Giáo án Bài 24. Gấp một số lên một số lần

Ôn lại bảng nhân 3 và kết nối với phép nhân dùng để gấp một số lên một số lần.

GV tổ chức trò chơi “Truyền điện”: GV đọc số thứ nhất, HS nối tiếp đọc kết quả phép nhân với 3 (ví dụ: “2 × 3 = ?”, “5 × 3 = ?”, “7 × 3 = ?”, “9 × 3 = ?”). Sau trò chơi, GV nêu câu hỏi dẫn vào bài: “Nếu có 8 bông hoa và số hoa gấp 3 lần, em phải tính thế nào?”

HS đọc đúng và nhanh kết quả bảng nhân 3; HS nêu được dự đoán ban đầu về phép tính cần dùng.

HS vẽ sơ đồ các đoạn bằng nhau để nhận ra gấp một số lên một số lần là nhân số đó với số lần, từ đó hình thành cách tính.

GV vẽ đoạn thẳng gồm 8 ô (đoạn ban đầu) và đặt đề: “Gấp 8 lên 3 lần được bao nhiêu?”. HS làm việc cặp đôi, vẽ sơ đồ trong Phiếu học tập số 1: vẽ 3 đoạn bằng nhau, mỗi đoạn 8 ô, rồi điền số ô và phép tính. Từ sơ đồ, HS rút ra cách tính.

Sơ đồ ba đoạn bằng nhau, mỗi đoạn 8 ô; phép tính $8 \times 3 = 24$; kết luận: gấp một số lên một số lần là nhân số đó với số lần.

HS phân biệt được “gấp lên một số lần” (dùng nhân) với “thêm một số đơn vị” (dùng cộng), tránh nhầm lẫn khi giải bài.

GV đặt câu hỏi so sánh: “Gấp 8 lên 3 lần” và “Thêm 3 đơn vị vào 8”. HS tính từng trường hợp trên bảng con, rồi giải thích vì sao kết quả khác nhau: $8 \times 3 = 24$ và $8 + 3 = 11$.

HS viết được hai phép tính tương ứng; HS nêu được: “lần” thì nhân, “đơn vị” thì cộng.

HS vận dụng cách gấp một số lên một số lần để tính đúng kết quả và phân biệt đúng “lần” với “đơn vị”.

Bài 1: Gấp 24 lên 3 lần được bao nhiêu? Bài 2: Gấp 18 lên 2 lần được bao nhiêu? Bài 3: Gấp 36 lên 4 lần được bao nhiêu? Bài 4: Gấp 12 lên 3 lần được bao nhiêu? Bài 5: Gấp 7 lên 5 lần dùng phép tính nào: A. 7 + 5; B. 7 × 5; C. 7 − 5? Bài 6: Đúng (Đ) hay sai (S): a) Gấp 6 lên 3 lần được 18; b) Thêm 6 với 3 đơn vị được 18. HS làm bài 1–3 trên bảng con, bài 4–6 trên Phiếu học tập số 2 theo cặp đôi, sau đó đối chiếu với học liệu số NeoEdu.

Đáp án: Bài 1: $24 \times 3 = 72$. Bài 2: $18 \times 2 = 36$. Bài 3: $36 \times 4 = 144$. Bài 4: $12 \times 3 = 36$. Bài 5: B ($7 \times 5$, từ “lần” là nhân). Bài 6: a) Đ; b) S (thêm đơn vị dùng cộng: $6 + 3 = 9$, không phải 18).

HS vận dụng phép nhân để giải bài toán thực tế và tự tạo được một tình huống có dùng phép nhân $9 \times 3$.

Bài 7: Một luống có 8 cây, luống kia có số cây gấp 4 lần. Hỏi luống kia có bao nhiêu cây? Bài 8: Nêu một tình huống thực tế dùng phép nhân $9 \times 3$ (dữ kiện hợp lí, đúng quan hệ, phép tính và đáp số). Gợi ý: một hàng có 9 ghế, 3 hàng như vậy có 27 ghế.

Đáp án: Bài 7: $8 \times 4 = 32$ (cây). Bài 8: HS nêu được tình huống hợp lí, ví dụ “Một hàng có 9 ghế, 3 hàng như vậy có 27 ghế”, viết đúng $9 \times 3 = 27$ (ghế).