Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 12. Việt Nam quê hương em

Giáo án Bài 29. Hồ Gươm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc rõ lời kể và nhận biết được vị trí các cảnh trong bài theo trình tự: mặt hồ → cầu Thê Húc → đền Ngọc Sơn → Tháp Rùa trên gò giữa hồ.
Giải thích được nội dung bài bằng chi tiết về màu sắc, dáng cong của cầu Thê Húc và vẻ cổ kính của cảnh vật.
Nêu được chuyện thanh gươm và rùa là truyền thuyết gắn với hồ, không phải thông tin khoa học về tuổi thọ của mọi con rùa.
Viết đúng tên riêng Hồ Gươm, Hà Nội, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Tháp Rùa; nhận biết từ chỉ đặc điểm cổ kính, xum xuê; viết đúng chữ Q, V kiểu 2.
Vận dụng được mẫu câu giới thiệu để nói 4–5 câu về một nơi em yêu mến ở quê hương hoặc đất nước.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ lời kể, lời nhân vật; viết đúng tên riêng và chính tả; nói thành câu có đủ 4 ý và nghe bạn để hỏi lại.
Năng lực văn học: cảm nhận vẻ đẹp cổ kính, cong mềm của cảnh Hồ Gươm qua các chi tiết tả cảnh; nhận ra yếu tố truyền thuyết trong văn bản.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự đối chiếu sơ đồ vị trí và tự kiểm tra đáp án bài tập trắc nghiệm.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp đôi, lắng nghe bạn nói và hỏi thêm một ý về cảnh bạn kể.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: sắp xếp thông tin thành sơ đồ vị trí, chọn chi tiết phù hợp để giới thiệu nơi em yêu mến.

3. Phẩm chất

Yêu nước: thể hiện tình yêu mến Thủ đô Hà Nội và tự hào về cảnh đẹp quê hương qua phần giới thiệu của mình.
Trách nhiệm: nói rõ việc sẽ giữ vệ sinh khi đi tham quan nơi công cộng.
Trung thực: chỉ nói đúng nguồn biết (qua bài đọc, sách, ảnh hoặc trải nghiệm thật), không bịa trải nghiệm chưa có.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh minh họa cảnh Hồ Gươm (in hoặc chiếu lên bảng).
Bảng phụ hoặc slide viết sẵn các câu bài tập và thẻ từ ghi tên riêng: Hồ Gươm, Hà Nội, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Tháp Rùa.
Sách Tiếng Việt 2, tập hai (bài 29 Hồ Gươm) để đọc mẫu văn bản đầy đủ.
Phiếu học tập số 1 (in đủ cho mỗi cặp đôi).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-29-ho-guom (dùng để chiếu ví dụ và cho HS làm bài tập tương tác ở phần Luyện tập).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 2, tập hai; vở ô li, bút chì, bút màu.
Bảng con và bút viết bảng.
Phiếu học tập số 1.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán cảnh quê hương

Mục tiêu

Kích hoạt vốn hiểu biết về cảnh đẹp nơi công cộng và dẫn HS vào bài Hồ Gươm.

Nội dung

Trò chơi “Đoán tranh”: GV đưa tranh minh họa Hồ Gươm, HS quan sát và nói tên cảnh hoặc đặc điểm đầu tiên thấy được.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 1–2 đặc điểm của cảnh trong tranh và đoán được tên bài học.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh Hồ Gươm và nêu câu hỏi: “Tranh vẽ cảnh gì? Em thấy có những gì trong tranh?”
Học sinh
HS quan sát tranh, giơ tay phát biểu. Dự kiến: “Đó là mặt hồ nước, có cây xanh và một chiếc cầu màu đỏ.”
Giáo viên
GV gợi ý: “Cảnh này ở đâu? Em đã từng nghe tên hồ này chưa?”
Học sinh
HS trao đổi nhanh với bạn cùng bàn, dự đoán tên cảnh. Dự kiến: “Đó là Hồ Gươm ở Hà Nội.”
Giáo viên
GV xác nhận và ghi tựa “Bài 29. Hồ Gươm” lên bảng; nêu mục tiêu hai tiết học.
Học sinh
HS mở sách, ghi tựa bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc theo vị trí và chi tiết cảnh

Mục tiêu

Đọc rõ lời kể, theo dõi vị trí các cảnh và dùng chi tiết để giải thích nội dung; phân biệt truyền thuyết với thông tin khoa học.

Nội dung

Đọc mẫu và đọc theo cặp đôi văn bản Hồ Gươm trong sách. HS theo dõi trình tự mặt hồ → cầu dẫn vào đền → gò có Tháp Rùa; tìm chi tiết màu sắc, dáng cong (cầu Thê Húc) và vẻ cổ kính; nhận biết chuyện thanh gươm và rùa là truyền thuyết. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ vị trí ba bước (mặt hồ → cầu Thê Húc → Tháp Rùa) và phần Phiếu học tập số 1 hoàn thành có ít nhất 2 chi tiết đúng; HS nêu được chuyện thanh gươm là truyền thuyết.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn tả cảnh, vừa đọc vừa chỉ tranh vị trí. Nêu câu hỏi: “Cảnh nào ở gần mặt hồ? Cảnh nào nằm trên gò giữa hồ?” Phát Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS lắng nghe, dùng ngón tay theo dõi dòng chữ trong sách. Dự kiến: “Cầu Thê Húc dẫn tới đền; Tháp Rùa ở trên gò giữa hồ.”
Giáo viên
GV tổ chức đọc theo cặp đôi (mỗi bạn đọc một đoạn), yêu cầu cặp đôi điền Phiếu học tập số 1. Đi quan sát, hỗ trợ cặp còn lúng túng về vị trí.
Học sinh
HS đọc thành tiếng cho bạn nghe, cùng bạn điền phiếu. Dự kiến: “Cầu Thê Húc có màu đỏ và dáng cong như vầng trăng.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày sơ đồ vị trí, hỏi thêm: “Vì sao chuyện thanh gươm và rùa là truyền thuyết?”
Học sinh
Đại diện cặp trình bày sơ đồ và đọc chi tiết. Dự kiến: “Đó là chuyện dân gian có yếu tố kì ảo, không phải kết luận khoa học.”
Giáo viên
GV chốt: cảnh được tả theo vị trí, chi tiết màu sắc, dáng và vẻ cổ kính giúp người đọc hình dung rõ; truyền thuyết cần được hiểu đúng như chuyện kể.
Học sinh
HS ghi vào vở một câu nêu vị trí và một chi tiết tả cảnh yêu thích.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Tên riêng, từ chỉ đặc điểm và chữ Q, V kiểu 2

Mục tiêu

Viết đúng tên riêng và từ ngữ; nhận biết từ chỉ đặc điểm; viết đúng chữ Q, V kiểu 2.

Nội dung

GV đưa thẻ từ tên riêng, HS nhận biết chữ viết hoa ở tên riêng và chữ viết thường với cầu, đền. Ôn chữ Q và V kiểu 2: quan sát vòng cong, điểm giao và chỗ dừng; so sánh để không đổi vòng ở chân Q thành vòng phía trên của V. Luyện viết câu “Vân đọc chuyện về Hồ Gươm.”

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng tên riêng và câu mẫu trên bảng con; nêu được từ chỉ đặc điểm trong bài (cổ kính, xum xuê, cong).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ tên riêng lên bảng và hỏi: “Vì sao chữ Hồ, Gươm, Thê, Húc đều viết hoa?”
Học sinh
HS đọc thầm các thẻ, trả lời. Dự kiến: “Vì đó là tên riêng của cảnh, mỗi tiếng đều viết hoa chữ đầu.”
Giáo viên
GV hướng dẫn quan sát chữ Q và V kiểu 2 trên bảng: chỉ điểm bắt đầu, vòng cong và chỗ dừng. Yêu cầu HS viết chữ Q, V và câu “Vân đọc chuyện về Hồ Gươm.” vào bảng con.
Học sinh
HS quan sát, viết bảng con, đối chiếu với bạn. Dự kiến: “Chân của Q có vòng nằm dưới, còn V không có vòng ở chân.”
Giáo viên
GV giơ một vài bảng con để cả lớp nhận xét, sửa lỗi viết hoa và nét chữ.
Học sinh
HS nhận xét bài bạn và tự sửa bảng con của mình.
Giáo viên
GV chốt cách viết đúng tên riêng và các từ cầu, đền viết thường khi không đứng đầu câu.
Học sinh
HS đọc lại các tên riêng và từ chỉ đặc điểm đã học.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập đọc hiểu và chính tả

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài, phân biệt tên riêng và đặc điểm, nhận biết thông tin trung thực.

Nội dung

HS làm các bài tập trắc nghiệm và ghép đôi trên bảng phụ hoặc trang bài học NeoEdu (bài tập tương tác). Đề gồm: (1) chi tiết đúng về vị trí cầu Thê Húc; (2) ghép tên với đối tượng; (3) thông tin về truyền thuyết; (4) chọn từ chỉ đặc điểm; (5) chọn cách viết đúng tên hai cảnh; (6) lời nói trung thực khi chưa từng tới Hồ Gươm.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành bài tập với đáp án sau. (1) A. Dẫn tới đền Ngọc Sơn. (2) Thê Húc – cầu; Ngọc Sơn – đền; Tháp Rùa – tháp trên gò giữa hồ. (3) B. Truyền thuyết gắn với hồ. (4) A, B, D: cổ kính, cong cong, xum xuê (thanh kiếm là sự vật, không chọn). (5) A. cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn. (6) B. “Qua bài đọc, em biết cầu Thê Húc có màu đỏ.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hoặc ghi bảng các câu hỏi bài tập 1–6, hướng dẫn HS đọc kĩ câu lệnh và chọn đáp án bằng bảng con hoặc thẻ đáp án A, B, C.
Học sinh
HS đọc thầm đề, chuẩn bị bảng con hoặc thẻ đáp án.
Giáo viên
GV đọc từng câu, HS giơ đáp án; với bài ghép tên, GV mời HS nối trên bảng phụ. Có thể cho HS làm tương tác trên NeoEdu theo cặp.
Học sinh
HS làm bài, giơ đáp án và giải thích lí do chọn. Dự kiến: “Em chọn A vì cầu Thê Húc dẫn tới đền Ngọc Sơn.”
Giáo viên
GV hỏi thêm câu có nhiều đáp án sai: “Vì sao không chọn thanh kiếm ở câu 4?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Thanh kiếm là sự vật, không phải từ chỉ đặc điểm.”
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng, nhấn mạnh: nêu rõ nguồn biết khi nói về cảnh chưa từng tới.
Học sinh
HS sửa lỗi sai (nếu có) vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 25 phút

Giới thiệu nơi em yêu mến

Mục tiêu

Vận dụng mẫu câu và cách viết trong bài để giới thiệu một nơi em yêu mến ở quê hương hoặc đất nước; biết lắng nghe và hỏi thêm.

Nội dung

HS chuẩn bị 4 ý: tên nơi, nơi đó ở đâu, một cảnh/việc đáng nhớ, điều muốn giữ gìn. Nói theo mẫu “Em biết Hồ Gươm qua bài đọc. Hồ nằm ở Hà Nội. Em nhớ chiếc cầu đỏ dẫn vào đền. Em muốn tới thăm cùng gia đình và sẽ giữ vệ sinh.” Người nghe hỏi thêm một ý về cảnh, không yêu cầu bạn nói địa chỉ nhà. Giao bài viết 4–5 câu về nơi em yêu mến cho buổi tối.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 4–5 câu giới thiệu một nơi em yêu mến, nêu được nguồn biết, cảnh/việc đáng nhớ và ý giữ gìn; bài viết ngắn để nộp hoặc chia sẻ ở tiết sau.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ, đọc mẫu nói, nhắc HS chuẩn bị 4 ý vào phiếu nháp hoặc vở. Nhắc tôn trọng trải nghiệm riêng của bạn.
Học sinh
HS lắng nghe, chọn một nơi em yêu mến và ghi 4 ý ngắn.
Giáo viên
GV tổ chức nhóm 4 HS, mỗi bạn nói 4–5 câu; người nghe đặt một câu hỏi thêm về cảnh. GV đi quan sát, khích lệ nói to và rõ.
Học sinh
HS luân phiên nói và hỏi bạn. Dự kiến người nghe hỏi: “Cảnh đó đẹp nhất vào lúc nào?”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS trình bày trước lớp, nhận xét về nội dung, cách nói và thái độ giữ gìn.
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Em yêu công viên gần trường. Em thường đi cùng bố vào cuối tuần. Em luôn bỏ rác vào thùng để giữ công viên sạch.”
Giáo viên
GV khen những ý nói trung thực, có trách nhiệm; nhắc HS giữ gìn và chia sẻ cảnh đẹp quê hương. Giao bài tập về nhà.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động Đọc theo vị trí và chi tiết cảnh.

Bài 1. Điền vị trí các cảnh theo thứ tự đọc:

Bước 1: ……………………………… (mặt hồ)
Bước 2: ……………………………… (cầu dẫn vào đền)
Bước 3: ……………………………… (gò giữa hồ)

Bài 2. Khoanh tròn chi tiết tả cảnh em tìm được:

Màu sắc của cầu Thê Húc.
Dáng cong của cầu Thê Húc.
Vẻ cổ kính của cảnh vật.

Bài 3. Chuyện thanh gươm và rùa thuộc loại nào? (Đánh dấu ✓)

Truyền thuyết gắn với hồ.
Kết luận khoa học về tuổi thọ mọi con rùa.

Bài 4. Em hãy viết một câu nêu vị trí và một chi tiết tả cảnh:
……………………………………………………………………………

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài Hồ Gươm trong sách, tìm và gạch chân ba tên riêng viết hoa đúng cách.
Viết 4–5 câu giới thiệu một nơi em yêu mến ở quê hương hoặc đất nước theo mẫu đã học (tên nơi, ở đâu, cảnh/việc đáng nhớ, điều muốn giữ gìn).
Về nhà kể lại cho người thân nghe một cảnh đẹp em biết qua bài đọc hoặc qua tranh, ảnh; nói rõ em biết cảnh đó qua đâu.
Luyện viết chữ Q, V kiểu 2 và câu “Vân đọc chuyện về Hồ Gươm.” vào vở tập viết.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.