4 và 12 : 4 = 3.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng 3 × 4 = 12 và hỏi: "Từ phép nhân này, em có thể viết được phép chia nào?"

    Học sinh

    HS suy nghĩ, dự kiến trả lời: "12 : 3 = 4 và 12 : 4 = 3."

  2. Giáo viên

    GV nêu bài toán: "Có 24 bút chia đều vào 3 hộp. Mỗi hộp có bao nhiêu bút?" Hướng dẫn HS tìm số nhân với 3 được 24, dùng ví dụ 3 × 8 = 3 × 4 + 3 × 4 = 24.

    Học sinh

    HS làm bảng con: viết 3 × ? = 24, thử đoán rồi kiểm tra bằng phép nhân. Dự kiến HS nói: "3 × 8 = 24 nên 24 : 3 = 8."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS trình bày cách tìm 24 : 3 và yêu cầu nhận xét cách làm có đúng không.

    Học sinh

    HS trình bày, các bạn nhận xét: "Cách làm đúng vì 3 × 8 = 24."

  4. Giáo viên

    GV chốt: muốn nhẩm phép chia 3, ta tìm phép nhân 3 tương ứng; kiểm tra kết quả bằng cách nhân lại. Nhắc lại quan niệm sai: 3 × 3 là gấp 3 lên 3 lần, không phải 3 + 3.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc nhẩm chia và tự kiểm tra kết quả bằng phép nhân.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập bảng nhân 3, bảng chia 3

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 3, bảng chia 3 để làm các bài tập điền số, nối và tìm kết quả.

Nội dung

HS làm bài tập 1 đến 6 trong Phiếu học tập số 2 (làm theo cặp đôi, sau đó kiểm tra trên học liệu NeoEdu). Các bài gồm: tính 3 × 2, 3 × 4, 3 × 7; tính 24 : 3; điền số vào chỗ trống 3 × {{1}} = 18 và 27 : 3 = {{2}}; nối phép tính với kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành đúng: 3 × 2 = 6; 3 × 4 = 12; 3 × 7 = 21; 24 : 3 = 8; 3 × 6 = 18 và 27 : 3 = 9; nối 3 × 3 với 9, 3 × 5 với 15, 30 : 3 với 10.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi, nêu yêu cầu: làm bài 1 đến 5 trước, bài 6 nối phép tính với kết quả. Mở học liệu NeoEdu cho HS luyện thêm nếu còn thời gian.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài trước khi trao đổi với bạn.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỗ trợ cặp còn lúng túng về bài 5 (điền số) bằng câu hỏi gợi mở: "3 × 6 bằng bao nhiêu?"

    Học sinh

    HS làm bài, đối chiếu đáp án với bạn. Dự kiến HS nói: "27 : 3 = 9 vì 3 × 9 = 27."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc đáp án bài 5 và bài 6, các cặp khác kiểm tra lại. Chiếu đáp án đúng lên màn hình.

    Học sinh

    HS đọc đáp án: "3 × 6 = 18; 27 : 3 = 9; 3 × 3 nối với 9; 3 × 5 nối với 15; 30 : 3 nối với 10."

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt lại các lỗi thường gặp, yêu cầu HS kiểm tra bằng cách nhân lại khi làm phép chia.

    Học sinh

    HS sửa bài vào phiếu, ghi chú lại các lỗi đã mắc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đếm quả, chia đồ vật trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng phép nhân và phép chia 3 để giải quyết các tình huống thực tế về quả và đồ vật.

Nội dung

GV nêu hai tình huống: (1) Mỗi túi có 3 quả ổi, 9 túi như thế có bao nhiêu quả? (2) Có 21 bút, chia đều vào 3 hộp, mỗi hộp có bao nhiêu bút? HS viết câu trả lời đầy đủ, sau đó nêu phép tính và đơn vị.

Sản phẩm dự kiến

HS giải đúng: 3 × 9 = 27 (quả); 21 : 3 = 7 (bút), trình bày được phép tính và đáp số có đơn vị.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc tình huống 1, hỏi: "Bài toán cho biết gì? Hỏi gì? Em dùng phép tính nào?"

    Học sinh

    HS trả lời: "Mỗi túi 3 quả, có 9 túi; hỏi có bao nhiêu quả; dùng phép nhân."

  2. Giáo viên

    GV đưa tình huống 2, yêu cầu HS dùng phép chia và kiểm tra bằng phép nhân. Đi quan sát, giúp HS ghi đúng đơn vị.

    Học sinh

    HS làm vào vở: 21 : 3 = 7 (bút). Kiểm tra: 3 × 7 = 21. Dự kiến HS nói: "Mỗi hộp có 7 bút."

  3. Giáo viên

    GV mời 1 HS đọc lời giải tình huống 1 và 1 HS đọc lời giải tình huống 2.

    Học sinh

    HS đọc lời giải: "3 × 9 = 27 (quả)" và "21 : 3 = 7 (bút)".

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: gặp "mỗi nhóm có 3 đơn vị, có nhiều nhóm" thì dùng phép nhân; gặp "chia đều thành 3 phần" thì dùng phép chia. Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ cách chọn phép tính phù hợp với tình huống.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Xếp 4 nhóm, mỗi nhóm 3 que tính. Hoàn thành phép tính:

  • 3 × 4 = ?
  • Có ? nhóm, mỗi nhóm ? que.
    Bài 2. Lập bảng nhân 3 bằng cách cộng thêm 3 vào tích liền trước, điền vào bảng:
  • 3 × 1 = 3
  • 3 × 2 = ?
  • 3 × 3 = ?
  • 3 × 4 = ?
  • 3 × 5 = ?
  • 3 × 6 = ?
  • 3 × 7 = ?
  • 3 × 8 = ?
  • 3 × 9 = ?
  • 3 × 10 = ?
    Bài 3. Giải thích bằng một câu: vì sao 3 × 6 = 18?

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Tính: 3 × 2 = ?; 3 × 4 = ?; 3 × 7 = ?
Bài 2. Tính: 24 : 3 = ? (Gợi ý: tìm số nhân với 3 được 24.)
Bài 3. Điền số vào chỗ trống:

  • 3 × ? = 18
  • 27 : 3 = ?
    Bài 4. Nối phép tính với kết quả đúng:
  • 3 × 3 — 9
  • 3 × 5 — 15
  • 30 : 3 — 10
    Bài 5. Kiểm tra lại: nhân kết quả với 3 để xem có bằng số bị chia không.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc thuộc bảng nhân 3 và bảng chia 3 theo cách cộng liên tiếp 3 và tìm phép nhân tương ứng.
  • Hoàn thành bài tập tương tác về bảng nhân 3, bảng chia 3 trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-5-bang-nhan-3-bang-chia-3) cùng người thân.
  • Tìm trong nhà 3 đồ vật được xếp thành nhóm, mỗi nhóm 3 đơn vị (ví dụ: 3 đôi đũa, 3 chiếc cốc), viết một phép nhân 3 tương ứng và một phép chia 3 tương ứng vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.