Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 7. Vẻ đẹp quanh em

Giáo án Bài 4. Tết đến rồi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được một số nét quen thuộc của Tết Việt trong bài: bánh chưng, bánh tét, hoa đào, hoa mai và lời chúc đầu năm.
Giải thích được vì sao việc chuẩn bị bánh, sum họp và chúc Tết làm ngày Tết thêm ấm áp, và vì sao phong tục có thể khác nhau giữa các vùng, gia đình.
Nhận biết được câu giới thiệu có từ “là” và câu nêu đặc điểm, câu nêu việc làm; biết chọn mẫu câu theo điều muốn nói.
Viết đúng chính tả các từ bánh chưng, bánh tét, chúc Tết; viết hoa Tết khi gọi dịp lễ.
Viết được lời chúc Tết ngắn gửi ông bà theo mẫu thiệp, gồm xưng hô, lời chúc và người gửi.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, dùng chi tiết trong bài để giải thích nội dung; nghe và nói đúng nhịp, rõ ràng khi trình bày; viết câu, lời chúc đúng chính tả, đúng mẫu thiệp.
Năng lực văn học: cảm nhận vẻ đẹp của phong tục Tết qua hình ảnh bánh, hoa, lời chúc; nhận ra không khí sum họp, ấm áp trong bài đọc.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm bài, tự tìm tên sự vật, đặc điểm, ý nghĩa trong đoạn văn và tự kiểm tra lại bài làm theo đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm đôi, trình bày kết quả nhóm bằng câu đầy đủ, lắng nghe và nhận xét bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn đúng mẫu câu theo ý muốn nói; vận dụng mẫu thiệp để viết lời chúc và kể việc gia đình trong dịp Tết.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài viết lời chúc, kể việc gia đình bằng câu hoàn chỉnh.
Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ nhóm, bài tập về nhà và giữ gìn nét đẹp phong tục Tết trong gia đình.
Trung thực: ghi đúng cảm nhận, việc làm thật của gia đình khi kể về Tết; không sao chép mẫu bài một cách máy móc.
Nhân ái: biết chúc Tết bằng lời chân thành, không chúc bằng điều làm người nhận khó xử; biết tôn trọng sự khác nhau về phong tục của bạn bè.
Yêu nước: tự hào về nét đẹp văn hóa Tết truyền thống của dân tộc Việt Nam.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 2, tập hai (Kết nối tri thức), bài 4 “Tết đến rồi”.
Tranh hoặc ảnh minh họa bánh chưng, bánh tét, hoa đào, hoa mai, bao lì xì và thiệp chúc Tết (in khổ A4 hoặc trình chiếu).
Bảng phụ hoặc bảng thông minh ghi câu mẫu: “Bánh tét là một món bánh truyền thống.”, “Hoa mai vàng rực.”, “Bà gói bánh.”.
Thẻ từ ghi các từ: bánh chưng, bánh tét, hoa đào, hoa mai, chúc Tết, lì xì.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-4-tet-den-roi. Dùng ở hoạt động luyện tập 1 để HS làm bài tương tác và đối chiếu đáp án.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở ô li, bút chì, bút màu.
Bảng con, phấn hoặc bút lông bảng nhỏ.
Bút dạ hoặc bút màu để tô, gạch chân khi làm phiếu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán nét Tết

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động vốn hiểu biết của HS về các nét Tết quen thuộc trước khi đọc bài.

Nội dung

GV đưa lần lượt tranh bánh chưng, bánh tét, hoa đào, hoa mai, bao lì xì. HS giơ thẻ hoặc gọi tên sự vật, nói một điều em biết về nó trong ngày Tết.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên được các sự vật Tết và nêu được một điều liên quan (ví dụ: bánh chưng hình vuông; hoa mai màu vàng).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta cùng đi tìm những nét đẹp của Tết. Cô sẽ đưa tranh, các em đoán tên và nói điều em biết về sự vật đó.” GV giơ tranh bánh chưng và hỏi: “Đây là gì? Em thấy bánh có hình dáng ra sao?”
Học sinh
HS lắng nghe nhiệm vụ, quan sát tranh và giơ tay xin trả lời.
Giáo viên
GV lần lượt đưa tranh bánh tét, hoa đào, hoa mai, bao lì xì; mời 3–4 HS nói câu đầy đủ, khuyến khích nói theo mẫu “Đây là … . Em thấy …”.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Đây là bánh chưng. Bánh chưng có hình vuông.” “Đây là hoa mai. Hoa mai có màu vàng rực.” “Đây là bao lì xì. Lì xì có lời chúc đầu năm.”
Giáo viên
GV chốt: “Các nét Tết rất đa dạng. Hôm nay chúng ta sẽ đọc để biết thêm về những nét đẹp này.”
Học sinh
Một số HS nhắc lại tên các sự vật vừa học, mở SGK ở trang bài 4.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Tìm nét Tết trong bài đọc

Mục tiêu

HS đọc rõ lời kể, tìm được tên sự vật, đặc điểm và ý nghĩa của các nét Tết; dùng chi tiết để giải thích nội dung bài.

Nội dung

Tiết 1. HS đọc thầm bài “Tết đến rồi”, sau đó đọc to theo đoạn. Nhóm 4 HS làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS điền một ô của phiếu học tập số 1 (bánh, hoa, lì xì/lời chúc), rồi thống nhất ý chung. Nhiệm vụ: tìm tên sự vật, đặc điểm (nguyên liệu, màu sắc) và ý nghĩa trong bài.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã điền đầy đủ tên sự vật – đặc điểm – ý nghĩa; mỗi HS trả lời được một câu “Vì sao …?” bằng chi tiết trong bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu cả bài hoặc mời 1 HS đọc to, lưu ý giọng kể và giọng nhân vật. GV giới thiệu phiếu học tập số 1 và nói nhiệm vụ: “Tìm tên sự vật, đặc điểm và ý nghĩa của từng nét Tết.”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bài và nhận phiếu, xác định nhiệm vụ của nhóm.
Giáo viên
GV hướng dẫn cách làm: “Mỗi bạn chọn một nét Tết, tìm câu có tên sự vật, rồi tìm từ chỉ đặc điểm và câu nói về ý nghĩa.” GV đi quanh lớp, gợi ý HS chỉ đúng câu trong bài.
Học sinh
Nhóm thảo luận, mỗi HS điền một ô của khăn trải bàn. Ví dụ dự kiến: bánh chưng – nguyên liệu gạo nếp, đỗ xanh, thịt, lá dong – ý nghĩa là gói ghém tình cảm gia đình ngày Tết.
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày; hỏi: “Vì sao lì xì gắn với lời chúc?” và “Vì sao bài nói phong tục có thể khác nhau?”.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Lì xì gắn với điều tốt lành, không phải để so sánh số tiền.” “Vì mỗi vùng và mỗi gia đình có cách chuẩn bị khác nhau.”
Giáo viên
GV chốt: Tết có tên sự vật, đặc điểm và ý nghĩa riêng; chúc Tết quan trọng ở tình cảm. GV yêu cầu HS đọc lại câu ghi nhớ của bài.
Học sinh
HS đọc nhẩm hoặc đọc to câu ghi nhớ và sửa phiếu nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Câu giới thiệu và câu nêu đặc điểm

Mục tiêu

HS nhận biết câu giới thiệu có từ “là”, câu nêu đặc điểm và câu nêu việc làm; biết chọn mẫu câu theo điều muốn nói.

Nội dung

Tiết 2 (đầu tiết). Nhóm đôi làm Phiếu học tập số 2: phân loại ba câu mẫu trên bảng phụ, rồi tự đặt một câu theo từng mẫu về một nét Tết. Ghi nhớ: câu giới thiệu thường có “là”; không thêm “là” vào mọi câu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 đã phân loại đúng ba câu; mỗi cặp viết được một câu giới thiệu có “là” và một câu nêu đặc điểm hoặc việc làm về Tết.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng ba câu: “Bánh tét là một món bánh truyền thống.”, “Hoa mai vàng rực.”, “Bà gói bánh.”. GV hỏi: “Câu nào dùng từ là để giới thiệu? Câu nào nêu đặc điểm? Câu nào nêu việc làm?”
Học sinh
HS quan sát, đọc thầm ba câu và suy nghĩ.
Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 cho các cặp đôi, hướng dẫn: “Gạch dưới từ là (nếu có), khoanh từ chỉ đặc điểm, và viết ‘GT’ (giới thiệu), ‘ĐĐ’ (đặc điểm), ‘VL’ (việc làm).”
Học sinh
Cặp đôi thảo luận và điền phiếu. Dự kiến: câu 1 là GT; câu 2 là ĐĐ; câu 3 là VL.
Giáo viên
GV mời 2 cặp đọc câu mình tự đặt, ví dụ về hoa đào hoặc bánh tét; nhận xét về cách dùng “là”.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Hoa đào là loài hoa đẹp của mùa xuân.” “Hoa đào có nụ và cánh hồng.” “Mẹ gói bánh chưng.”
Giáo viên
GV chốt: chọn mẫu câu theo điều em muốn nói; không thêm “là” vào mọi câu. GV cho HS đọc to câu vừa học.
Học sinh
HS đọc lại ghi nhớ bằng lời của mình và ghi vào vở một câu mẫu.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Chính tả và mẫu thiệp chúc Tết

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả các từ có ch, tr, viết hoa Tết khi gọi dịp lễ; nhận biết các phần của thiệp chúc.

Nội dung

Tiết 2 (cuối tiết). GV đọc các từ bánh chưng, bánh tét, chúc Tết, HS viết bảng con. GV cho HS xem mẫu thiệp “Kính gửi ông bà! Cháu chúc ông bà năm mới mạnh khỏe và luôn vui vẻ. Cháu của ông bà, Minh.” và tìm ba phần: người nhận, lời chúc, người gửi.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ chính tả trên bảng con; chỉ ra được đúng người nhận, lời chúc, người gửi trong mẫu thiệp; viết hoa Tết khi nói về dịp lễ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc chậm từng từ: bánh chưng, bánh tét, chúc Tết. Hỏi: “Từ nào có tiếng bắt đầu bằng ch? Tiếng nào bắt đầu bằng tr?”
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại và viết từng từ vào bảng con.
Giáo viên
GV sửa lỗi viết cho HS, nhấn mạnh viết hoa Tết khi gọi dịp lễ. Sau đó GV treo mẫu thiệp và hỏi: “Đâu là lời gửi đến người nhận? Đâu là lời chúc? Đâu là người gửi?”
Học sinh
HS đối chiếu bảng con với thẻ từ, viết lại từ sai. HS dự kiến trả lời: “Kính gửi ông bà là người nhận; cháu chúc ông bà năm mới mạnh khỏe là lời chúc; Minh là người gửi.”
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao lời chúc cần viết bằng tình cảm, không chúc bằng điều làm người nhận khó xử?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì lời chúc thể hiện tình cảm với ông bà, không nên đòi hỏi quà hay tiền.”
Giáo viên
GV chốt các từ khó và cấu trúc thiệp. Yêu cầu HS đọc lại từ đã viết đúng.
Học sinh
HS đọc to các từ đã viết đúng cùng bạn cùng bàn.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập trắc nghiệm và điền từ

Mục tiêu

HS củng cố kiến thức về câu giới thiệu, nội dung thiệp, cách ứng xử khi được mừng tuổi, chính tả ch/tr.

Nội dung

Tiết 3. Làm các bài tập: (1) đọc và tìm hiểu nguyên liệu làm bánh; (2) cách ứng xử khi được mừng tuổi; (3) ghép sự vật với mô tả; (4) chọn câu giới thiệu món ăn; (5) điền ch hoặc tr; (6) chọn nội dung phù hợp trong thiệp chúc ông bà. Làm cá nhân 8 phút, sau đó đối chiếu bằng học liệu số NeoEdu theo nhóm đôi.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Đáp án A – tên gạo, đỗ, thịt và lá gói. (2) Đáp án C – cảm ơn và nhận lời chúc, không so tiền với bạn. (3) hoa mai – sắc vàng rực rỡ; hoa đào – nụ và cánh hồng; bánh chưng – bánh gói dạng vuông. (4) Đáp án A – “Bánh tét là món bánh truyền thống.”. (5) bánh chưng; lời chúc (ch, ch). (6) Đáp án A, B, D – lời chúc sức khỏe, tên người gửi, lời chúc vui vẻ; không chọn C – lời chê tiền mừng tuổi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa câu hỏi trắc nghiệm trên bảng: “Muốn tìm nguyên liệu làm bánh, em nên chú ý loại thông tin nào? A. Tên gạo, đỗ, thịt và lá gói; B. Chỉ màu hoa; C. Tên người gửi thiệp.” GV giới thiệu cách làm bài tương tác trên NeoEdu.
Học sinh
HS đọc câu hỏi, suy nghĩ và chọn đáp án, giơ thẻ A/B/C.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS làm các bài còn lại trong SGK; sau đó cho nhóm đôi mở bài tương tác trên trang NeoEdu để kiểm tra. GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS yếu bằng cách gợi ý từ khóa.
Học sinh
Nhóm đôi làm bài, đối chiếu đáp án. Dự kiến: HS chọn đúng A ở bài 1, C ở bài 2, điền đúng ch – ch ở bài 5.
Giáo viên
GV mời 3 HS trình bày đáp án và giải thích bằng chi tiết trong bài, ví dụ: “Em chọn C vì lì xì gắn với điều tốt lành, không phải so sánh.”
Học sinh
HS trình bày, các bạn nhận xét. Dự kiến: “Em chọn A và B ở bài thiệp vì thiệp cần lời chúc và người gửi; chê tiền là không phù hợp.”
Giáo viên
GV chốt đáp án, nhấn mạnh: câu giới thiệu có “là”; lời chúc phải chân thành; chính tả ch/tr trong bánh chưng, chúc Tết.
Học sinh
HS sửa lỗi sai trong vở và ghi đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Viết lời chúc Tết ông bà

Mục tiêu

HS vận dụng mẫu thiệp để viết lời chúc Tết ông bà gồm 2 câu, đúng xưng hô, lời chúc tốt lành, viết hoa và chấm câu đúng.

Nội dung

HS viết vào vở lời chúc Tết ông bà gồm 2 câu, theo gợi ý: có xưng hô phù hợp, lời chúc tốt lành, không đòi quà; viết hoa, chấm câu. Sau đó 2 HS đọc bài cho nhau nghe và góp ý.

Sản phẩm dự kiến

Lời chúc 2 câu đúng yêu cầu. Ví dụ đáp án: “Cháu kính chúc ông bà năm mới mạnh khỏe. Cháu mong cả nhà có nhiều ngày vui bên nhau.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: viết lời chúc Tết ông bà gồm 2 câu, có xưng hô “cháu”, lời chúc, không đòi quà. Nhắc lại các yêu cầu viết hoa, chấm câu.
Học sinh
HS đọc đề, nhớ mẫu thiệp và suy nghĩ lời chúc.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Em muốn chúc ông bà điều gì? Hãy nói bằng lời của em.” Nhắc HS viết hoa chữ đầu câu và dùng dấu chấm.
Học sinh
HS viết lời chúc vào vở. Dự kiến: “Cháu kính chúc ông bà năm mới luôn mạnh khỏe.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc lời chúc, cả lớp nhận xét về xưng hô, lời chúc và cách viết.
Học sinh
HS đọc to, các bạn góp ý. Dự kiến: “Bạn chúc ông bà có tình cảm, không hỏi quà nên rất đúng.”
Giáo viên
GV chốt: lời chúc nên chân thành, xưng hô lễ phép; khen những bài viết đúng và đẹp.
Học sinh
HS sửa bài theo góp ý và đọc lại bài của mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể việc gia đình em trong dịp Tết

Mục tiêu

HS vận dụng từ ngữ, câu và cách viết đã học để kể một việc gia đình làm trong dịp Tết hoặc ngày sum họp; liên hệ với phong tục của gia đình mình.

Nội dung

HS viết 3–4 câu kể một việc cụ thể trong dịp Tết hoặc ngày sum họp: có việc làm, người tham gia và cảm nhận. Không bắt buộc giống mẫu bài, tôn trọng phong tục gia đình. Phần còn lại hoàn thành ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn 3–4 câu kể một việc gia đình trong dịp Tết, có việc cụ thể, người tham gia và cảm nhận. Ví dụ đáp án: “Trước Tết, em cùng chị lau bàn học. Mẹ cắm một lọ hoa nhỏ trong phòng khách. Cả nhà ăn bữa cơm chiều vui vẻ. Em thích được nghe ông kể chuyện.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: kể một việc gia đình em làm trong dịp Tết, viết 3–4 câu. GV nhắc: nên kể việc cụ thể, nói người tham gia và cảm nhận của em.
Học sinh
HS lắng nghe, nhớ lại một việc trong dịp Tết của gia đình mình.
Giáo viên
GV cho HS viết vào vở; mời 1–2 HS nói miệng trước lớp để gợi ý cho bạn. GV đi kiểm tra cách dùng câu và chính tả.
Học sinh
HS viết đoạn ngắn. Dự kiến: “Trước Tết, cả nhà cùng dọn nhà. Em lau bàn học và xếp sách vở gọn gàng. Nhà em thơm mùi bánh chưng. Em thấy rất vui.”
Giáo viên
GV mời 3 HS đọc bài, hỏi: “Bài của bạn kể việc gì? Bạn cảm thấy thế nào?”
Học sinh
HS đọc và trả lời, bạn nhận xét về nội dung và cách viết.
Giáo viên
GV nhận xét chung, khen những bài có chi tiết cụ thể; nhắc HS trân trọng những việc làm của gia đình trong ngày Tết.
Học sinh
HS ghi nhận góp ý và cam kết hoàn thiện bài ở nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Tìm nét Tết trong bài “Tết đến rồi”. Điền vào bảng sau (viết theo từng dòng):

Nét Tết: bánh chưng | Tên sự vật: ……… | Đặc điểm (nguyên liệu, hình dáng): ……… | Ý nghĩa: ………
Nét Tết: bánh tét | Tên sự vật: ……… | Đặc điểm: ……… | Ý nghĩa: ………
Nét Tết: hoa đào | Tên sự vật: ……… | Đặc điểm (màu sắc, nụ, cánh): ……… | Ý nghĩa: ………
Nét Tết: hoa mai | Tên sự vật: ……… | Đặc điểm: ……… | Ý nghĩa: ………
Nét Tết: lì xì, lời chúc | Tên sự vật: ……… | Đặc điểm: ……… | Ý nghĩa: ………
Câu hỏi: Vì sao chúc Tết quan trọng ở tình cảm, không ở số tiền hay quà nhận được? Viết một câu trả lời dựa vào bài đọc.

Phiếu học tập số 2

Phân loại các câu sau. Viết GT (câu giới thiệu), ĐĐ (câu nêu đặc điểm), VL (câu nêu việc làm) vào ô trống:

“Bánh tét là một món bánh truyền thống.” → ……
“Hoa mai vàng rực.” → ……
“Bà gói bánh.” → ……
Gạch dưới từ là trong câu giới thiệu.
Viết tiếp:
Một câu giới thiệu về hoa đào: ……………………
Một câu nêu đặc điểm về bánh chưng: ……………………
Một câu nêu việc làm trong dịp Tết: ……………………

Hướng dẫn về nhà

Viết vào vở một đoạn 3–4 câu kể một việc gia đình em làm trong dịp Tết hoặc ngày sum họp; có việc cụ thể, người tham gia và cảm nhận của em.
Viết hoặc vẽ một tấm thiệp chúc Tết ông bà (hoặc người thân), gồm người nhận, lời chúc và người gửi; viết hoa Tết khi gọi dịp lễ.
Hỏi người lớn trong gia đình về một phong tục Tết ở quê hoặc gia đình em, ghi lại một nét giống và một nét khác so với bài đọc để chia sẻ trong tiết học sau.
Đọc lại bài “Tết đến rồi” ba lần, đọc to và rõ lời kể, lời nhân vật; ôn lại các từ bánh chưng, bánh tét, chúc Tết.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.