ToánLớp 3Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung

Giáo án Bài 4. Ôn tập bảng nhân 2; 5, bảng chia 2; 5

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách lập bảng nhân 2 và bảng nhân 5 bằng cách cộng liên tiếp 2 hoặc 5, hoặc dựa vào tích đã biết.
Đọc và thuộc được bảng nhân 2, bảng nhân 5, bảng chia 2 và bảng chia 5.
Giải thích được mối quan hệ giữa phép nhân và phép chia, ví dụ từ $2 \times 8 = 16$ suy ra $16 : 2 = 8$ .
Vận dụng được bảng nhân 2, 5 và bảng chia 2, 5 để tính toán và giải bài toán thực tế đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $16 : 2 = 8$ dựa trên $2 \times 8 = 16$ , và vì sao tích của phép nhân với 5 có chữ số tận cùng là 0 hoặc 5.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống túi ổi, hộp bút thành phép nhân hoặc phép chia phù hợp.
Giải quyết vấn đề toán học: HS tìm kết quả khi quên một tích bằng cách lấy tích liền trước cộng 2 hoặc cộng 5.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng biểu thức, nói và viết được kết quả bằng câu có đơn vị, ví dụ 18 quả ổi.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng bảng con, hình chấm tròn hoặc que tính để minh hoạ các nhóm bằng nhau khi lập bảng.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự nhẩm, tự kiểm tra kết quả phép tính bằng cách tìm phép nhân tương ứng và tự sửa lỗi khi chưa đúng.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, trình bày cách tính và nhận xét bài làm của bạn bằng câu đủ ý.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách lập bảng hoặc cách suy luận phù hợp để tìm kết quả khi quên một tích.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc thuộc bảng nhân, bảng chia và hoàn thành đủ các bài tập được giao trong giờ.
Trách nhiệm: HS trung thực kiểm tra đáp án với bạn, nhận lỗi khi làm sai và sửa lại đúng quy trình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy tính, máy chiếu hoặc bảng phụ ghi sẵn bảng nhân 2 và bảng nhân 5 để trống một số ô.
Hình vẽ các nhóm chấm tròn (4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm; 5 nhóm, mỗi nhóm 5 chấm) làm trực quan.
Phiếu học tập số 1, thẻ phép tính để chơi trò chơi.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-4-on-tap-bang-nhan-2-5-bang-chia-2-5), dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra kết quả ngay.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Vở ô li, bút chì, bút màu.
Que tính hoặc hình tròn cắt sẵn để xếp nhóm khi cần minh hoạ.
Phiếu học tập số 1 (làm theo cặp đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm nhóm nhanh

Mục tiêu

Ôn lại ý nghĩa phép nhân là tìm tổng của các nhóm bằng nhau và tạo hứng thú vào bài.

Nội dung

GV chiếu hình 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm tròn, đặt câu hỏi để HS đếm nhanh rồi viết phép nhân tương ứng vào bảng con. Sau đó GV đọc nhanh một số phép nhân 2 đã học để HS đáp bằng bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng $2 \times 4 = 8$ và đọc được một số tích của bảng nhân 2 theo nhịp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: Các em nhìn hình, có 4 nhóm, mỗi nhóm có 2 chấm tròn. Các em đếm nhanh xem có bao nhiêu chấm tròn và viết phép nhân tương ứng vào bảng con.
Học sinh
HS quan sát hình, đếm thầm và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV hỏi: Vì sao em viết được phép nhân này? Có thể thay bằng phép cộng nào?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Vì có 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm nên viết $2 \times 4 = 8$ . Cũng có thể viết $2 + 2 + 2 + 2 = 8$ .
Giáo viên
GV chốt: Phép nhân là cách viết gọn của tổng các nhóm bằng nhau. Chúng ta sẽ lập bảng nhân 2 và bảng nhân 5 trong bài hôm nay.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học và chuẩn bị vào hoạt động mới.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Lập bảng nhân 2 và bảng nhân 5

Mục tiêu

HS hình thành cách lập bảng nhân 2 và bảng nhân 5 bằng cách cộng liên tiếp, nhận ra quy luật của từng bảng.

Nội dung

HS làm việc theo nhóm 4, mỗi nhóm lập bảng nhân 2 trên bảng phụ bằng cách cộng liên tiếp 2: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20. Sau đó lập bảng nhân 5: 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50. Nhóm tìm quy luật chữ số tận cùng của bảng nhân 5 và so sánh với 2 × 3 (gấp 2 lên 3 lần) và 2 + 3 (thêm 3 đơn vị).

Sản phẩm dự kiến

Bảng nhân 2 và bảng nhân 5 đầy đủ; nhận xét: tích của bảng nhân 5 có chữ số tận cùng là 0 hoặc 5; 2 × 3 = 6 khác 2 + 3 = 5.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: Mỗi nhóm lập bảng nhân 2 bằng cách cộng liên tiếp 2, rồi lập bảng nhân 5 bằng cách cộng liên tiếp 5. Các nhóm ghi kết quả lên bảng phụ.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, phân công người ghi, người đọc, người kiểm tra trong nhóm.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi: Làm sao em biết 5 nhóm, mỗi nhóm 2 bạn thì có 10 bạn? Tích tiếp theo lấy tích trước cộng mấy?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Lấy 8 cộng 2 được 10, nên $2 \times 5 = 10$ . Tích tiếp theo lấy tích trước cộng 2.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày bảng nhân 2 và bảng nhân 5, yêu cầu nhóm khác kiểm tra một vài tích.
Học sinh
HS đọc bảng, nhận xét: Bảng nhân 5 đều kết thúc bằng 0 hoặc 5.
Giáo viên
GV chốt: Bảng nhân 2 lập bằng cách cộng liên tiếp 2; bảng nhân 5 lập bằng cách cộng liên tiếp 5. Lưu ý: $2 \times 3 = 6$ (gấp 2 lên 3 lần), không phải $2 + 3$ . GV cho HS đọc thuộc bảng nhân 2 và 5 hai lần.
Học sinh
HS đọc đồng thanh bảng nhân 2, bảng nhân 5 và ghi nhớ quy luật vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Bảng chia 2, 5 từ bảng nhân

Mục tiêu

HS hiểu mối quan hệ giữa phép nhân và phép chia cùng số, lập được bảng chia 2 và bảng chia 5 và tự kiểm tra kết quả.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi. Từ $2 \times 8 = 16$ suy ra $16 : 2 = 8$ và $16 : 8 = 2$ . Từ bảng nhân 5 HS suy ra bảng chia 5. Khi quên một kết quả, HS tìm phép nhân tương ứng thay vì đếm đoán.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1; nêu được quy tắc tìm thương bằng phép nhân tương ứng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, nêu ví dụ $2 \times 8 = 16$ và hỏi: Từ phép nhân này em viết được những phép chia nào?
Học sinh
HS nhận phiếu, làm việc cặp đôi.
Giáo viên
GV hỏi: Muốn tính $45 : 5$ em nghĩ đến phép nhân nào?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Em nghĩ đến $5 \times 9 = 45$ nên $45 : 5 = 9$ .
Giáo viên
GV mời 2 cặp đọc kết quả phiếu, cả lớp kiểm tra bằng phép nhân.
Học sinh
HS đọc đáp án và kiểm tra lại bằng phép nhân tương ứng.
Giáo viên
GV chốt: Để tính thương, ta tìm phép nhân có thừa số đã biết; không đếm đoán. Đọc bảng chia 2 và bảng chia 5 theo nhịp.
Học sinh
HS đọc thuộc bảng chia 2 và chia 5, ghi kết quả vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Đố bạn nhanh đúng

Mục tiêu

HS luyện tính nhanh và chính xác các phép nhân, phép chia với 2 và 5 qua các bài tập đã cho.

Nội dung

HS làm việc cặp đôi: một bạn đọc phép tính, bạn kia trả lời và giải thích bằng phép nhân tương ứng; sau đó đổi vai. GV dùng học liệu số NeoEdu để chiếu các bài tập tương tác kiểm tra. Bài tập: 2 × 2 = ?; 2 × 4 = ?; 2 × 7 = ?; 16 : 2 = ?; 5 × 8 = ?; 45 : 5 = ?

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: $2 \times 2 = 4$ ; $2 \times 4 = 8$ ; $2 \times 7 = 14$ ; $16 : 2 = 8$ (vì $2 \times 8 = 16$ ); $5 \times 8 = 40$ ; $45 : 5 = 9$ (vì $5 \times 9 = 45$ ). HS trả lời đúng cả 6 câu.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: Mỗi bạn đọc một phép tính, bạn kia trả lời và nói phép nhân giúp tìm kết quả. Đổi vai sau mỗi 3 câu.
Học sinh
HS nghe luật, chia cặp.
Giáo viên
GV quan sát, hỗ trợ cặp còn lúng túng; chiếu bài tương tác NeoEdu để HS kiểm tra đáp án.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: 2 × 7 = 14 vì 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 = 14; 16 : 2 = 8 vì 2 × 8 = 16.
Giáo viên
GV mời 3 HS đọc đáp án và giải thích một phép tính bất kì.
Học sinh
HS trình bày cách tìm kết quả, các bạn khác nhận xét.
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh: Phép chia được tìm bằng phép nhân tương ứng; kiểm tra lại bằng cách nhân ngược.
Học sinh
HS sửa lại bài sai (nếu có) trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Túi ổi và hộp bút

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 2 và bảng chia 2 để giải bài toán thực tế đơn giản.

Nội dung

Bài 7: Mỗi túi có 2 quả ổi. Hỏi 9 túi như thế có bao nhiêu quả ổi? Bài 8: Có 14 bút, chia đều vào 2 hộp. Hỏi mỗi hộp có bao nhiêu bút? HS viết câu trả lời có đơn vị.

Sản phẩm dự kiến

Bài 7: $2 \times 9 = 18$ , trả lời: 18 quả ổi. Bài 8: $14 : 2 = 7$ , trả lời: 7 bút.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài 7 và bài 8, hỏi: Bài toán thứ nhất dùng phép tính gì? Bài toán thứ hai dùng phép tính gì?
Học sinh
HS lắng nghe, trả lời dự kiến: Bài 7 dùng phép nhân; bài 8 dùng phép chia.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết phép tính và câu trả lời có đơn vị vào bảng con.
Học sinh
HS làm bài: $2 \times 9 = 18$ (quả); $14 : 2 = 7$ (bút).
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày, nhận xét cách đặt phép tính và đơn vị.
Học sinh
HS trình bày, các bạn kiểm tra lại đơn vị đã đúng chưa.
Giáo viên
GV chốt: Khi giải bài toán có đơn vị, phải viết đủ phép tính và câu trả lời. Giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi bài và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Hoàn thành bảng nhân 2 và bảng nhân 5 đã lập trong lớp.

Bảng nhân 2: 2, 4, 6, ..., ..., ..., ..., 16, 18, 20.
Bảng nhân 5: 5, 10, ..., 20, 25, ..., ..., 40, ..., 50.

Bài 2. Từ $2 \times 8 = 16$ , em viết hai phép chia tương ứng.

........................................
........................................

Bài 3. Điền số thích hợp.

$16 : 2 =$ ...
$45 : 5 =$ ...
$30 : 5 =$ ...
$12 : 2 =$ ...

Bài 4. Nối hoặc viết đáp án đúng cho mỗi phép tính.

$2 \times 6 =$ ...
$5 \times 3 =$ ...
$2 \times 9 =$ ...

Bài 5. Em kiểm tra lại kết quả của Bài 3 bằng phép nhân tương ứng và ghi vào vở.

Hướng dẫn về nhà

Đọc thuộc lòng bảng nhân 2, bảng nhân 5, bảng chia 2 và bảng chia 5.
Làm lại bài 7 và bài 8 trong sách Toán 3 trang bài học, viết đầy đủ phép tính và câu trả lời có đơn vị vào vở.
Tìm trong nhà một tình huống chia đều thành 2 phần hoặc 5 phần (ví dụ chia kẹo, chia bút), viết phép chia tương ứng và kiểm tra bằng phép nhân.
Vào trang bài học NeoEdu để làm thêm bài tập tương tác nếu có điều kiện.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.