ToánLớp 3Chủ đề 4. Phép nhân, phép chia trong phạm vi 100

Giáo án Bài 27. Giảm một số đi một số lần

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được: giảm một số đi một số lần là chia số đó cho số lần.
Giải thích được cách tìm kết quả khi giảm một số đi một số lần bằng cách vẽ sơ đồ các đoạn bằng nhau.
Phân biệt được giảm một số đi một số lần (dùng phép chia) với giảm một số đi một số đơn vị (dùng phép trừ).
Vận dụng được phép chia để giải bài toán thực tế có cụm từ “giảm … đi … lần” trong phạm vi 100.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích vì sao giảm 24 đi 3 lần là 24 : 3 dựa trên sơ đồ ba đoạn bằng nhau.
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống “giảm … đi … lần” thành sơ đồ đoạn thẳng và phép chia.
Giải quyết vấn đề toán học: chọn đúng phép tính (chia, trừ hay cộng) cho từng yêu cầu và kiểm tra đáp số.
Giao tiếp toán học: dùng đúng các cụm từ “giảm … đi … lần”, “giảm … đi … đơn vị”, đặt đúng đơn vị (cây, cm).
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng sơ đồ đoạn thẳng, bảng con và học liệu số để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc kĩ đề, xác định điều đã biết và điều phải tìm trước khi chọn phép tính.
Giao tiếp và hợp tác: HS thảo luận theo cặp đôi, trình bày và giải thích cách làm bằng lời và bằng sơ đồ.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS nêu được tình huống thực tế dùng phép chia 24 : 3 và tự kiểm tra kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia trò chơi, hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu và bảng con.
Trách nhiệm: HS tự kiểm tra lại phép tính và đơn vị trước khi nêu đáp số.
Trung thực: HS nói đúng kết quả mình tính được, không sao chép bài của bạn khi làm việc nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy tính, máy chiếu hoặc bảng phụ có sơ đồ đoạn thẳng và các bài tập.
Thẻ đúng – sai và thẻ phép tính (in sẵn hoặc viết trên bảng).
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-27-giam-mot-so-di-mot-so-lan.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).

2. Học sinh

Vở ghi, sách Toán 3, bút chì, thước kẻ.
Bảng con và bút viết bảng.
Khăn lau bảng (nếu dùng bảng con).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Ôn lại phép chia trong bảng nhân, chia đã học để chuẩn bị cho việc giảm một số đi một số lần.

Nội dung

GV đọc lần lượt các phép chia 24 : 3, 18 : 2, 20 : 5, 36 : 4; HS viết đáp số lên bảng con và giơ nhanh.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng đáp số các phép chia: $24 : 3 = 8$ , $18 : 2 = 9$ , $20 : 5 = 4$ , $36 : 4 = 9$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: GV đọc phép chia, các em viết đáp số lên bảng con và giơ ngay khi xong.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và bút viết.
Giáo viên
GV đọc lần lượt: “Hai mươi bốn chia ba”, “Mười tám chia hai”, “Hai mươi chia năm”, “Ba mươi sáu chia bốn”.
Học sinh
HS viết đáp số: 8, 9, 4, 9. Dự kiến HS nhỏ có thể đếm thêm trên ngón tay hoặc nhẩm bảng nhân tương ứng.
Giáo viên
GV gọi 2 HS giơ bảng và đọc kết quả, khen những HS làm nhanh và đúng.
Học sinh
HS giơ bảng con và đọc: “Hai mươi bốn chia ba bằng tám”.
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn vào bài: “Các phép chia vừa rồi có thể giúp ta tìm số đã giảm đi một số lần. Hôm nay chúng ta học bài Giảm một số đi một số lần.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Giảm một số đi một số lần là gì?

Mục tiêu

HS nêu được giảm một số đi một số lần là chia số đó cho số lần, và giải thích được điều đó bằng sơ đồ các đoạn bằng nhau.

Nội dung

Làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1. GV vẽ sơ đồ đoạn thẳng 24 ô vuông chia thành 3 phần bằng nhau, hướng dẫn HS đọc sơ đồ, điền số và rút ra cách làm “giảm 24 đi 3 lần”.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1, nêu được: giảm 24 đi 3 lần được 8, phép tính là $24 : 3 = 8$ ; giảm một số đi một số lần là chia số đó cho số lần.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV vẽ trên bảng đoạn thẳng dài 24 ô vuông, chia thành 3 đoạn bằng nhau, hỏi: “Đoạn ban đầu gồm mấy phần bằng nhau? Sau khi giảm 3 lần thì còn mấy phần?”. GV phát Phiếu học tập số 1 cho cặp đôi.
Học sinh
HS quan sát sơ đồ, trả lời: đoạn ban đầu gồm 3 phần bằng nhau, sau khi giảm còn 1 phần.
Giáo viên
GV yêu cầu các cặp đôi thảo luận để điền Phiếu học tập số 1, đi quanh lớp gợi ý: “Mỗi phần có bao nhiêu ô? Muốn tìm một phần ta làm phép tính gì?”.
Học sinh
Các cặp đôi thảo luận, dự kiến: “Mỗi phần có 8 ô, vì 24 chia 3 bằng 8. Giảm 24 đi 3 lần thì còn 8.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi trình bày kết quả trên sơ đồ, đặt câu hỏi: “Vì sao ta dùng phép chia chứ không dùng phép trừ?”.
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày: “Vì sau khi giảm, số ô được chia thành 3 phần bằng nhau và lấy 1 phần, nên phải chia 24 cho 3.” Các nhóm khác nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: “Giảm một số đi một số lần là chia số đó cho số lần.” GV ghi công thức lên bảng và yêu cầu HS ghi vào vở.
Học sinh
HS ghi vào vở: Giảm 24 đi 3 lần: $24 : 3 = 8$ .

Hoạt động 2.2: Khám phá · 5 phút

Phân biệt giảm theo lần và giảm theo đơn vị

Mục tiêu

HS phân biệt được “giảm … đi … lần” (dùng phép chia) với “giảm … đi … đơn vị” (dùng phép trừ) để tránh nhầm lẫn.

Nội dung

GV so sánh hai cách hiểu với cùng số 24 và số 3: giảm 24 đi 3 lần và giảm 24 đi 3 đơn vị. HS dùng sơ đồ và phép tính để so sánh.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: giảm 24 đi 3 lần được 8 (dùng $24 : 3$ ); giảm 24 đi 3 đơn vị được 21 (dùng $24 - 3$ ); không nhầm hai cách.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng hai câu: “Giảm 24 đi 3 lần” và “Giảm 24 đi 3 đơn vị”, hỏi HS hai câu có giống nhau không.
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời: “Hai câu khác nhau, một câu là chia, một câu là trừ.”
Giáo viên
GV hướng dẫn HS tính: giảm 24 đi 3 lần thì tính $24 : 3 = 8$ ; giảm 24 đi 3 đơn vị thì tính $24 - 3 = 21$ .
Học sinh
HS tính vào bảng con, so sánh hai kết quả 8 và 21.
Giáo viên
GV hỏi: “Từ “lần” nói về điều gì? Từ “đơn vị” nói về điều gì?”.
Học sinh
Dự kiến HS trả lời: “Lần” chỉ quan hệ chia đều thành các phần bằng nhau; “đơn vị” chỉ số lượng bớt đi một số đơn vị.
Giáo viên
GV chốt: “Giảm theo lần dùng chia; bớt đơn vị dùng trừ. Cần đọc kĩ để chọn đúng phép tính.”
Học sinh
HS ghi nhớ và nhắc lại quy tắc.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Thẻ đúng – sai và chọn phép tính

Mục tiêu

HS vận dụng cách giảm một số đi một số lần để tính nhẩm và chọn đúng phép tính.

Nội dung

HS làm các bài: (1) Giảm 24 đi 3 lần được bao nhiêu? (2) Giảm 18 đi 2 lần được bao nhiêu? (3) Giảm 36 đi 4 lần được bao nhiêu? (4) Giảm 12 đi 3 lần được bao nhiêu? (5) Giảm 20 đi 5 lần dùng phép tính nào: A. $20 - 5$ ; B. $20 : 5$ ; C. $20 + 5$ ? (6) Đúng hay sai: a) Giảm 18 đi 3 lần được 6; b) Giảm 18 đi 3 đơn vị được 6. GV dùng thẻ đúng – sai để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 8, $24 : 3 = 8$ ; (2) 9, $18 : 2 = 9$ ; (3) 9, $36 : 4 = 9$ ; (4) 4, $12 : 3 = 4$ ; (5) B, $20 : 5$ ; (6) a) Đúng; b) Sai.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: làm bài 1 đến 4 vào bảng con, bài 5 và 6 chọn thẻ đáp án hoặc giơ thẻ đúng – sai.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và thẻ.
Giáo viên
GV đọc từng câu, quan sát HS làm bài; với câu 5, nhắc HS chú ý từ “lần”.
Học sinh
HS viết đáp số: 8, 9, 9, 4; giơ thẻ B ở câu 5; giơ thẻ Đúng ở ý a và Sai ở ý b của câu 6.
Giáo viên
GV kiểm tra kết quả, hỏi một HS: “Vì sao ý b là sai?”.
Học sinh
Dự kiến HS trả lời: “Giảm 18 đi 3 đơn vị phải tính 18 − 3 = 15, không được 6.”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt lại: “Giảm đi nhiều lần thì chia; giảm đi số đơn vị thì trừ.”
Học sinh
HS sửa lại bài làm nếu chưa đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 7 phút

Tình huống thực tế: Cây và sợi dây

Mục tiêu

HS giải bài toán thực tế có cụm từ “giảm … đi … lần” và tự tạo tình huống dùng phép chia 24 : 3.

Nội dung

HS làm bài 7: Có 32 cây, số cây còn lại giảm đi 4 lần so với ban đầu. Còn bao nhiêu cây? Sau đó HS nêu một tình huống thực tế dùng phép chia $24 : 3$ . GV gợi ý: một sợi dây dài 24 cm được cắt thành ba phần… (tình huống của GV: sợi dây mới dài bằng một phần ba sợi cũ).

Sản phẩm dự kiến

Bài 7: $32 : 4 = 8$ (cây), đáp số 8 cây. Tình huống của HS gồm dữ kiện hợp lí, đúng quan hệ “giảm … đi … lần”, có phép tính $24 : 3 = 8$ và đáp số có đơn vị.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc bài 7, hướng dẫn HS tìm điều đã biết (32 cây, giảm 4 lần) và điều phải tìm (số cây còn lại).
Học sinh
HS đọc đề, nêu điều đã biết và điều phải tìm.
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm bài vào vở, sau đó đưa ra gợi ý tình huống: “Em hãy nghĩ về một sợi dây dài 24 cm và sợi dây mới dài bằng một phần ba”.
Học sinh
HS làm bài vào vở: $32 : 4 = 8$ (cây). HS nghĩ tình huống khác như chia 24 cái kẹo đều vào 3 hộp.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc bài làm và tình huống; cả lớp kiểm tra theo ba tiêu chí: dữ kiện hợp lí, đúng quan hệ, phép tính và đáp số.
Học sinh
HS trình bày, các bạn nhận xét và góp ý.
Giáo viên
GV tổng kết: “Khi gặp cụm từ giảm … đi … lần, ta dùng phép chia. Hãy kiểm tra đơn vị trước khi kết luận.” GV nhận xét giờ học.
Học sinh
HS ghi nhớ: Giảm một số đi một số lần là chia số đó cho số lần.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đoạn thẳng ban đầu dài 24 ô vuông, được chia thành 3 phần bằng nhau.

Câu 1: Mỗi phần có bao nhiêu ô vuông? Viết phép tính: ........................
Câu 2: Giảm 24 đi 3 lần thì còn lại mấy phần? Vì sao?
Câu 3: Điền vào chỗ trống:
- Giảm 24 đi 3 lần được: ........
- Phép tính: 24 : ... = ........
Câu 4: Em hãy nêu cách làm để giảm một số đi một số lần.
Câu 5: Kiểm tra lại: giảm 24 đi 3 đơn vị được bao nhiêu? Có giống kết quả câu 3 không?

Hướng dẫn về nhà

Làm các bài tập 1 đến 6 trong sách Toán 3 trang bài 27 vào vở, ghi rõ phép tính.
Nghĩ và viết vào vở một tình huống thực tế dùng phép chia 24 : 3 (có dữ kiện, quan hệ “giảm … đi … lần”, phép tính và đáp số có đơn vị).
Tự kiểm tra lại bài làm bằng cách đọc kĩ điều đã biết, điều phải tìm và đơn vị trước khi nộp.
Có thể luyện thêm trên học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-27-giam-mot-so-di-mot-so-lan.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.