Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 7. Vẻ đẹp quanh em

Giáo án Bài 6. Mùa vàng

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được tên cây, quả, lúa và đặc điểm (chín mọng, thơm, vàng) xuất hiện trong bài.
  • Giải thích được vì sao nhân vật nhắc đến người nông dân khi ngắm quả chín, lúa vàng.
  • Nhận biết được câu hỏi “ở đâu?” dùng để hỏi nơi chốn và vận dụng được trong câu hỏi đáp.
  • Sắp xếp được trình tự các công việc trồng và chăm sóc cây.
  • Vận dụng được từ ngữ, câu và cách sắp xếp ý đã học để viết đoạn 3–4 câu kể về việc chăm một cây.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, nghe và nói đúng ngữ điệu câu hỏi, viết đúng chính tả các từ “chín mọng”, “chăm bón”, “thu hoạch”, phân biệt “chín” và “chính”, viết được đoạn 3–4 câu có trình tự.
  • Năng lực văn học: nhận ra vẻ đẹp của mùa vàng qua chi tiết quả chín, lúa vàng và dùng chi tiết đó để giải thích nội dung bài, cảm nhận được tình cảm biết ơn trong lời kể.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tìm chi tiết trong bài để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra kết quả trên phiếu học tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn, trao đổi, nhận xét và góp ý cho bạn khi trình bày.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận vì sao cần biết ơn người lao động và sáng tạo đoạn văn về cây mình chăm sóc.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực đọc bài, hoàn thành đủ phiếu học tập và đoạn văn viết về việc chăm cây.
  • Trách nhiệm: nhận biết việc chăm cây cần làm đúng cách, đều đặn và phù hợp với từng loại cây.
  • Nhân ái: biết trân trọng thức ăn, biết ơn người nông dân và những người lao động làm ra sản phẩm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai (Kết nối tri thức), trang bài “Mùa vàng” và tranh minh họa trong sách.
  • Tranh hoặc ảnh quả chín (hồng, na, bưởi), cánh đồng lúa vàng, chậu cây nhỏ đang được chăm sóc.
  • Bảng phụ viết đoạn mẫu “Lớp em trồng một cây hoa mười giờ…” và sơ đồ bốn bước: giới thiệu cây – việc em làm – cách làm – cảm nghĩ.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Mùa vàng (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-6-mua-vang) có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng để kiểm tra nhanh phần luyện tập ở tiết 2.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở ô li; bút chì, bút mực.
  • Bảng con và phấn/bút viết bảng.
  • Bút màu hoặc bút chì để tô, gạch chân trên phiếu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ngắm mùa vàng

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm về mùa thu và sản phẩm của cây trái, đồng lúa; tạo hứng thú vào bài “Mùa vàng”.

Nội dung

GV đưa tranh quả chín và cánh đồng lúa vàng, hỏi HS về mùa, màu sắc và sản phẩm nhìn thấy trong tranh. HS nói nhanh 2–3 từ chỉ màu sắc, quả hoặc hoạt động.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được tên một số quả, nói được mùa thu có cây trái và lúa chín, nêu được màu vàng và chín mọng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh quả chín và cánh đồng lúa, hỏi: “Các em nhìn thấy gì trong bức tranh? Đó là mùa nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời: “Em thấy quả hồng, quả na, cánh đồng lúa.” “Đó là mùa thu.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi tiếp: “Quả chín có màu gì, mùi thế nào? Ai là người làm ra những quả này?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Quả chín có màu vàng, thơm.” “Người nông dân làm ra quả và lúa.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS nói câu hoàn chỉnh, khen những câu có tên cây, đặc điểm.

    Học sinh

    HS nói câu hoàn chỉnh, ví dụ: “Cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn: “Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Mùa vàng để biết vì sao bạn nhỏ rất vui khi ngắm mùa vàng.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài 6.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu bài Mùa vàng

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể và lời nhân vật; tìm chi tiết về quả chín, lúa vàng và công chăm bón để giải thích nội dung bài và nhan đề.

Nội dung

GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp theo đoạn. Nhóm 4 HS làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi bạn ghi một ý vào ô của mình trên khăn (ô giữa là ý chung). Bốn nhiệm vụ: (1) Chi tiết nào cho thấy quả chín, lúa chín đẹp? (2) Bạn nhỏ nghĩ đến ai khi nhìn quả chín? Vì sao? (3) Mẹ giúp bạn hiểu điều gì? (4) Ý nào giải thích nhan đề Mùa vàng đầy đủ hơn?

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của nhóm có đủ bốn nhiệm vụ; nhóm trả lời được: quả chín và lúa vàng là vẻ đẹp của mùa thu hoạch; bạn nhỏ nghĩ đến người nông dân vì thành quả có được nhờ công người trồng; mẹ giúp bạn hiểu thành quả có nhờ nhiều công chăm bón; nhan đề gợi mùa thu hoạch và thành quả lao động (đáp án B).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng lời kể và lời nhân vật. Hướng dẫn HS đọc nối tiếp hai lượt, sửa lỗi phát âm cho HS.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc nối tiếp theo đoạn, đọc thầm theo bạn.

  2. Giáo viên

    GV chia nhóm 4, phát khăn trải bàn có bốn nhiệm vụ. Nêu yêu cầu: “Mỗi bạn ghi ý của mình vào ô trước mặt, sau đó cả nhóm thống nhất ý vào ô giữa.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, đọc lại bài để tìm chi tiết và ghi ý vào khăn.

  3. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi gợi ý: “Chi tiết nào cho em biết quả đã chín? Vì sao bạn nhỏ nhớ đến người nông dân?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Quả chín mọng, lúa vàng.” “Vì quả ngon là do người nông dân trồng và chăm bón.”

  4. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày; hỏi các nhóm khác: “Bạn nói đúng chưa? Có ý nào bổ sung không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; nhóm khác nhận xét, bổ sung. Ví dụ: “Mẹ giúp bạn hiểu thành quả có được nhờ nhiều công chăm bón.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Nhan đề Mùa vàng không chỉ nói màu sắc mà còn nói niềm vui thu hoạch và công lao người trồng.” GV yêu cầu HS nêu lại ý đúng cho câu 2 (đáp án B).

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Niềm vui cây trái, lúa chín gắn với công lao người trồng.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Từ về cây trái và câu hỏi ở đâu?

Mục tiêu

Phân biệt tên cây, quả, đặc điểm và hoạt động; nhận biết câu hỏi “ở đâu?” dùng để hỏi nơi chốn.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp: ghép từ với nhóm (na – tên quả; chín mọng – đặc điểm của quả; chăm bón – việc làm với cây); chọn đáp án câu hỏi nơi chốn; luyện đặt câu hỏi với câu “Bác hái hồng trong vườn”.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: na – tên quả; chín mọng – đặc điểm; chăm bón – việc làm. Đáp án câu 5: A. trong vườn là phần trả lời “ở đâu?”. HS đặt được câu hỏi: “Bác hái hồng ở đâu?”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu “Bác hái na trong vườn” lên bảng. Hỏi: “Bác hái na ở đâu? Phần nào trả lời câu hỏi ở đâu?”

    Học sinh

    HS đọc câu, chỉ phần “trong vườn” và trả lời: “Trong vườn là nơi bác hái na.”

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, hướng dẫn HS làm cặp đôi: ghép từ, khoanh đáp án câu 5.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài theo cặp.

  3. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỏi: “Từ nào là tên quả? Từ nào chỉ đặc điểm? Vì sao không dùng ở đâu để hỏi màu sắc?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Na là tên quả, chín mọng là đặc điểm.” “Vì ở đâu hỏi nơi chốn, còn màu sắc hỏi thế nào hoặc màu gì.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo; cả lớp đối chiếu đáp án và sửa lỗi.

    Học sinh

    Cặp báo cáo kết quả ghép từ, HS cả lớp đối chiếu, sửa vào phiếu.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Tên cây, quả là sự vật; chín mọng, thơm là đặc điểm; chăm bón, thu hoạch là hoạt động. Câu hỏi ở đâu? hỏi nơi chốn.” GV chiếu thêm một câu để HS đặt câu hỏi.

    Học sinh

    HS nhắc lại kiến thức và đặt câu hỏi: “Bác hái hồng ở đâu?”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Trình tự khi trồng và chăm sóc cây

Mục tiêu

Nhận biết trình tự các việc khi trồng và chăm sóc cây; nhận ra cấu trúc bốn bước của đoạn văn về chăm cây.

Nội dung

GV đọc đoạn mẫu “Lớp em trồng một cây hoa mười giờ…”. HS sắp xếp các việc trồng và chăm cây theo trình tự hợp lí; sau đó nhận biết bốn phần: giới thiệu cây, việc em làm, cách làm, cảm nghĩ.

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng trình tự: chuẩn bị đất → gieo hạt hoặc trồng cây → chăm sóc cây → thu hoạch khi đến vụ. HS chỉ ra được bốn phần trong đoạn mẫu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết bốn việc lên bảng không theo thứ tự: thu hoạch, chăm sóc cây, chuẩn bị đất, gieo hạt hoặc trồng cây. Hỏi: “Muốn có quả, người nông dân phải làm việc gì trước?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời: “Phải chuẩn bị đất trước rồi mới gieo hạt.”

  2. Giáo viên

    GV mời HS lên sắp xếp lại các thẻ theo thứ tự. Hỏi cả lớp: “Vì sao thu hoạch phải đặt cuối cùng?”

    Học sinh

    HS sắp thẻ, cả lớp nhận xét. Trả lời dự kiến: “Vì phải trồng và chăm cây thì mới có quả để thu hoạch.”

  3. Giáo viên

    GV đọc đoạn mẫu trên bảng phụ, dùng sơ đồ bốn bước để HS chỉ từng phần: giới thiệu cây, việc em làm, cách làm, cảm nghĩ.

    Học sinh

    HS chỉ bảng, nói đúng từng phần của đoạn mẫu.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Khi viết về việc chăm cây, em cần nói rõ cây nào, làm việc gì, làm như thế nào và cảm nghĩ ra sao.” GV nhắc không yêu cầu tưới nhiều vì cây và thời tiết khác nhau.

    Học sinh

    HS ghi bốn bước vào vở nháp.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập chín, chính và trân trọng thức ăn

Mục tiêu

Phân biệt chính tả chín và chính; nhận biết cách thể hiện sự trân trọng thức ăn và sản phẩm lao động.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm câu 6 (điền chín hoặc chính) và câu 7 (chọn cách thể hiện sự trân trọng thức ăn). Sau khi làm phiếu, HS vào trang bài học NeoEdu để làm thêm bài tập tương tác nếu còn thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án câu 6: quả chín; chính tả. Đáp án câu 7: A, C, D (lấy phần vừa đủ, nhớ công người trồng, giữ thức ăn sạch khi ăn). Lưu ý: B không đúng vì bỏ thức ăn còn sạch.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu. Hỏi: “Chín nói về điều gì? Chính nói về điều gì?”

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu. Trả lời dự kiến: “Chín nói về quả đã phát triển xong. Chính tả nói về cách viết đúng.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS làm bài cá nhân 4 phút, sau đó đổi vở với bạn cùng bàn để kiểm tra.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, đổi vở và góp ý cho nhau.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc đáp án câu 6 và câu 7. Hỏi: “Vì sao không chọn B?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì bỏ thức ăn còn sạch là lãng phí, không trân trọng sản phẩm lao động.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Trân trọng thức ăn là lấy vừa đủ, không lãng phí, giữ vệ sinh và nhớ công người làm ra.” GV cho HS viết đúng chính tả các từ chín mọng, chăm bón, thu hoạch lên bảng con.

    Học sinh

    HS viết bảng con, đọc to từng từ.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 18 phút

Kể việc em chăm một cây

Mục tiêu

Vận dụng từ ngữ, câu và cách sắp xếp ý đã học để viết đoạn 3–4 câu kể về việc chăm một cây và nêu một câu nói về đặc điểm quả hoặc nơi chốn.

Nội dung

Bước 1: HS viết một câu nêu đặc điểm quả em thích và một câu nói quả ấy ở đâu (đáp án gợi ý: Quả bưởi này có vỏ xanh và mùi thơm. Nó nằm trong chiếc giỏ trên bàn.). Bước 2: HS viết 3–4 câu kể việc em chăm một cây theo bốn bước đã học: giới thiệu cây, việc em làm, cách làm, cảm nghĩ. Không hướng dẫn dùng hóa chất; không yêu cầu tưới nhiều.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được đoạn 3–4 câu có tên cây, việc làm, cách làm và cảm nghĩ, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả. Đoạn gợi ý: Em chăm chậu húng quế bên cửa sổ. Em nhặt lá khô trong chậu. Khi đất khô, em tưới một ít nước. Em vui khi thấy cây có lá mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống gần gũi: “Lớp em muốn trồng và chăm một cây. Em đã từng chăm cây nào chưa? Em làm việc gì để cây lớn?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ, chia sẻ ngắn với bạn cùng bàn về cây mình biết.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết câu đặc điểm và câu nơi chốn (bước 1) trong 4 phút, sau đó viết đoạn 3–4 câu (bước 2) trong 10 phút. GV đi quanh lớp, nhắc HS dùng câu rõ và đúng thứ tự.

    Học sinh

    HS viết bài vào vở. HS dừng việc khi đã viết xong đủ bốn bước.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đoạn văn trước lớp; cả lớp nhận xét về nội dung và cách sắp xếp ý. Hỏi: “Đoạn văn của bạn đã có đủ bốn bước chưa?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, nhận xét: “Bạn nói rõ cây nào, làm việc gì.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi những đoạn văn tốt, nhắc HS luôn nhớ người lao động khi ngắm mùa vàng. GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhớ: “Mùa vàng là dịp biết ơn người lao động.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1 (dùng ở hoạt động Từ về cây trái và câu hỏi ở đâu?)

Câu 1. Ghép từ với nhóm phù hợp.

  • na – ?
  • chín mọng – ?
  • chăm bón – ?
    (Gợi ý nhóm: tên quả / đặc điểm của quả / việc làm với cây)

Câu 2. Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng.
Trong câu “Bác hái hồng trong vườn”, phần nào trả lời câu hỏi ở đâu?
A. trong vườn
B. Bác
C. hái hồng

Câu 3. Viết một câu hỏi về nơi chốn cho câu “Bác hái na trong vườn”.
……………………………………………

Phiếu học tập số 2 (dùng ở hoạt động Luyện tập chín, chính và trân trọng thức ăn)

Câu 1. Điền chín hoặc chính vào chỗ trống.

  • Quả ………… mọng.
  • Viết đúng ………… tả.

Câu 2. Chọn các cách thể hiện sự trân trọng thức ăn (có thể chọn nhiều đáp án).
A. Lấy phần vừa đủ.
B. Bỏ thức ăn còn sạch chỉ vì không thích màu.
C. Nhớ công người trồng.
D. Giữ thức ăn sạch khi ăn.

Câu 3. Vì sao em chọn các đáp án đó? Viết một câu giải thích.
……………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Viết hoàn chỉnh đoạn 3–4 câu kể về việc chăm một cây (cây trong nhà hoặc cây ngoài sân), chú ý đủ bốn bước: giới thiệu cây, việc em làm, cách làm, cảm nghĩ.
  • Đọc thêm một bài về nghề nông (trong sách hoặc sách báo phù hợp lứa tuổi), ghi lại một việc trước đây em chưa biết vào vở.
  • Đọc thuộc lòng hoặc đọc diễn cảm lại bài Mùa vàng cho người thân nghe, nói lại một chi tiết em thích.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.