ToánLớp 3Chủ đề 6. Phép nhân, phép chia trong phạm vi 1000

Giáo án Bài 38. Biểu thức. Tính giá trị của biểu thức

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được biểu thức số là dãy số nối với nhau bởi dấu phép tính, và giá trị của biểu thức là kết quả sau khi thực hiện đúng thứ tự các phép tính.
Giải thích được thứ tự thực hiện: chỉ có cộng, trừ hoặc chỉ có nhân, chia thì tính từ trái sang phải; có cả cộng, trừ, nhân, chia thì nhân, chia trước, cộng, trừ sau; có dấu ngoặc thì tính phần trong ngoặc trước.
Vận dụng được quy tắc để tính giá trị biểu thức và giải bài toán thực tế đơn giản có dùng biểu thức.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao $12 + 8 : 4$ khác $(12 + 8) : 4$ dựa trên thứ tự thực hiện phép tính.
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống mua 3 bút và 1 tẩy thành biểu thức $8 \times 3 + 5$ .
Giải quyết vấn đề toán học: xác định phép tính cần làm trước khi tính giá trị biểu thức có nhiều phép tính.
Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng biểu thức và viết mỗi dòng bằng biểu thức trước, không viết chuỗi dấu bằng sai.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng thẻ phép tính, bảng con và bảng phụ để thực hiện và kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc quy tắc trong SGK, tự kiểm tra kết quả bằng cách viết từng dòng biểu thức trên bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm để so sánh cách làm, nói rõ vì sao phải tính phép nào trước.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: lựa chọn đúng thứ tự tính trong tình huống mua bán và nêu cách kiểm tra kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực tham gia đủ các hoạt động và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập.
Trách nhiệm: kiểm tra lại phép tính của bản thân và của bạn trong nhóm trước khi báo cáo.
Trung thực: nhận ra và sửa lỗi khi tính sai thứ tự, không chép kết quả của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

SGK Toán 3 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 2, bài 38
Bảng phụ hoặc slide ghi các biểu thức của bài học
Thẻ phép tính (cộng, trừ, nhân, chia, dấu ngoặc) để gắn lên bảng
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm 4 HS)
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/math/bai-38-bieu-thuc-tinh-gia-tri-cua-bieu-thuc) dùng để chiếu và kiểm tra nhanh

2. Học sinh

Vở ghi, SGK Toán 3
Bảng con, bút viết bảng
Thẻ số và thẻ dấu phép tính (nếu có) để sắp xếp biểu thức

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Tính nhanh trên bảng con

Mục tiêu

Ôn lại cách tính nhẩm các phép nhân, chia, cộng, trừ đã học và gợi mở vấn đề thứ tự thực hiện phép tính.

Nội dung

GV chiếu lần lượt các phép tính $6 \times 4$ , $24 : 3$ , $18 + 7$ , $35 - 9$ . Sau đó hỏi: Trong $2 + 3 \times 4$ , em nghĩ phải tính phép nào trước?

Sản phẩm dự kiến

HS tính đúng các phép tính nhẩm và dự đoán được rằng cần có quy tắc cho biểu thức có nhiều phép tính.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: Các em tính nhanh rồi viết kết quả lên bảng con, giơ bảng khi GV đếm to đến ba.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và bút.
Giáo viên
GV chiếu từng phép tính, quan sát và nhận xét nhanh các bảng con.
Học sinh
HS tính nhẩm và giơ bảng: $6 \times 4 = 24$ ; $24 : 3 = 8$ ; $18 + 7 = 25$ ; $35 - 9 = 26$ .
Giáo viên
GV hỏi: Trong $2 + 3 \times 4$ , em nghĩ phải tính phép nào trước? Vì sao?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Em nghĩ tính $3 \times 4$ trước rồi mới cộng với 2 vì nhân được làm trước. Có em nghĩ tính từ trái sang phải được $5 \times 4 = 20$ ; GV ghi nhận hai ý kiến để làm rõ ở hoạt động sau.
Giáo viên
GV nói: Hai cách làm cho hai kết quả khác nhau, vậy cần có quy tắc chung. Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bài Biểu thức và giá trị của biểu thức.
Học sinh
HS ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Biểu thức và giá trị của biểu thức

Mục tiêu

Nêu được khái niệm biểu thức số, giá trị biểu thức và quy tắc tính khi biểu thức chỉ có một loại phép tính.

Nội dung

GV đưa ra biểu thức $24 + 18 - 7$ và $6 \times 4 : 3$ . Nhiệm vụ: Mỗi cặp đọc biểu thức, tính giá trị và cho biết vì sao phải tính theo thứ tự đó. Sau đó nêu khái niệm biểu thức số và giá trị biểu thức.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: Biểu thức số gồm các số nối với nhau bởi dấu phép tính; giá trị biểu thức là kết quả sau khi thực hiện đúng thứ tự. Với $24 + 18 - 7 = 35$ và $6 \times 4 : 3 = 8$ , HS tính từ trái sang phải.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết hai biểu thức lên bảng, hỏi: Hai dòng này có gì giống nhau? Có gì khác nhau?
Học sinh
HS quan sát và trả lời: Đều có các số nối với nhau bằng dấu phép tính; biểu thức thứ nhất có cộng và trừ, biểu thức thứ hai có nhân và chia.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi tính: Các em tính $24 + 18$ trước, rồi lấy kết quả trừ 7. Với biểu thức thứ hai, tính $6 \times 4$ rồi chia cho 3. GV đi quan sát, gợi ý những cặp làm sai thứ tự.
Học sinh
HS làm việc theo cặp: $24 + 18 = 42$ , $42 - 7 = 35$ ; $6 \times 4 = 24$ , $24 : 3 = 8$ . HS viết từng dòng trên bảng con.
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo, hỏi: Vì sao các em tính từ trái sang phải?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Vì trong biểu thức chỉ có cộng và trừ (hoặc chỉ có nhân và chia) nên tính lần lượt từ trái sang phải. Kết quả là giá trị của biểu thức.
Giáo viên
GV chốt: Biểu thức số gồm các số nối với nhau bởi dấu phép tính. Giá trị biểu thức là kết quả sau khi thực hiện đúng thứ tự. Chỉ có cộng, trừ hoặc chỉ có nhân, chia thì tính từ trái sang phải. GV ghi bảng và yêu cầu HS ghi vào vở.
Học sinh
HS ghi khái niệm và quy tắc vào vở, đọc lại một lần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Thứ tự thực hiện các phép tính

Mục tiêu

Giải thích được thứ tự thực hiện khi biểu thức có cả cộng, trừ, nhân, chia và khi có dấu ngoặc.

Nội dung

GV chiếu hai cách làm: $18 + 6 : 3$ và $(18 + 6) : 3$ ; ví dụ $40 - 6 \times 4$ . Mỗi cặp so sánh hai cách làm, rút ra quy tắc. Cặp đôi trao đổi: Vì sao hai biểu thức cho kết quả khác nhau?

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: Có cả cộng, trừ và nhân, chia thì nhân, chia trước, cộng, trừ sau; có dấu ngoặc thì tính trong ngoặc trước. Các kết quả: $18 + 6 : 3 = 18 + 2 = 20$ ; $(18 + 6) : 3 = 24 : 3 = 8$ ; $40 - 6 \times 4 = 40 - 24 = 16$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu biểu thức $18 + 6 : 3$ và $(18 + 6) : 3$ , hỏi: Hai biểu thức này khác nhau ở đâu? Theo em, kết quả có giống nhau không?
Học sinh
HS quan sát, trả lời: Biểu thức thứ hai có thêm dấu ngoặc; kết quả có thể khác nhau.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi: Một bạn tính biểu thức không ngoặc, bạn kia tính biểu thức có ngoặc. Ghi từng dòng theo mẫu: biểu thức trước bằng biểu thức sau. Sau đó cùng tính $40 - 6 \times 4$ .
Học sinh
HS làm việc theo cặp: $18 + 6 : 3 = 18 + 2 = 20$ ; $(18 + 6) : 3 = 24 : 3 = 8$ ; $40 - 6 \times 4 = 40 - 24 = 16$ . HS viết đúng dấu bằng, không viết chuỗi dấu bằng sai.
Giáo viên
GV hỏi: Vì sao biểu thức $40 - 6 \times 4$ không tính $40 - 6$ trước? Dấu ngoặc có tác dụng gì?
Học sinh
HS trả lời dự kiến: Vì nhân được làm trước cộng, trừ, nên phải tính $6 \times 4$ trước. Dấu ngoặc làm thay đổi thứ tự, phần trong ngoặc được tính trước.
Giáo viên
GV chốt quy tắc: Có dấu ngoặc thì tính trong ngoặc trước. Có cả cộng, trừ, nhân, chia thì nhân, chia trước; cộng, trừ sau. Sau đó GV đọc phần Ghi nhớ của bài.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở và đọc theo GV phần Ghi nhớ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Tính giá trị biểu thức theo nhóm

Mục tiêu

Vận dụng quy tắc để tính giá trị biểu thức, điền khuyết và xét đúng sai.

Nội dung

Các nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1. Mỗi bạn nhận một phần và kiểm tra chéo trong nhóm trước khi báo cáo.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng đáp án: 1) $24 + 18 - 7 = 35$ ; 2) $6 \times 4 : 3 = 8$ ; 3) $36 - 12 : 3 = 32$ ; 4) $(36 - 12) : 3 = 8$ ; 5) $8 + 5 \times 6 = 8 + 30 = 38$ ; 6a) $30 : 5 \times 2 = 12$ là Đúng; 6b) $30 : 5 \times 2 = 3$ là Sai, đúng là 12.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu: Nhóm trưởng phân công, mỗi bạn làm hai câu rồi kiểm tra chéo. Nhắc các nhóm viết từng dòng biểu thức trước.
Học sinh
HS nhận phiếu, nhóm trưởng phân công nhiệm vụ.
Giáo viên
GV đi quan sát, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn, nhắc: Em đã nhân hay chia trước chưa?
Học sinh
HS làm bài, kiểm tra chéo và thống nhất đáp án trong nhóm.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày câu 3 và câu 6, yêu cầu nhóm khác nhận xét.
Học sinh
HS trình bày: Câu 3: $12 : 3 = 4$ , $36 - 4 = 32$ . Câu 6b: sai vì tính $30 : 5 = 6$ rồi $6 \times 2 = 12$ , không phải 3.
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh lỗi thường gặp là tính cộng, trừ trước khi nhân, chia hoặc bỏ qua dấu ngoặc.
Học sinh
HS sửa bài nếu sai và ghi lại lỗi cần tránh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đóng vai người mua hàng

Mục tiêu

Vận dụng biểu thức vào tình huống mua bán thực tế và nêu cách kiểm tra kết quả.

Nội dung

Tình huống: Bạn An mua 3 bút, mỗi bút 8 nghìn đồng, và 1 tẩy 5 nghìn đồng. Hỏi bạn An phải trả bao nhiêu nghìn đồng? Các cặp đóng vai người bán và người mua, viết biểu thức rồi tính.

Sản phẩm dự kiến

HS viết biểu thức $8 \times 3 + 5$ và tính được $8 \times 3 + 5 = 24 + 5 = 29$ . Bạn An phải trả 29 nghìn đồng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc tình huống và hỏi: Đề bài cho biết những gì? Cần tìm gì?
Học sinh
HS trả lời: Cho giá bút 8 nghìn đồng, 3 bút, tẩy 5 nghìn đồng; cần tìm số tiền phải trả.
Giáo viên
GV yêu cầu các cặp viết biểu thức, tính giá trị và đóng vai mua bán.
Học sinh
HS viết $8 \times 3 + 5$ , tính nhân trước: $8 \times 3 = 24$ , cộng sau: $24 + 5 = 29$ ; đóng vai người mua và người bán.
Giáo viên
GV mời 1 cặp trình bày, hỏi: Vì sao phải tính $8 \times 3$ trước?
Học sinh
HS trả lời: Vì tiền 3 bút là phép nhân, cần tính trước rồi mới cộng tiền tẩy.
Giáo viên
GV khen ngợi, nhắc HS kiểm tra kết quả bằng cách tính lại hoặc ước lượng: 3 bút khoảng 24 nghìn đồng, cộng thêm tẩy là 29 nghìn đồng hợp lí.
Học sinh
HS lắng nghe và ghi nhớ cách kiểm tra kết quả.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Tính giá trị của biểu thức (viết từng dòng bằng biểu thức trước):

Câu 1: $24 + 18 - 7$ = ?
Câu 2: $6 \times 4 : 3$ = ?
Câu 3: $36 - 12 : 3$ = ?
Câu 4: $(36 - 12) : 3$ = ?
Câu 5: Điền số vào chỗ trống: $8 + 5 \times 6 = 8 + \_\_ = \_\_$
Câu 6: Đúng hay sai?
a) $30 : 5 \times 2 = 12$
b) $30 : 5 \times 2 = 3$
Câu 7: Vì sao $12 + 8 : 4$ không bằng $(12 + 8) : 4$ ? Viết câu trả lời ngắn gọn và tính kết quả mỗi biểu thức.

Hướng dẫn về nhà

Tính giá trị các biểu thức: $36 - 12 : 3$ ; $(36 - 12) : 3$ ; $8 + 5 \times 6$ . Viết mỗi dòng bằng biểu thức trước và kiểm tra lại bằng cách tính ngược thứ tự.
Giải thích cho người thân vì sao $12 + 8 : 4$ không bằng $(12 + 8) : 4$ , nêu rõ phép tính nào làm trước.
Đặt một tình huống mua bán ở nhà (ví dụ mua 2 quyển vở giá 6 nghìn đồng và 1 cái bút giá 4 nghìn đồng), viết biểu thức và tính số tiền phải trả.
Luyện thêm các bài tương tác tại trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-38-bieu-thuc-tinh-gia-tri-cua-bieu-thuc.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.