Giáo án Bài 30. Cánh đồng quê em

Huy động vốn sống của HS về cánh đồng quê; tạo hứng thú và dẫn vào bài đọc.

Trò chơi “Đoán xem đó là gì”: GV đưa tranh cánh đồng, HS nêu nhanh những gì em nhìn thấy hoặc nghe thấy khi ra đồng.

Khoảng 5–6 từ chỉ màu sắc, âm thanh, sự vật HS nêu được (ví dụ: lúa xanh, nắng vàng, tiếng chim hót) và lời dẫn vào bài.

HS đọc rõ lời kể trong bài thơ và dùng chi tiết để nhận ra cảnh đồng quê buổi sớm, phân biệt nhóm màu sắc, âm thanh, hoạt động.

Đọc bài thơ theo mẫu của GV. Nhóm 3 HS (kỹ thuật Khăn trải bàn): mỗi em đọc thầm một khổ, tìm chi tiết và ghi vào phiếu học tập số 1 theo ba nhóm: màu (đỏ, vàng, xanh), âm thanh (chim hót, bé hát), hoạt động (chim bay, châu chấu trên cỏ). Lưu ý: cảnh trong bài là buổi sớm; lúa xanh là cảnh ở một thời điểm, không phải mọi đồng lúa lúc nào cũng xanh; nắng như lụa là so sánh, không có vải thật.

Phiếu học tập số 1 hoàn thành với ít nhất: Màu: mặt trời đỏ, nắng vàng, lúa xanh. Âm thanh: chim chiền chiện hót, bạn nhỏ khe khẽ hát. Hoạt động: chim bay, châu chấu nhảy trên cỏ. Và một câu HS giải thích được vì sao cảnh có lúa xanh.

HS phân biệt được từ chỉ nghề nghiệp, từ chỉ hoạt động và từ chỉ đặc điểm, đức tính; biết đặt câu có từ chỉ việc làm.

Từ thẻ từ đã chuẩn bị, HS ghép theo ba nhóm nghĩa: nghề/người làm nghề (nông dân), hoạt động (gặt, cày, cấy), đặc điểm, đức tính (chăm chỉ). Sau đó đọc hai câu mới: “Bác nông dân gặt lúa.” và “Bác nông dân rất chăm chỉ.” Khi tìm từ chỉ nghề không chọn động từ chỉ một thao tác. Luyện đọc các từ chiền chiện, châu chấu, ngân nga, chú ý ch/tr và âm cuối.

Thẻ từ được ghép đúng ba nhóm; HS nêu được câu “Bác nông dân gặt lúa” kể việc làm và câu “Bác nông dân rất chăm chỉ” nêu đặc điểm; đọc đúng các từ luyện.

HS nhận ra cấu trúc một đoạn kể về người làm nghề gồm giới thiệu, việc làm, cách làm, ích lợi, tình cảm.

GV đọc mẫu: “Bác của em làm nghề trồng rau. Sáng sớm, bác xem từng luống cây. Bác dùng kéo cắt những lá rau đã đến lứa. Rau được xếp vào rổ sạch. Em rất trân trọng công sức của bác.” Nhóm 3 HS (mảnh ghép nhỏ) đọc và điền phiếu học tập số 2: mỗi câu thuộc ý nào (giới thiệu, việc làm, cách làm, ích lợi, tình cảm).

Phiếu học tập số 2 có ghi đúng các ý: câu 1 giới thiệu nghề, câu 2 nêu thời gian và việc làm, câu 3 và 4 nêu cách làm và kết quả, câu 5 nêu tình cảm.

HS điền đúng ch/tr và chọn đúng câu, chi tiết gợi âm thanh, củng cố kiến thức đã học.

Bài tập 1: điền ch hoặc tr vào {{1}}âu chấu; {{2}}ồng rau. Bài tập 2: chọn các chi tiết gợi âm thanh (A. Tiếng chiền chiện hót; B. Bạn nhỏ ngân nga hát; C. Lúa xanh; D. Nắng vàng). Bài tập 3: chọn câu kể việc của người làm nghề (A. Bác nông dân gặt lúa.; B. Bác nông dân hiền hậu.; C. Đây là bác nông dân.). Làm trên bảng con, sau đó đối chiếu học liệu NeoEdu.

Đáp án: 1) ch | tr (châu chấu viết ch; trồng viết tr). 2) A, B (hót, hát là âm thanh; xanh, vàng là màu). 3) A (gặt lúa trả lời làm gì; hiền hậu nêu đặc điểm; đây là giới thiệu). HS đúng từ 2 trên 3 ý.

HS vận dụng cách dùng từ chỉ màu sắc và âm thanh để viết câu có hình ảnh rõ ràng.

Bài tập 8: viết 2 câu tả một cảnh bằng màu sắc và âm thanh (ví dụ cảnh sân trường, vườn nhà, đồng quê). Mỗi câu cần một từ chỉ màu và một âm thanh phù hợp. Gợi ý mẫu: “Hàng cây trong sân xanh mát. Tiếng chim ríu rít vang từ tán lá.”

Đáp án gợi ý: Hai câu đủ ý, có một từ chỉ màu và một âm thanh phù hợp, đúng dấu, đúng chính tả. Ví dụ: “Hàng cây trong sân xanh mát. Tiếng chim ríu rít vang từ tán lá.”

HS vận dụng cấu trúc và từ ngữ đã học để viết 4–5 câu kể về một người làm nghề mà em biết, thể hiện tình cảm và trách nhiệm.

Viết 4–5 câu kể người em biết làm một nghề: giới thiệu, việc làm, cách làm, ích lợi, tình cảm. Dùng phiếu học tập số 2 làm khung. Mẫu tham khảo: “Cô em là thợ may. Cô đo và cắt vải cẩn thận. Sau đó, cô may từng đường để làm chiếc áo. Áo giúp người mặc thấy thoải mái. Em thích nhìn những sản phẩm đẹp cô làm ra.” Giao về nhà: đọc thêm một bài về nghề khác và ghi một việc cụ thể làm nghề đó.

Đoạn văn 4–5 câu đủ năm ý (giới thiệu, việc làm, cách làm, ích lợi, tình cảm), đúng chính tả và dấu câu; một ghi chú về một việc cụ thể của nghề khác được đọc thêm.