NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 12. Việt Nam quê hương em

Giáo án Bài 26. Trên các miền đất nước

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, rõ ràng, nhịp nhàng các câu ca dao, giữ cụm non xanh – nước biếc, không ngắt theo từng tiếng.
  • Nêu được hình ảnh tiêu biểu của các vùng đất trong bài: vùng đất gắn với Vua Hùng, cảnh non nước xứ Nghệ, Đồng Tháp Mười rộng lớn nhiều cá tôm.
  • Giải thích được ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là mùng 10 tháng 3 âm lịch, không phải ngày cố định theo dương lịch.
  • Nhận biết được câu giới thiệu, câu nêu đặc điểm, câu nêu hoạt động; viết hoa đúng tên địa danh.
  • Vận dụng được cách viết 4–5 câu về một nơi em muốn tới, phân biệt “em muốn” với “em đã thấy”.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng và rõ lời ca dao, nói được tên nơi em biết, viết được đoạn 4–5 câu có tên nơi, lí do và việc giữ gìn.
  • Năng lực văn học: cảm nhận vẻ đẹp quê hương qua hình ảnh non nước, đồng lúa, cá tôm trong ca dao và nêu được chi tiết giải thích nội dung.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc bài, tự tìm chi tiết trong ca dao và tự kiểm tra phần đáp án của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm, nói rõ ý kiến về hình ảnh quê hương và lắng nghe bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân loại câu theo trọng tâm và viết được câu về nơi em muốn tới bằng lời của mình.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: biết tự hào về các vùng đất của Tổ quốc và tình cảm gắn bó với quê hương qua ca dao.
  • Trách nhiệm: nêu được việc em sẽ làm để giữ gìn cảnh đẹp khi đi tham quan, như không xả rác.
  • Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và đoạn văn viết về nơi em muốn tới.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa hoặc ảnh chụp Đền Hùng (Phú Thọ), cảnh non nước xứ Nghệ, cánh đồng Đồng Tháp Mười (dùng tranh in khổ A4 hoặc trình chiếu).
  • Bảng phụ ghi các câu ca dao, cụm từ non xanh – nước biếc, cò bay thẳng cánh.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Thẻ bìa ghi tên bốn miền: Phú Thọ, xứ Nghệ, Đồng Tháp Mười, khu vực em ở.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-26-tren-cac-mien-dat-nuoc (dùng ở hoạt động luyện tập để HS tự kiểm tra).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập hai.
  • Vở bài tập Tiếng Việt 2, bút chì, bút mực, bút màu.
  • Bảng con và bút viết bảng (nếu có) để HS ghi nhanh đáp án.
  • Một tờ giấy khổ A3 hoặc tờ bìa cho mỗi nhóm (dùng khi làm khăn trải bàn).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chuyến đi qua các miền đất nước

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kích hoạt vốn hiểu biết của HS về các địa danh và hình ảnh quê hương trước khi vào bài.

Nội dung

HS quan sát tranh về Đền Hùng, xứ Nghệ, Đồng Tháp Mười và nói tên nơi các em đã nghe hoặc đã biết. Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc tên một hình ảnh (ví dụ: cánh đồng lúa, núi, cá tôm), HS giơ thẻ tên miền tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai địa danh hoặc hình ảnh quê hương mà em biết; nhớ tên bốn miền sẽ học trong bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh về Đền Hùng, xứ Nghệ, Đồng Tháp Mười và hỏi: “Các em nhìn thấy gì trong tranh? Em đã nghe tên nơi nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay phát biểu. Dự kiến HS trả lời: “Em thấy núi và cánh đồng lúa.” “Em nghe nói về Đền Hùng ạ.”

  2. Giáo viên

    GV chơi trò “Ai nhanh hơn”: đọc tên hình ảnh (cánh đồng lúa, núi cao, cá tôm, đền thờ), yêu cầu HS giơ thẻ tên miền đúng.

    Học sinh

    HS giơ thẻ nhanh. Dự kiến: “Cánh đồng lúa là Đồng Tháp Mười ạ.” “Đền thờ là Phú Thọ ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nêu tên nơi em biết và gợi mở: “Hôm nay chúng ta sẽ đi qua những vùng đất nào trong bài ca dao?”

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em muốn biết về Đền Hùng ạ.” Lắng nghe mục tiêu bài học.

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: bài học giúp các em đọc ca dao, tìm hiểu các vùng đất và viết về một nơi em muốn tới.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bốn miền sẽ học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc ca dao và cảm nhận quê hương

Mục tiêu

HS đọc đúng, rõ ca dao; tìm được chi tiết thể hiện vẻ đẹp các vùng đất và hiểu ý nghĩa nhắc nhớ ngày Giỗ Tổ.

Nội dung

Kĩ thuật khăn trải bàn. Mỗi nhóm 4 HS, chia một tờ giấy A3 thành 4 ô: Vua Hùng (Phú Thọ), non nước xứ Nghệ, Đồng Tháp Mười, ngày Giỗ Tổ. Nhóm đọc các câu ca dao trong sách, tìm chi tiết cho từng ô rồi ghi vào ô của mình. Trả lời câu hỏi: “Cụm non xanh – nước biếc gợi điều gì?” và “Cò bay thẳng cánh gợi điều gì?”. Ghi nhớ: đây là ca dao, thuộc văn học dân gian.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm hoàn thành khăn trải bàn với các chi tiết tìm được. Dự kiến đáp án: non xanh – nước biếc gợi cảnh núi sông xanh đẹp; cò bay thẳng cánh gợi cánh đồng rộng, không phải phép đo; Đồng Tháp Mười có nhiều cá tôm; ngày Giỗ Tổ là mùng 10 tháng 3 âm lịch.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài ca dao, nhấn giọng và ngắt nhịp đúng, chú ý cụm non xanh – nước biếc. GV nêu nhiệm vụ khăn trải bàn và thời gian 8 phút.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhìn bảng phụ và nhắc lại cụm non xanh – nước biếc. Các nhóm nhận tờ giấy A3 và phân công người đọc, người ghi.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc nhịp nhàng, không ngắt theo dấu cách từng tiếng. GV đi quan sát nhóm và gợi ý: “Chi tiết nào cho em biết đó là cảnh đồng rộng?”

    Học sinh

    Nhóm đọc ca dao, thảo luận và ghi chi tiết vào từng ô. Dự kiến HS trả lời: “Cò bay thẳng cánh là cánh đồng rất rộng ạ.” “Đồng Tháp Mười có nhiều cá tôm ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày khăn trải bàn. GV hỏi: “Vì sao ca dao nhắc đến ngày Giỗ Tổ?” và “Cò bay thẳng cánh có phải là cách đo không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Ca dao nhắc ngày Giỗ Tổ để nhớ các Vua Hùng ạ.” “Không ạ, đó là cách nói hình ảnh chỉ cánh đồng rộng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: ca dao là văn học dân gian, các hình ảnh non nước, đồng lúa, cá tôm gợi vẻ đẹp quê hương; ngày Giỗ Tổ là mùng 10 tháng 3 âm lịch. GV yêu cầu HS đọc lại cụm non xanh – nước biếc.

    Học sinh

    HS ghi nhớ kiến thức, đọc lại ca dao cả lớp và sửa cách ngắt nhịp nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tên địa danh và ba kiểu câu

Mục tiêu

HS viết hoa đúng tên địa danh và nhận biết câu giới thiệu, câu nêu đặc điểm, câu nêu hoạt động.

Nội dung

Học sinh làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1. GV đưa ba câu mẫu: “Đồng Tháp Mười là một vùng đất rộng.” (giới thiệu); “Đồng lúa xanh mướt.” (đặc điểm); “Người dân gặt lúa.” (hoạt động). GV hướng dẫn hỏi câu cho biết sự vật là gì, thế nào, làm gì. Luyện đọc các từ non nước, quanh quanh, lóng lánh.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng Phiếu học tập số 1. Dự kiến đáp án: Đồng Tháp Mười là một vùng đất rộng – giới thiệu; Đồng lúa xanh mướt – nêu đặc điểm; Người dân gặt lúa – nêu hoạt động. Tên đúng: Phú Thọ, Đồng Tháp Mười (viết hoa từng tiếng); xứ Nghệ (Nghệ là tên riêng).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết ba câu mẫu lên bảng và hỏi: “Câu nào cho biết Đồng Tháp Mười là gì?”, “Câu nào nói về đặc điểm của đồng lúa?”. GV phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS đọc thầm ba câu, nhận phiếu, làm việc theo cặp.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách đặt câu hỏi: “là gì”, “thế nào”, “làm gì”. GV đi quan sát, nhắc HS viết hoa đúng tên địa danh.

    Học sinh

    HS đặt câu hỏi và điền phiếu. Dự kiến HS trả lời: “Câu này trả lời cho câu hỏi Đồng Tháp Mười là gì nên là câu giới thiệu ạ.” “Người dân gặt lúa là câu nêu hoạt động ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày, yêu cầu HS đọc to từ non nước, quanh quanh, lóng lánh.

    Học sinh

    Các cặp trình bày và đọc từ khó. Dự kiến: “Đồng lúa xanh mướt là câu nêu đặc điểm ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ba kiểu câu và cách viết hoa tên địa danh: Phú Thọ, Đồng Tháp Mười, xứ Nghệ.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và sửa lỗi trong phiếu.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập củng cố kiến thức

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về trọng tâm câu, cách viết tên địa danh, chính tả n/l và cách mở đoạn để làm bài tập.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 2 theo nhóm đôi, sau đó đối chiếu đáp án. Chọn các bài 2, 4, 5, 6, 7 trong bài tập của bài học. Có thể dùng học liệu số NeoEdu để HS tự kiểm tra bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 2. Đáp án: Bài 2: A (cánh đồng rộng lớn). Bài 4: Phú Thọ là vùng đất gắn với Vua Hùng – giới thiệu; Đồng lúa xanh mướt – nêu đặc điểm; Người dân gặt lúa – nêu hoạt động. Bài 5: A (Đồng Tháp Mười) và C (Phú Thọ). Bài 6: non nước – n; lóng lánh – l. Bài 7: B (Em muốn tới Phú Thọ sau khi đọc về Đền Hùng).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: làm bài trong 8 phút, sau đó đổi chéo phiếu với bạn để kiểm tra.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc kĩ đề và làm việc cá nhân rồi làm theo cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, hỏi nhóm còn lúng túng: “Vì sao lóng lánh viết với chữ l?”, “Vì sao Nghệ phải viết hoa?”

    Học sinh

    HS trả lời và sửa bài. Dự kiến: “Lóng lánh dùng l ạ.” “Nghệ là tên riêng nên viết hoa ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS chữa bài trên bảng hoặc trình chiếu đáp án; có thể dùng học liệu số NeoEdu để HS kiểm tra nhanh.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án, cả lớp nhận xét và đối chiếu với phiếu của mình.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những HS làm đúng và giải thích lại: cần phân biệt điều đã đọc, điều muốn trải nghiệm và việc đã thực sự làm.

    Học sinh

    HS ghi chỗ sai vào vở và sửa lại.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết về một nơi em muốn tới

Mục tiêu

HS vận dụng cách viết đoạn 4–5 câu về một nơi muốn tới, nêu được tên nơi, điều biết được, cảnh muốn xem, lí do và việc giữ gìn.

Nội dung

HS viết đoạn văn 4–5 câu theo gợi ý: tên nơi, điều em biết từ bài hoặc sách, cảnh em muốn xem, lí do, việc em sẽ làm để giữ gìn. Nếu chưa tới nơi đó, dùng em muốn, không viết em đã thấy. Mẫu tham khảo: “Em muốn tới Đồng Tháp Mười. Qua bài đọc, em biết nơi ấy có những cánh đồng rộng. Em muốn ngắm cảnh lúa và chim từ xa. Em sẽ không xả rác khi đi chơi. Em mong có dịp đi cùng gia đình.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một đoạn văn 4–5 câu đúng chính tả, viết hoa đúng tên địa danh, dùng đúng em muốn, có câu nêu lí do và việc giữ gìn cảnh đẹp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu viết 4–5 câu, đọc mẫu đoạn văn và gợi ý các ý cần có theo từng dòng.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn một nơi em muốn tới (có thể là Phú Thọ, Đồng Tháp Mười, xứ Nghệ hoặc nơi khác em biết).

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, nhắc HS dùng em muốn nếu chưa đến nơi đó. Hỏi: “Em sẽ làm gì để giữ gìn cảnh đẹp?”

    Học sinh

    HS viết đoạn văn. Dự kiến HS viết: “Em muốn tới Phú Thọ thăm Đền Hùng. Em đã đọc về Đền Hùng trong sách. Em sẽ đi đúng lối và giữ vệ sinh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS đọc đoạn văn trước lớp; cả lớp nhận xét về tên địa danh, dấu câu và cách dùng em muốn.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, lắng nghe bạn và góp ý.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen cách dùng câu đúng và chốt: mọi nơi đẹp đều cần được giữ gìn; giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ việc cần làm và hoàn thiện đoạn văn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc ba câu sau và điền vào chỗ trống:

  • Đồng Tháp Mười là một vùng đất rộng. → Câu này cho biết Đồng Tháp Mười là gì. Đây là câu ______.
  • Đồng lúa xanh mướt. → Câu này nêu ______ của đồng lúa.
  • Người dân gặt lúa. → Câu này nêu ______ của người dân.

Viết hoa đúng tên địa danh:

  • phú thọ → ______
  • đồng tháp mười → ______
  • xứ nghệ → ______ (Nghệ là tên riêng)

Đọc to các từ: non nước, quanh quanh, lóng lánh.

Phiếu học tập số 2

  1. Cụm “cò bay thẳng cánh” gợi điều gì?
  • A. Cánh đồng rộng lớn
  • B. Mọi con cò chỉ bay thẳng
  • C. Một cách đo bằng thước
  1. Ghép câu với trọng tâm:
  • Phú Thọ là vùng đất gắn với Vua Hùng. → ______
  • Đồng lúa xanh mướt. → ______
  • Người dân gặt lúa. → ______
    (Chọn: giới thiệu / nêu đặc điểm / nêu hoạt động)
  1. Chọn cách viết tên đúng:
  • A. Đồng Tháp Mười
  • B. đồng Tháp mười
  • C. Phú Thọ
  • D. Phú thọ
  1. Điền n hoặc l:
  • {{1}}on nước
  • {{2}}óng lánh
  1. Chưa từng tới nơi định viết, em nên mở đoạn thế nào?
  • A. Em sẽ kể như thể mình biết hết mọi nơi.
  • B. Em muốn tới Phú Thọ sau khi đọc về Đền Hùng.
  • C. Hôm qua em đã tới đó dù em chưa đi.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài ca dao trong sách, đọc to, rõ, nhịp nhàng cho người thân nghe; tìm và nói cho người thân nghe về cụm non xanh – nước biếc.
  • Hoàn thiện đoạn văn 4–5 câu về một nơi em muốn tới theo gợi ý: tên nơi, điều em biết từ bài hoặc sách, cảnh em muốn xem, lí do, việc em sẽ làm để giữ gìn. Dùng em muốn, không viết em đã thấy nếu chưa đi.
  • Đọc thêm một bài tả cảnh trong sách hoặc sách thư viện, ghi rõ tên bài và viết vào vở một câu em thích nhất.
  • Hỏi người thân về một nơi đẹp ở quê hương và chuẩn bị kể lại trong tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.