Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 11. Con người Việt Nam

Giáo án Bài 24. Chiếc rễ đa tròn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc rõ lời kể và lời nhân vật trong bài Chiếc rễ đa tròn, ngắt nghỉ đúng ở dấu câu.
  • Nêu được các việc Bác Hồ làm với chiếc rễ đa rơi và kết quả sau đó.
  • Giải thích được vì sao vòng cây cho trẻ chơi thể hiện sự quan tâm của Bác tới thiếu nhi.
  • Nhận biết và phân biệt được các động từ cuốn, buộc, vùi, trồng; nêu được công dụng của dấu chấm than trong câu đề nghị.
  • Viết đúng chính tả các từ rễ đa, vòng tròn, thiếu nhi và phân biệt r, d, gi qua bài tập.
  • Viết được 4–5 câu nói tình cảm về Bác Hồ có chi tiết cụ thể từ câu chuyện đã đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc thành tiếng rõ ràng lời kể và lời nhân vật; nghe, nói câu đề nghị đúng ngữ điệu; viết 4–5 câu nói tình cảm có chi tiết cụ thể.
  • Năng lực văn học: nhận biết các chi tiết (uốn rễ thành vòng, giữ trên cọc, cây cho trẻ chơi) và hiểu tình yêu cây cỏ, sự quan tâm tới thiếu nhi của Bác.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra kết quả ghép, điền.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi trong nhóm để thống nhất đáp án, trình bày ý kiến và lắng nghe bạn nhận xét.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: dựa vào chi tiết trong truyện để giải thích ý nghĩ của Bác và vận dụng câu đề nghị trong tình huống mới.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: quan tâm tới niềm vui của các bạn nhỏ và yêu quý cây cỏ xung quanh.
  • Trách nhiệm: nhận việc chăm cây trong lớp, sân trường và hoàn thành đúng phần việc của mình.
  • Yêu nước: kính yêu Bác Hồ qua những việc làm giản dị, gần gũi với thiếu nhi.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa bài Chiếc rễ đa tròn; bảng phụ ghi đoạn tóm tắt để học đọc.
  • Thẻ từ ghi các động từ cuốn, buộc, vùi, trồng và các câu đề nghị (có dấu chấm và dấu chấm than).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in đủ cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-24-chiec-re-da-tron), dùng ở hoạt động luyện tập để HS tự kiểm tra nhanh.
  • Bảng nhóm, bút dạ, thẻ sao khen ngợi.

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 2, tập hai.
  • Vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút viết bảng con.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Cây quanh em

Mục tiêu

Kích hoạt vốn sống của HS về cây cối và dẫn dắt vào bài học.

Nội dung

GV đặt câu hỏi gợi mở về những cây HS từng thấy ở sân trường, ở nhà hoặc ở công viên, và việc các em đã làm để chăm cây.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên một cây quen thuộc và một việc các em đã làm để chăm cây.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh minh họa cây đa và hỏi: “Các em đã thấy cây nào có rễ mọc dài, buông xuống chưa? Ở nhà hoặc ở trường, em đã chăm cây như thế nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và lắng nghe câu hỏi.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS chia sẻ, khuyến khích HS dùng câu đầy đủ.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em thấy cây phượng ở sân trường có rễ nổi lên trên mặt đất. Em đã tưới cây mỗi buổi sáng.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi những chia sẻ cụ thể và dẫn vào bài: “Hôm nay, cô cùng các em đọc câu chuyện về một chiếc rễ đa và việc làm của Bác Hồ.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài Chiếc rễ đa tròn.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu chiếc rễ đa tròn

Mục tiêu

Đọc đúng lời kể và lời nhân vật; hiểu việc Bác làm với chiếc rễ đa và ý nghĩ phía sau việc làm ấy.

Nội dung

Luyện đọc theo đoạn tóm tắt; đọc nối tiếp đoạn trong SGK; trả lời các câu hỏi: (1) Thấy chiếc rễ đa rơi, Bác làm gì? (2) Bác hướng dẫn cuốn rễ như thế nào? (3) Về sau, cây phát triển ra sao và trẻ em làm gì với vòng cây? (4) Bác nghĩ tới ai trong tương lai?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, rõ lời kể và lời nhân vật; trả lời được 4 câu hỏi bằng chi tiết trong bài; giải thích được vì sao vòng cây cho trẻ chơi làm rõ tình cảm của Bác.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, chú ý giọng kể và giọng Bác khi hướng dẫn. Sau đó nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm, gạch dưới các chi tiết nói về việc Bác làm.”

    Học sinh

    HS theo dõi, đọc thầm và gạch chân các chi tiết về việc làm của Bác.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn luyện đọc các từ rễ đa, vòng tròn, thiếu nhi; mời HS đọc nối tiếp, nhận xét cách ngắt nghỉ. GV đặt câu hỏi: “Bác nghĩ tới ai trong tương lai?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp; lắng nghe bạn đọc và góp ý. Trả lời dự kiến: “Bác nghĩ tới các em nhỏ, sau này cây thành vòng để các em chui qua vui chơi.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu một nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung. GV gợi ý: “Trồng lại cho cây sống có phải là điều duy nhất Bác nghĩ tới không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; HS nhận xét. Trả lời dự kiến: “Bác vừa muốn cây sống, vừa nghĩ tới niềm vui của trẻ em.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: Việc Bác làm là việc nhỏ nhưng thể hiện tình yêu cây cỏ và sự quan tâm tới thiếu nhi. GV nhắc HS không nên hiểu rằng mọi rễ cây nhặt được đều mọc được nếu làm y hệt, vì việc trồng cây cần loại cây và cách chăm phù hợp.

    Học sinh

    HS ghi nhớ ý chính vào vở và nêu lại một chi tiết thể hiện tình cảm của Bác.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Động từ, câu đề nghị và dấu chấm than

Mục tiêu

Nhận biết các động từ chỉ thao tác khác nhau; nhận biết câu đề nghị và công dụng của dấu chấm than.

Nội dung

Nhóm đôi ghép thẻ động từ cuốn, buộc, vùi, trồng với thao tác tương ứng trong truyện. Sau đó đọc hai câu: “Chúng mình cùng giữ bồn hoa nhé!” và “Bác trồng lại chiếc rễ đa.”, so sánh dấu câu và mục đích của câu.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng 4 động từ với thao tác; nêu được câu đề nghị có dấu chấm than để nhấn mạnh lời rủ, câu kể dùng dấu chấm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa thẻ từ động từ và hỏi: “Cuốn, buộc, vùi, trồng khác nhau ở chỗ nào?”

    Học sinh

    HS nhận thẻ từ, suy nghĩ theo cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi ghép thẻ với thao tác và đọc to. Sau đó GV viết hai câu lên bảng và hỏi: “Câu nào là lời đề nghị? Vì sao có dấu chấm than?”

    Học sinh

    HS ghép thẻ; trả lời dự kiến: “Cuốn là uốn thành vòng; buộc là giữ bằng dây; vùi là đặt xuống rồi phủ đất.” Câu đề nghị là “Chúng mình cùng giữ bồn hoa nhé!”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày, nhận xét cách ghép.

    Học sinh

    Các cặp trình bày, lắng nghe và sửa lại nếu cần.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Câu đề nghị có thể kết thúc bằng dấu chấm than khi muốn nhấn mạnh. Dấu chấm than không chỉ dùng cho vui, buồn hay ngạc nhiên. Câu kể bình thường dùng dấu chấm.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: câu đề nghị, dấu chấm than và dấu chấm.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Ghép, điền và chọn đáp án

Mục tiêu

Củng cố nghĩa của động từ, chính tả r/d/gi và công dụng của câu đề nghị.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1: ghép động từ với nghĩa, điền r, d hoặc gi, chọn công dụng của câu “Chúng mình cùng giữ bồn hoa nhé!”. Sau đó HS kiểm tra nhanh trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Ghép: cuốn – uốn thành vòng; buộc – giữ bằng dây; vùi – đặt xuống rồi phủ đất; trồng – đặt cây xuống đất cho sống và mọc tiếp. (2) Điền: chiếc rễ đa (r), gia đình (gi). (3) Câu “Chúng mình cùng giữ bồn hoa nhé!” dùng để đề nghị cùng thực hiện một việc (đáp án C).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm, nêu yêu cầu và thời gian. GV hướng dẫn HS truy cập học liệu số để tự kiểm tra sau khi làm xong.

    Học sinh

    Nhóm nhận phiếu, đọc yêu cầu và làm bài.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, gợi ý nhóm còn lúng túng: “Em hãy đọc lại từ đứng sau dấu hỏi chấm để chọn r, d hay gi.”

    Học sinh

    HS thảo luận, ghi đáp án vào phiếu và giơ bảng con khi có yêu cầu.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm đọc đáp án, các nhóm khác đối chiếu và nêu ý kiến.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm nhận xét và sửa sai.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc lưu ý: rễ viết r và có dấu ngã; gia viết gi.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trong phiếu và ghi nhớ quy tắc chính tả.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Sắp xếp việc chính và đặt câu đề nghị

Mục tiêu

Sắp xếp đúng trình tự các việc chính trong truyện; viết câu đề nghị với dấu câu phù hợp.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2: sắp xếp các việc chính theo thứ tự truyện và viết một câu đề nghị bạn cùng chăm bồn cây.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Thứ tự đúng: Bác thấy chiếc rễ đa rơi → Bác hướng dẫn cuốn, giữ và trồng lại → Rễ phát triển thành vòng cây → Các em tới thăm chơi qua vòng cây. (2) Câu đề nghị có dấu chấm hoặc dấu chấm than phù hợp, ví dụ: “Chúng mình cùng nhặt giấy quanh bồn cây nhé!” (không bắt buộc một đáp án mẫu).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nhắc HS sắp xếp theo trình tự thời gian trong câu chuyện.

    Học sinh

    HS đọc phiếu, nhớ lại nội dung truyện và làm bài.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Việc trồng lại có xảy ra trước khi cây thành vòng không?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Trồng lại xảy ra trước, sau đó cây mới phát triển thành vòng.” HS viết câu đề nghị và tự kiểm tra dấu câu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc câu đề nghị, cả lớp nhận xét về dấu câu và cách nói lịch sự.

    Học sinh

    HS đọc câu, nhận xét và sửa câu của mình nếu cần.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Trình tự việc làm của Bác có trước, kết quả có sau. Câu đề nghị cần rõ ràng và lịch sự.

    Học sinh

    HS ghi lại câu đề nghị hay nhất của nhóm vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Viết tình cảm với Bác Hồ

Mục tiêu

Vận dụng từ ngữ, câu và cách viết trong bài để viết 4–5 câu nói tình cảm về Bác Hồ có chi tiết cụ thể.

Nội dung

HS viết 4–5 câu theo cấu trúc: giới thiệu Bác qua câu chuyện, nêu việc làm của Bác, nói điều em cảm nhận và một việc em muốn học. Sau đó HS chia sẻ với bạn bên cạnh. GV gợi ý HS đọc thêm một mẩu chuyện về Bác và ghi tên, một việc cụ thể để kể ở tiết sau.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được 4–5 câu liên kết, có chi tiết (ví dụ: chiếc rễ đa, vòng cây, các em nhỏ), có câu nêu điều em muốn học và dùng đúng dấu câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu và đưa ví dụ: “Qua chuyện chiếc rễ đa, em thấy Bác rất quan tâm trẻ em. Bác nghĩ tới chỗ vui chơi cho các bạn sau này. Em cũng muốn chăm cây trong sân trường.” GV nhắc: không viết toàn lời khen không có chi tiết.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhớ lại chi tiết trong truyện và chuẩn bị ý.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi, gợi ý HS đang bí ý: “Em nhớ Bác đã làm gì với chiếc rễ đa? Em muốn học điều gì ở Bác?”

    Học sinh

    HS viết 4–5 câu vào vở. Ví dụ dự kiến: “Em vừa đọc chuyện Chiếc rễ đa tròn. Em nhớ Bác uốn rễ thành vòng cho các em chơi. Em thấy Bác rất yêu thiếu nhi. Em muốn học cách chăm cây và nghĩ tới bạn bè.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS đọc bài, cả lớp nhận xét về nội dung có chi tiết cụ thể, câu có liên kết và dấu câu.

    Học sinh

    HS đọc bài của mình, lắng nghe và góp ý cho bạn.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi những bài có chi tiết cụ thể, nhắc HS giữ tình cảm kính yêu Bác qua việc làm thiết thực như chăm cây trong sân trường cùng lớp theo hướng dẫn của cô.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và thực hiện cam kết một việc làm cụ thể.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Câu 1. Nối từng động từ với nghĩa phù hợp:

  • cuốn
  • buộc
  • vùi
  • trồng
    Nghĩa: uốn thành vòng; giữ bằng dây; đặt xuống rồi phủ đất; đặt cây xuống đất cho sống và mọc tiếp.

Câu 2. Điền r, d hoặc gi vào chỗ trống:

  • chiếc _ễ đa
  • _a đình

Câu 3. Câu “Chúng mình cùng giữ bồn hoa nhé!” dùng để làm gì?
A. Hỏi tên loài hoa
B. Thông báo ngày tháng
C. Đề nghị cùng thực hiện một việc

Phiếu học tập số 2

Câu 1. Sắp xếp các việc chính trong truyện theo đúng thứ tự:

  • Rễ phát triển thành vòng cây.
  • Bác thấy chiếc rễ đa rơi.
  • Các em tới thăm chơi qua vòng cây.
  • Bác hướng dẫn cuốn, giữ và trồng lại.

Câu 2. Viết một câu đề nghị bạn cùng chăm bồn cây, dùng dấu cuối câu phù hợp.
……………………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Viết lại 4–5 câu nói tình cảm về Bác Hồ vào vở ô li, chú ý dùng dấu chấm và dấu chấm than đúng chỗ.
  • Đọc thêm một mẩu chuyện về Bác Hồ và ghi vào vở tên mẩu chuyện cùng một việc làm cụ thể của Bác.
  • Đọc cho người thân nghe bài Chiếc rễ đa tròn, chú ý đọc rõ lời kể và lời nhân vật.
  • Cùng người thân chăm sóc một cây trong nhà hoặc ngoài sân và kể lại việc làm đó trong tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.